Θεοφάνεια υδάτινα και πνευματικά

Με την Γέννηση καταμεσίς της φωτιάς του χειμερινού ηλιοστασίου, η ανθρώπινη φύση σμίγει με την θεϊκή δια της Παρθένου: “Νεκροὶ διὰ σοῦ ζωοποιοῦνται· ζωὴν γὰρ τὴν ἐνυπόστατον ἐκύησας· εὔλαλοι οἱ ἄλαλοι, πρῴην χρηματίζοντες, λεπροί ἀποκαθαίρονται, νόσοι διώκονται, πνευμάτων ἀερίων τὰ πλήθη, ἥττηνται Παρθένε, βροτῶν ἡ σωτηρία”.

Δώδεκα μέρες αργότερα, η κάθαρση “δια της του ύδατος μεταλήψεώς τε και ραντισμού” μαζί με την θεοφανία και την δια της του αέρος ομολογία της τρισηλίου θεότητος, προσθέτει τα δύο επόμενα σκέλη στον τετρασκελή, κατά τα στοιχεία της φύσης, τροχό της ζωής, ο οποίος θα συμπληρωθεί την Ανοιξη με την κάθοδο του Θεανθρώπου στην γη και την Ανάστασή Του.

Η ζωή έρχεται στο φως με την φωτιά, καθαρίζεται με το νερό, ευλογείται με τον αέρα και ολοκληρώνεται στην γη, όπου φυτρώνει, ανθεί, παράγει και επιστρέφει ως σπόρος. Φύση και Θεός, ενωμένοι και ένσαρκοι, διδάσκουν στον Ανθρωπο την Δημιουργία, σε αυτόν τον ευλογημένο ενιαύσιο κύκλο, τον οποίον, όποιος επιθυμεί να ζήσει σε κατάσταση αρμονίας, ακολουθεί και τιμά.

Κάθε εποχή προσφέρει ευκαιρίες για κάθαρση, για επιλογή πνεύματος Αγίου, για καθαγιασμό, ανάπτυξη, δημιουργία και αναγέννηση.

Το Πνεύμα, εν είδη περιστεράς, ας βεβαιώνει πάντοτε του Λόγου το ασφαλές, την πνευματική μας φώτιση και την καθοδήγηση στον προορισμό μας.

Γένοιτο!

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

Ινδιάνικο καλοκαίρι

Φίδι σε cista mystica και βουκρανιον, ιερά αντικείμενα της λατρείας της Δήμητρας και του Διονύσου στους Ορφικούς. Τοιχογραφία από την βίλα του P. Fannius Synistor στο Boscoreale, βορείως της Πομπηίας, περί το 40-30 π.Χ,
Σήμερα, στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης.

“Μισώ αυτή την εποχή που ο άνθρωπος γίνεται, υπό έναν παγκόσμιο ολοκληρωτισμό, βοωειδές ευγενικό, καλογυαλισμένο και ήσυχο”.

-Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ
Επιστολή προς τον Στρατηγό Χ, 30 Ιουλίου 1944

Μια από τις πρώτες μου φωτογραφίες με δείχνει εμπρός στο Χριστουγεννιάτικο δένδρο. Ο φωτογράφος έχει τυπώσει δύο σειρές, μια ασπρόμαυρη και μια έγχρωμη. Τα χρώματα της έγχρωμης είναι αυτά των φιλμς της δεκαετίας του `70: ροζ της πούδρας, πράσινο του φρέσκου αμύγδαλου, γκρι της πρωινής συννεφιάς, κι ένα έντονο πράσινο του κυπαρισσιού στους βελούδινους καναπέδες με τα, κεντημένα στο χέρι, μαξιλάρια γαλλικής τεχνοτροπίας.

Στις παιδικές μου παλάμες κρατώ ένα σφαιρικό στολίδι, στο ασημί του υδράργυρου, με ένα ασημόχρυσο κομμάτι πασμαντερί για ισημερινό. Κοιτάζω τον φακό με ύφος απόλυτης ικανοποίησης, αυτοπεποίθησης και υπερηφάνειας.

Η ιστορία λέει πως αρνήθηκα να ποζάρω στον φακό, μέχρι να μου κατεβάσουν το στολίδι που είχε προσελκύσει το ενδιαφέρον μου, και να φωτογραφηθώ μ’ αυτό. Στην φευγαλέα εικόνα της παιδικής μου ηλικίας, προβάλλει το μπλε της νύχτας βελούδινο φόρεμα, το κόκκινο γιλέκο κεντημένο με ελάφια και κλαδιά δέντρων, τα μαύρα λουστρίνια με την μπαρέτα, και τα λευκά πλεκτά σοσόνια.

Το ανθρώπινο πρόσωπο είναι ένα παλίμψηστο όπου επικαλύπτονται πολλές εποχές. Μερικές μέρες ξαναβρίσκουμε την σκιά του εφήβου που υπήρξαμε, τα σποραδικά υπολείμματα ενός χαμόγελου που χάθηκε, μιας ανεμελιάς που ξεχάστηκε”, γράφει ο φιλόσοφος και συγγραφέας Πασκάλ Μπρυκνέρ στο “Μια σύντομη αιωνιότητα”. “Η ζωή είναι ταυτόχρονα πολύ σύντομη και πολύ μακριά, ταλαντεύεται ανάμεσα στο βάρος της πλήξης και στο τρεμόπαιγμα του επείγοντος (…) Μετά τα πενήντα τους, τα ανθρώπινα ζώα βιώνουν ένα είδος αναστολής: όχι αρκετά νεαρά, όχι πραγματικά ηλικιωμένα, χωρίς βάρος. Είναι μια ανακούφιση που αφήνει την ζωή ανοιχτή σαν μια αιωρούμενη πόρτα (…) Οι προθεσμίες μικραίνουν, οι δυνατότητες λιγοστεύουν, αλλά υπάρχουν ακόμα ανακαλύψεις, εκπλήξεις, συντριπτικοί έρωτες (…) Πώς να αποφύγεις την κούραση της ύπαρξης, την μελαγχολία του λυκόφωτος, πώς να περάσεις μεγάλες χαρές και μεγάλες λύπες;”

Αυτό το Ινδιάνικο καλοκαίρι, από το όνομα που έδωσαν οι Ευρωπαίοι στην απρόσμενη ζέστη την οποία δημιουργούσαν οι Ινδιάνοι το φθινόπωρο, καθαρίζοντας με φωτιές την γη τους, συνδέεται με την ανάγκη μας για αναγέννηση και επανεφεύρεση του εαυτού μας. Την ανάγκη να καίμε τις γέφυρες και να φεύγουμε προς τα εμπρός, να ξεκαθαρίζουμε με το παρελθόν και να ξαναξεκινάμε. Ανάγκη την οποίαν εκφράζουν περίφημα γιορτές όπως τα Χριστούγεννα και οι προγενέστερές τους που σηματοδοτούν το νέο έτος, όπως το προσδιορίζουν οι θρησκείες. Κι αν κάθε έτος δεν ήταν 365 μέρες, αλλά άλλαζε κάθε επτά ή εννιά συμβατικά έτη;

Πάμε πάλι.

Ο ανθρώπινος προσανατολισμός χάνεται με την πάροδο του χρόνου. Η περιέργεια, η επιθυμία, η αποφασιστικότητα, το παιχνίδι, η διεκδίκηση, το επείγον της προσωπικής ολοκλήρωσης, περνούν από το κόσκινο της οικογενειακής, κοινωνικής, εκπαιδευτικής και κρατικής κατασκευής. Η ομοιόμορφη υποχρεωτική εκπαίδευση, η επαχθής νομοθεσία, και οι απαγορεύσεις στοιχειωδών ατομικών ελευθεριών, περνούν από την ανθρώπινη ψυχή σαν οδοστρωτήρας. Την αναγκάζουν στον ζυγό της υπακοής αν ανήκει στους πολλούς, και την λυγίζουν ώστε να αποδεχθεί την νομιμοποίηση αποκλειστικών προνομίων για την αυτόκλητη εξουσία στην οποία δεν ανήκει. Οι πάλαι ποτέ φωτεινοί θεσμοί της τάξης και του νόμου, του κράτους και της θρησκείας, ενώ κάνουν επίκληση του “όλα στο φως” και της διαφάνειας, οδηγούν στο σκοτάδι, εκεί όπου καταφεύγουν οι παράνομοι και όσοι αναζητούν το Επικούρειο “λάθρα βιώσαι”. Το κυνήγι του φωτός, τις πρόσφατες εκατονταετηρίδες, η περιφρόνηση και η καταδίκη της ανθρώπινης και συμπαντικής νύχτας, κάνουν πιο επίζηλη την επιδίωξή της.

“Οπως έδειξε η πανδημία, η συνείδηση γέρνει προς μια στάση αμυντική”, επισημαίνει ο φιλόσοφος Γιούργεν Χάμπερμας. Η υγειονομική κρίση στέρησε από τα παιδιά και τους νέους το πρώτο μέρος από το σύνηθες ψυχολογικό τρίπτυχο: Ανεμελιά-Υπευθυνότητα-Κατάθλιψη, προβάλλοντας ως εναλλακτική τον “ευτυχισμένο Σίσυφο” του Καμύ.

Το περίφημο “Ζωή, Ελευθερία και επιδίωξη της Ευτυχίας” της Αμερικανικής Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, μετατρέπεται σε μια ανοχή της ζωής, ως μιας “πόρνης Βαβυλώνος” ή ενός αναπόφευκτου πουργκατόριου. Μετά από το τέλος της Μπολσεβικικής επανάστασης, η μετακαπιταλιστική ζωή του “ευτυχισμένου Σίσυφου” γίνεται αποδεκτή με την ίδια ευκολία που ο άνθρωπος αποδέχθηκε την “δια βίου μάθηση”, δηλαδή την διαρκή κατάσταση μαθητείας, δηλαδή κατάπνιξης της ανεξαρτησίας και της πρωτοβουλίας. Προπαγανδίζεται με τον τρόπο αυτό μια ζωή χωρίς εποχές, σε κάποιο φαντασιακό νησί Λωτοφάγων, όπου οι κάτοικοι θα παραμένουν “μαθητές” καθοδηγούμενοι και επιτιμούμενοι από “καθηγητές”, χωρίς να γίνονται ποτέ πολίτες.

Κι όμωας. Ενα μέρος της αβεβαιότητας και της διαίσθησης, μόλις εκφραστεί με σιγουριά, μπορεί να μας εξυπηρετήσει καλύτερα από οτιδήποτε άλλο. Αν πρέπει να είμαστε σε κάτι μαθητές, είναι στην ιερότητα της ζωής, το δώρο της οποίας είναι θεόσταλτο και γι’ αυτό δεν ανήκει σε καμιά εξουσία. Αν πρέπει να είμαστε μαθητές είναι στην επανιεροποίηση της ζωής μας, στον σεβασμό των φωτεινών και των σκοτεινών πλευρών του Θείου και της ψυχής μας.

Αν πρέπει να είμαστε μαθητές, ας είμαστε στους περίεργους, στους τολμηρούς, στους φιλόδοξους, στους κουρασμένους από γνώσεις και πεινασμένους για ζωή, στους χορτάτους από ζωή και διψασμένους για γνώση, στους πρωτοπόρους, στους αισιόδοξους, στους ανήσυχους. Ας αφήσουμε για λίγο τα ηνία του Τώρα για να κρατήσουμε καλύτερα τα ηνία ενός λαμπερού μέλλοντος, όποιες κι αν είναι οι συνθήκες.

Ανυπομονώ να ξεκινήσει η νέα ημερολογιακή περιοδεία, με μια λαμπερή σφαίρα με ασημόχρυσο ισημερινό.

Σας εύχομαι μια χρονιά γεμάτη με γλυκές, γόνιμες, συνδεδεμένες με αγάπη, και συναρπαστικές σκέψεις.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

Χριστούγεννα-Το σκοτάδι πριν από το Φως.

Τα Χριστούγεννα είναι ο διθύραμβος μιας άγριας μάχης. Ανθρωπος και Φύση αναμετριούνται με το πάθος εραστών, κι από την μάχη τους ζητούν να στεφανώσουν και να στεφανωθούν το Θείο. Τίποτε γλυκερό δεν χαλάει το μεγαλείο τούτης της μάχης. Με την άνευ οδυνών γέννα του Θεανθρώπου και την εναπόθεσή του στην φάτνη των ζώων, ευλογούνται οι γέννες των ανθρώπων, λασπωμένες, αιματηρές, με κραυγές και όρκους, η μάχη που δίνει η ζωή να βγει στο φως.

Ολες οι γιορτές των ανθρώπων τιμούν αυτή την μάχη, κι όλοι οι θεοί την καθαγιάζουν. Ευλογούν τους σπόρους τον Νοέμβριο όπως ευλογούν τους καρπούς τον Αύγουστο. Περιφέρουν τον Μεγάλο Νεκρό την Ανοιξη και σπάνε το κόκκινο αυγό την Λαμπρή.

Τα Χριστούγεννα είναι ο θρίαμβος της παλλόμενης, ζεστής ζωής στην καρδιά του παγωμένου χειμώνα, όπως η Ανάσταση είναι η νίκη της ψυχής που φτερουγίζει ελέυθερη και αναγεννημένη την άνοιξη. Η Ανάσταση αναφέρεται στο υπερβατικό, σε αυτό που μπορεί ή δεν μπορεί ο νους του σύγχρονου ανθρώπου να πιστέψει, αλλά στην αρχαιότητα οι άνθρωποι δεν είχαν δυσκολία να προσεγγίσουν, είτε στις λαϊκές ιεροπραξίες τους είτε στην φιλοσοφία.

Δαιμόνια και καλλικάτζαροι παλεύουν να τραβήξουν τον άνθρωπο στην άβυσσο, εκεί όπου οι σκιές μεγαλώνουν, η φαντασία κατασκευάζει ή ξεχωρίζει τέρατα, και η ψυχή αναστατώνεται από τον τρόμο. Εκεί οι δυνατές καρδιές και οι ρωμαλαίοι σπόροι δυναμώνουν και παίρνουν τον δρόμο για τα Επάνω. Σαν φθάσουν στο φως, δεν ξεχνούν τους δαίμονές τους, δεν τους περιφρονούν υπεροπτικά, γιατί πάντοτε παραμονεύουν για να τους θυμίζουν την χωμάτινη σάρκα τους, αλλά τους ελέγχουν, μαθαίνουν στα παιδιά τους πώς να προστατεύονται από αυτούς, προφυλάσσουν τα σπίτια τους και το βιος τους, κατανοούν και γιορτάζουν την νίκη, αυτοί, μέσα από εκατομμύρια άλλους σπόρους, να είναι οι διαλεχτοί της Μοίρας για το πέρασμα στο Φως.

Κάποιοι μωροί και δυσοίωνοι, ισχυρίζονται πως εκείνοι ήσαν άλλοι άνθρωποι, παλιοί. Δικαιολογίες για να καλύψουν την δική τους ισχνή θέληση, την νωθρότητα, την τεμπελιά, την υποταγή. Ανθρωποι είναι αυτοί που κοιτούν προς τα πάνω, όπως οι σπόροι σηκώνουν κεφάλι, ξετσουμίζουν, δίνουν μάχη με τα τρυφερά πράσινα κλαδιά τους, και μέσα από την γη, πασαλειμένοι χώμα όπως οι άνθρωποι πασαλίβονται αίμα, βρίσκουν το φως.

Ο Δημιουργός, Αυτός που έφτιαξε τον κόσμο Του απόλυτο αγαθό, αληθινό κι ωραίο, έδειξε στον άνθρωπο πώς να είναι ευτυχισμένος. Επέλεξε γι’ αυτό δυο ομάδες ανθρώπων που μπορούν να αντιληφθούν την Αλήθεια και την Φύση Του: τους βοσκούς και τους μάγους. Οπως τότε, έτσι και τώρα, οι άνθρωποι της Φύσης οι οποίοι την προσεγίζουν και την τιμούν βιωματικά, είναι αυτοί οι οποίοι αντέχουν να κρατούν ανοιχτό τον νου και την καρδιά τους στον Θεό.

Αυτές οι παιδικές ψυχές, οι οποίες αγκαλιάζουν το ακατανόητο χωρίς να ζητούν να το κατεβάσουν στα μέτρα τους, μα το τιμούν και το υπηρετούν φυλάσσοντάς το, εργαζόμενοι για την επιβίωση και την σωτηρία του, είναι αυτοί οι οποίοι σώζονται.

Είναι αυτοί οι σοφοί οι οποίοι καβάλα σε γαϊδουράκι ή σε καμήλες, αψηφούν τους απογραφείς και τους βασιλείς. Αυτοί που ξεγελούν τους εξουσιαστές που προσπαθούν να τους ξεγελάσουν, πως τάχα κι αυτοί το “παιδίον νέον” επιθυμούν να προσκυνήσουν, και παίρνουν άλλους δρόμους,  επειδή πίστεψαν “κατ᾿όναρ μη ανακάμψαι προς Ηρῴδην”, αλλά “δι᾿άλλης οδού ανεχώρησαν”. Αραβες, Πέρσες, Ινδοί, σοφοί ιερείς που πιστεύουν τους αγγέλους όταν τους γνέφουν πως το αδύνατο είναι δυνατό, πως η στέρφα και η παρθένος θα γεννήσουν. Κι ακόμη, αυτοί που προστατεύουν και μνηστεύονται τις αλαφροϊσκιωτες ψυχές, εκείνες που ακούν τους αγγέλους, όταν τους ανακοινώνουν τον προορισμό τους, κι αναφωνούν το “γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου”.

Είναι κι οι ποιητές που εύχονται “Νάμουν του στάβλου έν’ άχυρο…την ώρα π’ άνοιγ’ ο Χριστός στον ήλιο του το μάτι”. Είναι οι μακάριοι ειρηνοποιοί οι οποίοι σε έναν κόσμο που επιλέγει συνειδητά την πτώση, επιμένουν με αδιατατάραχτη πίστη να ψάλλουν το “Δόξα εν υψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία”.

Σε όλους μας δίνεται η ευκαιρία να διαλέξουμε ποιοι θα είμαστε στην μάχη της Ζωής, ώστε να αξιωθούμε να αντικρύσουμε τον Ηλιο της Δικαιοσύνης την μέρα της ανεσπέρου βασιλείας του. Αμποτε.

Καλά Χριστούγεννα!

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

Φως στον χειμώνα

H ζωγραφιά είναι της Carton Ellis.

So the shortest day came, and the year died,

And everywhere down the centuries of the snow-white world

Came people singing, dancing,

To drive the dark away.

They lighted candles in the winter trees;

They hung their homes with evergreen,

They burned beseeching fires all night long

To keep the year alive.

And when the new year’s sunshine blazed awake

They shouted, revelling.

Through all the frosty ages you can hear them

Echoing, behind us — listen!

All the long echoes sing the same delight

This shortest day

As promise wakens in the sleeping land.

They carol, feast, give thanks,

And dearly love their friends, and hope for peace.

And so do we, here, now,

This year, and every year.

Welcome Yule!

-Susan Cooper: The Shortest Day (1974)

Υγεία-Χαρά-Ελευθερία

Το θάρρος και η αλήθεια

“Θα έρθουν εποχές στη ζωή σας που θα χρειαστεί να δώσετε ό,τι έχετε, προκειμένου να αντιμετωπίσετε αυτό που βρίσκεται μπροστά σας, αντί να κρύβεστε από μια αλήθεια τόσο τρομερή που το μόνο χειρότερο είναι το ψέμμα με το οποίο επιθμείτε να την αντικαταστήσετε”.

“Είμαστε όλοι πιο υπεύθυνοι για την κατάσταση του κόσμου από όσο πιστεύουμε ή θα αισθανόμασταν άνετα να πιστέψουμε.

Χωρίς την επισταμένη προσοχή μας, ο ίδιος ο πολιτισμός κλίνει προς τη διαφθορά. Η τυραννία μεγαλώνει αργά και μας ζητά να υποχωρήσουμε με σχετικά μικροσκοπικά βήματα.

Αλλά κάθε υποχώρηση αυξάνει την πιθανότητα της επόμενης υποχώρησης. Κάθε προδοσία συνείδησης, κάθε πράξη σιωπής (παρά τη δυσαρέσκεια που νιώθουμε όταν φιμωνόμαστε) και κάθε εξορθολογισμός, αποδυναμώνει την αντίσταση και αυξάνει την πιθανότητα της επόμενης περιοριστικής κίνησης προς τα εμπρός. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν εκείνοι που σπρώχνουν προς τα εμπρός χαίρονται με τη δύναμη που έχουν τώρα αποκτήσει—και τέτοιοι άνθρωποι βρίσκονται πάντα.

Καλύτερα να στέκεστε εμπρός, σε εγρήγορση, όταν το κόστος είναι σχετικά χαμηλό — και, ίσως, όταν οι πιθανές ανταμοιβές δεν έχουν ακόμη εκλείψει. Καλύτερα να στέκεστε εμπρός, προτού διακυβευτεί ανεπανόρθωτα η ικανότητα να το πράξετε.

Δυστυχώς, οι άνθρωποι συχνά ενεργούν παρά τη συνείδησή τους –ακόμα κι αν το γνωρίζουν– και η κόλαση έχει την τάση να φθάνει βήμα-βήμα, προδοσία την προδοσία. Και θα πρέπει να θυμόμαστε ότι είναι σπάνιο για τους ανθρώπους να αντισταθούν σε αυτό που γνωρίζουν ότι είναι λάθος, ακόμη και όταν οι συνέπειες για κάτι τέτοιο είναι σχετικά μικρές. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να σκεφτείτε βαθιά, εάν σας ενδιαφέρει να κάνετε μια ηθική και προσεκτική ζωή: εάν δεν αντιλέγετε όταν οι παραβάσεις κατά της συνείδησής σας είναι ασήμαντες, γιατί να υποθέσετε ότι δεν θα συμμετάσχετε ηθελημένα όταν οι παραβιάσεις ξεφύγουν πραγματικά;”

~Jordan B. Peterson, Beyond Order: 12 More Rules For Life

Νικολοβάρβαρα

“Κάποια μέρα θα είσαι αρκετά μεγάλος, ώστε να αρχίσεις πάλι να διαβάζεις παραμύθια”.

-Κλάιβ Στέιπλς Λιούις (1898-1963)

Η γιαγιά μου ήταν θυμόσοφος. Στην γενιά της, και στις γενιές πριν από αυτήν, οι άνθρωποι πίστευαν σε αυτά που πίστευαν οι προηγούμενοί τους. Πρόσθεταν ή παράλλαζαν, αλλά κατά βάσιν δεν πείραζαν την μαγιά. Δεν έκανε να την “χαλάσουν”. Δεν το είχαν “σε καλό”. Περπατούσαν έτσι στα αχνάρια των περασμένων, με την εμπιστοσύνη και την βεβαιότητα της εμπειρίας όσων προηγήθηκαν, εκείνων που τους έφεραν με επιτυχία στην τωρινή μορφή της επιβίωσης. Ποια απόδειξη τρανότερη του σωστού τους τρόπου από το να ζεις και να πλάθεις όσο καλύτερα μπορείς το ψωμί της ζωής σου;

Γυναίκες σαν την γιαγιά μου, ευφυείς και δυναμικές περισσότερο κι από ό,τι επέτρεπαν οι καιροί τους, δεν πίστευαν ούτε έπρατταν επειδή έτσι έλεγαν οι Εντολές, παρότι σέβονταν την λογική τους, ούτε μόνο από τον φόβο για την κριτική της μικρής γύρω τους κοινωνίας. Πίστευαν επειδή όσα είδαν ήσαν δοκιμασμένα στον χρόνο, γιατί έρχονταν από τον χρόνο και επιβίωναν πέρα από τους φραγμούς και την φθορά του. Ηξεραν πως, σαν την ατμομηχανή στην αξιόπιστη αμαξοστοιχία της γενιάς τους, θα τους οδηγούσε ως τον δικό τους σταθμό, από όπου οι επόμενοι θα αναλάμβαναν να δώσουν στους δικούς τους επόμενους, τα αποτελέσματα της δικής τους εμπειρίας στον χρόνο.

Ετσι η γιαγιά μου ήξερε να βλέπει τον καιρό αλλά και τις σκέψεις των ανθρώπων, να σιωπά και να διαλέγει πότε αξίζει να πολεμάς και με ποιον, να απογοητεύεται και να αναθαρρεύει, να μετανιώνει, να διορθώνει, και να συμβουλεύει πως “Θαρσεῖν χρή, φίλε Βάττε· τάχ᾽ αὔριον ἔσσετ᾽ ἄμεινον ἐλπίδες ἐν ζωοῖσιν, ἀνέλπιστοι δὲ θανόντες· χὡ Ζεὺς ἄλλοκα μὲν πέλει αἴθριος, ἄλλοκα δ᾽ὕει”. (Θάρρος πρέπει να ‘χεις, φίλε Βάττε, σύντομα καλύτερα το αύριο θα είναι· οι ελπίδες για τους ζωντανούς,ανέλπιστοι μόνο οι πεθαμένοι· και ο Δίας άλλοτε λιάζει, άλλοτε βρέχει”, Θεοκρίτου Ειδύλλια, 4.41-4.43, μετ. Ιωάννη Πολέμη).

Και κυρίως να διδάσκει βασισμένη στην δική της εμπειρία, με την ελπίδα πως η κόρη της δεν θα κάνει τα ίδια σφάλματα με κείνην, κι η δική της κόρη πως δεν θα κάνει τα ίδια σφάλματα με κείνην. Κι ίσως έτσι, με ολοένα λιγότερα σφάλματα, οι γενιές να γιατρεύονται από τα προπατορικά αμαρτήματα, κι η Χάρη του Θεού να βρίσκει πιο υγειές το άνθος του άνω θρώσκοντος είδους.

Πότε ακριβώς οι ανθρώπινες κοινωνίες σταμάτησαν να έχουν εμπιστοσύνη στην εμπειρία των δικών τους ανθρώπων και να αναζητούν απαντήσεις στα λόγια και στα γραφτά ανθρώπων που δεν γωρίζουν, επομένως δεν έχουν τρόπο να διαπιστώσουν την αξιοπιστία τους, δεν το ξέρουμε ακριβώς. Μια ελληνικής καταγωγής φιλόσοφος του περασμένου αιώνα, που ταξίδεψε ως τις Ινδίες αναζητώντας την γνώση, γράφει πως η πορεία του ανθρώπου ανακόπηκε από τότε που άρχισε να γράφει αντί να διηγείται. Σκέφτομαι πως έχει δίκιο. Πως οι Ομηρίδες έστεκαν στις αυλές των βασιλιάδων και στα χοροστάσια των χωρικών κι έλεγαν τις περιπέτειες των προγόνων τους, κι όλοι, θεοί και θνητοί είχαν τον τρόπο να ελέγξουν την αλήθεια του ραψωδού. Πως ο κόσμος που έφτιαξαν εκείνοι που δεν κρατούσαν κιτάπια έσφιζε από ζωή και δύναμη. Πως οι άνθρωποι που δεν πατούσαν κουμπιά για να πουν με προεπιλεγμένα σχήματα τι τους αρέσει, τι τους λυπεί και τι τους θυμώνει, μα τραγουδούσαν τις χαρές, τις έγνοιες και τις λύπες τους, όχι μόνο όταν είχαν γιορτή μα κι όταν εργάζονταν, ζούσαν πιο ελεύθεροι και πιο υψηλόφρονες. Πως έκαναν πιο μεγάλα πράγματα με την ζωή τους, όταν η ζωή τους δεν ήταν χαραγμένη λέξη-λέξη σε πέτρες, και πως, κι αυτές ακόμα τις πέτρες τις έσπαζαν και τις γκρέμιζαν άμα έπαυαν να τους κάνουν.

Τώρα όμως που τα “πρέπει” είναι γραμμένα σε χαρτί που σχίζεται και καίγεται, κι ακόμα πιο πολύ τώρα που τα “πρέπει” πληθαίνουν γραμμένα σε άυλα “σύννεφα”, που διαγράφονται και χάνονται αν σταματήσει η ροή των ηλεκτρονίων που τα παρέχωσε σε κάποια βάση δεδομένων, οι άνθρωποι είναι πιο πειθίνιοι, εθελόδουλοι, εξωτερικά παντοδύναμοι κι από μέσα τους ασθενικοί.

Αυτές τις μέρες η γιαγιά μου τις έλεγε Νικολοβάρβαρα, από τις γιορτές της Αγίας Βαρβάρας στις 4 και του Αγίου Νικολάου στις 6 Δεκεμβρίου. Ελεγε πως “τ’ Αγιου Αντρέα αντρειεύει το κρύο” και πως τούτες οι μέρες είναι οι πιο επικίνδυνες για καιρό. Οι παλιοί είχαν τον τρόπο τους με τις λέξεις, ήξεραν τι σημαίνουν, ήσαν δικές τους κι ας μην ήξεραν να τις γράφουν, κι ας έβαζαν έναν σταυρό για υπογραφή, και σάμπως τα κείμενά τους να ήσαν πιο ευλογημένα από τα δικά μας. Εκείνοι έβγαζαν τα παιδιά τους Νίκη κι Ελευθερία όταν είχαν πόλεμο, έδιναν το ονόμα των πεθαμένων στους ζωντανούς για να μην χαθεί, νικώντας τον θάνατο κι ανασταίνοντας στα χείλη των επόμενων την ύπαρξη των προηγούμενων. Μόνο τα τελευταία χρόνια αποφάσισαν οι άνθρωποι να μην δίνουν στα παιδιά τους ονόματα παππούδων και γιαγιάδων, χαμένων αδελφών και θείων, για να μην τσακώνονται, λέει, οι συμπέθεροι. Σκέφοτνται πως η απάντηση είναι να σβήσουν το όνομα, ενώ η απάντηση είναι να κάνουν πιο πολλά παιδιά, ώστε να χωρέσουν όλοι οι συγγενείς, οι πεθαμένοι που περιμένουν να αναστηθούν, και οι ζωντανοί που θέλουν να ελπίσουν πως σαν πεθάνουν δεν θα ξεχαστούν, μα θα ζουν καθώς θα καλούν το απομεσήμερο το όνομά τους για παιχνίδι και σκανταλιές, τα εγγόνια και τα δισέγγονά τους: “Πιάσε την μπάλα, Ηλία! Τράβηξε γρήγορα κουπί, Νίκο! Βάλε λίγο κόκκινο εδώ, Ρηνούλα!”. Κι εκείνοι από κάποιο σύδεντρο στον κήπο του Θεού θα ξαναγίνονται παιδιά, σπρώχνοντας το ξυλίκι και τα πατίνια και κάνοντας σκανταλιές και πάλι.

Η μνήμη του σώματος είναι σαν την μνήμη του πνεύματος. Θυμάται μυρωδιές, τριαντάφυλλα και σχίνα, θυμάται γεύσεις και θυμάται πρόσωπα και γλέντια, αναθυμάται ένα ηπειρώτικο μοιρολόι και τα στήθη του πλυμμυρίζουν βουνίσιο αέρα, πιάνει την άμμο και θυμάται καλοκαίρια, κοιτάζει το παιδί και θυμάται τον γονιό, τον πάππο, τον θείο.

Σήμερα, μια ολόκληρη γενιά παιδιών μεγαλώνει τούτη την ώρα που μιλάμε, χωρίς αισθήσεις. Δεν αγγίζεται, δεν φιλιέται και δεν μυρίζεται σαν όλα τα ζωντανά της πλάσης. Οι γεύσεις είναι όλες ίδιες από την ζάχαρη, οι ήχοι μονότονοι, το μαύρο ρουφάει τα χρώματα, τα σώματα, αν επιτρεπόταν να τα μυρίσεις, θα μύριζαν τις ίδιες κολώνιες που διαφημίζουν οι τηλεοράσεις. Μια ολόκληρη γενιά, ανάπηρη από αγκαλιές, μυρωδιές, φωνές και χρώματα.

“Χθες πήραμε ένα μικρό στολιδάκι, για το καλό”. “Είδα αυτό και σε θυμήθηκα”. “Εφτιαξα κουραμπιέδες, έγιναν νόστιμοι όπως τους έκανε η μάνα μου”. Μεγάλο πράγμα το καλό, μεγάλο πράγμα το “σε θυμήθηκα”. Κάτι μένει, τελικά, από τα λόγια μας, το παράδειγμά μας, το πέρασμά μας. Σε θυμήθηκα. Πήρα ό,τι κατάφερα από όσα μου έδωσες, μην στενοχωριέσαι, τόχω!

Γράφει ο Μωρίς Μπαρές που πέθανε τέτοιες μέρες, 4 Δεκεμβρίου του 1923, “Η ψυχή που κατοικεί σήμερα μέσα μου, είναι φτιαγμένη από ψίγματα που επέζησαν εκατομμυρίων νεκρών” (Ενας ελεύθερος άνθρωπος, 1889). Το ίδιο, κάπως αλλιώς γράφει ο Παλαμάς στην Ουρανία “Η αρχαία ψυχή ζει μέσα μας, αθέλητα κρυμμένη“. Θαρρώ πως της αρέσει της ψυχής να βρίσκεται μέσα μας και να μας ψιθυρίζει ονόματα, τραγούδια, εικόνες, μυρωδιές, αγγίγματα, βροχές, χιόνια και ήχους.

ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων.

 καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβεν.

(Κατά Ιωάννην, 1,4-1,5)

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

“Μεταξύ πανώλους και χολέρας”: Μια χαρτογράφηση της γαλλικής ακροδεξιάς σκηνής

Δημοσκόπηση L’ Express

“Μεταξύ πανώλους και χολέρας”. Αυτή ήταν η απάντηση Γάλλου φίλου, όταν τον ρώτησα πώς βλέπει τις υποψηφιότητες της Μαρίν Λεπέν και του Ερίκ Ζεμούρ στις Προεδρικές εκλογές του Απριλίου στην Γαλλία.

Η Γαλλία ψηφίζει συντηρητικά τα τελευταία χρόνια, από τον “έλληνα” Σαρκοζί ως τον “φιλέλληνα” Μακρόν. Μόνο που αυτή η τελευταία “συντήρηση” είναι περισσότερο κατευθυνόμενη από τις γκιλοτίνες της Γαλλικής Επανάστασης παρά από το Πουατιέ. Ενδιαφέρουσα είναι η περίπτωση Μπερτράν, πρώην υπουργού, κατά δήλωσή του “δεξιότερα του Μακρόν”, μέλους της Μεγάλης Στοάς, που έχει καταφερθεί εναντίον της υιοθεσίας παιδιών από ομοφυλόφιλα ζευγάρια, ο οποίος πλασάρεται μεταξύ της κ. Λεπέν και του κ. Ζεμούρ.

O πρώτος Αριστερός υποψήφιος είναι ο Ζαν Λικ Μελανσόν τον οποίον οι Ελληνες μπορεί να θυμούνται από την θυελλώδη σχέση του με τον Αλέξη Τσίπρα. Ο πρώην Πρωθυπουργός είχε στηρίξει την υποψηφιότητα Μελανσόν έναντι αυτής του Μακρόν. Ο κ. Μελανσόν όμως καταφέρθηκε σφοδρά εναντίον του λέγοντας: “Ο Τσίπρας εξελέγη, υποσχόμενος ένα αριστερό ριζοσπαστικό πρόγραμμα και όταν του παρουσίασαν ένα απαράδεκτο μνημόνιο το έθεσε σε δημοψήφισμα, χωρίς να αποδεχθεί τελικά τη βούληση του λαού του. Πρόδωσε το λόγο του. Γιατί ξεπουλά τη δημόσια περιουσία και καταστρέφει τη χώρα του; Δεν θέλω να υπάρχει ούτε ένας Γάλλος πολίτης που να πιστεύει πως αν εγώ αναλάβω την εξουσία θα γίνω ένας ακόμη… Τσίπρας”. Ο κ. Μελανσόν έρχεται πρώτος μεν από τους Αριστερούς, πέμπτος δε σε σειρά προτιμήσεως των Γάλλων, σύμφωνα με τελευταία (24/11) δημοσκόπηση.

Ας δούμε όμως πού βαδίζει η Γαλλική ακροδεξιά και γιατί.

Elabe / BFM TV / SFR

Η Μαρίν Λεπέν

Η Maρίν Λεπέν στο συνέδριο της Εθνικής Συσπείρωσης τον Ιούλιο του 2021. © Thierry Breton/Panoramic/Bestimage

Η Μαρίν Λεπέν είναι για πολλούς γάλλους εθνικιστές, πατριώτες και ακροδεξιούς αναγκαίο κακό όσο και κόκκινο πανί. Της αναγνωρίζουν την πολιτική εμπειρία και την μαχητικότητά της στον δρόμο, δεν της συγχωρούν την ατυχή εμφάνισή της στην προεκλογική αντιπαράθεσή της με τον Μακρόν για τις εκλογές του 2017.

Είναι γνωστό ότι μερίδα Γάλλων πατριωτών είναι δυσαρεστημένοι από την “αποδαιμονοποίηση” του Εθνικού Μετώπου την οποία προώθησε η κ. Λεπέν, απομακρύνοντας τον ιδρυτή του κόμματος και πατέρα της (ο οποίος της έδωσε τα κλειδιά υπερσκελίζοντας τον ευφυή όσο και δημοφιλή Μπρούνο Μεγκρέ στον οποίον καταλογίστηκε και το ότι είναι νυμφευμένος με ρωσοεβραία η οποία πάντως πολιτεύθηκε επιτυχώς με το Εθνικό Μέτωπο), και μετονομάζοντάς το σε Εθνική Συσπείρωση. Το νέο όνομα δεν θα στενοχώρησε και πολύ τους γνώστες της γαλλικής πολιτικής ιστορίας, αφού κλείνει το μάτι στην “Εθνική Λαϊκή Συσπείρωση”, ένα βραχύβιο κόμμα το οποίο μεταξύ 1941-1944 συγκέντρωσε από φιλοσόφους της Δεξιάς ως Αριστερούς πασιφιστές, από τον Ντοριό ως τον Ζορές.

Η τακτική της Λεπέν έδωσε ώθηση στα ποσοστά του κόμματος, απενοχοποιώντας για πολλούς την συμμετοχή σε αυτό, και προσελκύοντας νέα στελέχη. Ενα από τα παλιά, διαγραμμένα της στελέχη, ο Υβάν Μπενεντέτι, έχει ήδη εκδηλώσει την επιθυμία να είναι υποψήφιος, με το πάθος που τον χαρακτηρίζει, αλλά μάλλον για την -αξιέπαινη- “τιμή των όπλων”.

Ακόμη και οι σκληροί αντιλεπενικοί, πάντως, δεν αρνούνται ότι παρά τις διαφωνίες τους, πάντοτε στηρίζουν εκλογικά την κ. Λεπέν, και πράγματι την στήριξαν στον δεύτερο γύρο των προηγούμενων εκλογών, ώστε να καταγράφεται η διαφωνία τους με το κρατούν σύστημα.

Το παράδοξο Ζεμούρ

Φωτογραφία: Sebastien Bozon-AFP

Ολα ήταν περίπου προβλέψιμα, μέχρι που εμφανίστηκε το φαινόμενο Ερίκ Ζεμούρ. Γνωστός ως δημοσιογράφος, πολιτικός σχολιαστής και συγγραφέας, ο αλγερινής καταγωγής και ιουδαϊκού θρησκεύματος, δεύτερης γενιάς γάλλος, υπήρξε ένθερμος απολογητής των ιδεών του κόμματος Λεπέν και λάβρος ρήτορας εναντίον του φιλελευθερισμού, της παράνομης μετανάστευσης και της εξάπλωσης του πολιτικού Ισλάμ. Η πόλωση που προωθούν η Αριστερά και η Λιμπεραλιστική Δεξιά, απέναντι στην παραδοσιακή Δεξιά, φοβούμενες ότι το μονοπώλιό τους στην συγκεκριμένη θρησκευτική ομάδα απειλείται, τον έκανε αυτομάτως εχθρό, έναν παράδοξο υποψήφιο της μισαλλόδοξης ακροδεξιάς κατά το κυρίαρχο μηντιακό σύστημα. Εάν το έκανε από πατριωτισμό, ο μικρόσωμος Γαλλοαλγερινός μάλλον διαθέτει μπόλικο θάρρος. Εάν όχι, θα επιβεβαιώσει τους αντιπάλους του. Αλλά έως τότε ίσως να είναι ήδη Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

H πιθανότητα συμμετοχής του στις εκλογές (ο ίδιος δεν έχει ανακοινώσει ακόμη επίσημα την υποψηφιότητά του) προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις, την απομάκρυνσή του από τον τηλεοπτικό σταθμό στον οποίο εργαζόταν, και την απόρριψή του από τον εκδοτικό οίκο ο οποίος επί χρόνια εξέδιδε τα βιβλία του.

Προκάλεσε επίσης την ανησυχία στο στρατόπεδο Λεπέν, διότι καλός μπορεί να είναι ως εύστροφος σχολιαστής και στήριγμα των θέσεων της ακροδεξιάς, αλλά όχι και πολιτικός. Το ότι είναι “ενσωματωμένος” και υπερήφανος γάλλος, όπως περιγράφει στο πρόσφατο βιβλίο του “Γαλλικό Περπωμένο”, με γνώση και σεβασμό για τον Ελληνορωμαϊκό πολιτισμό και την Χριστιανική Ευρώπη, δεν εμποδίζει πολλούς εθνικιστές να τον αποκαλούν “Βέρβερο”, κάνοντας λοgοπαίγνιο με το “βάρβαρος” και με την βορειοαφρικανική του καταγωγή.

Εκείνο που απασχολεί επίσης τους παρατηρητές των εκλογών, είναι ότι στον περίγυρό του έχουν σιγά-σιγά βρεθεί άτομα τα οποία αφήνουν αίφνης τις θέσεις τους σε γνωστό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, το οποίο φέρεται να υποστήριξε και την εκ του μηδενός υποψηφιότητα Μακρόν, προκειμένου να στηρίξουν την προεκλογική εκστρατεία του.

Ο Ερίκ Ζεμούρ κατά την περιοδεία του στην Μασαλία, Νοέμβριος 2021. @AFP

Μετά την άκομψη και διόλου ψύχραιμη απάντησή του, όταν εν μέσω αποδοκιμασιών από συγκεντρωμένους Αριστερούς, κατά την αποχώρησή του από την Μασαλία όπου περιόδευσε, απάντησε δια σκιμαλισμού σε διαδηλώτρια που πλησίασε το αυτοκίνητό του, ανταποδίδοντάς της την χειρονομία, οι γάλλοι ακροδεξιοί αισθάνονται ότι στο πρόσωπό του το επίπεδο της προεκλογικής εκστρατείας αλλά και του πολιτικού τους χώρου, πέφτει πολύ χαμηλά. Γι’ αυτό ίσως, παρότι προηγείτο της Λεπέν, στις τελευταίες δημοσκοπήσεις η κ. Λεπέν προηγείται και πάλι.

Βέβαια, το επίπεδο της ακροδεξιάς έχει πέσει πολύ εδώ και αρκετά χρόνια, αν έχει κανείς στον νου του την ακροδεξιά του Μωράς, του Μπαρντές ή του Μπραζιγιάκ, και μιας πλειάδας δυναμικών Ευρωπαίων που μπορούσαν με την ίδια ικανότητα να αντιπαρατεθούν πνευματικά και να στηρίξουν τις θέσeiς τους πολιτικά, όσο και να αγωνιστούν στον δρόμο με την ίδια συγκρότηση και άχρι θανάτου παληκαριά.

Ο Ζεμούρ στηρίζεται από μια μερίδα της ακροδεξιάς η οποία είναι πραγματίστρια. Βλέπει την πληθυσμιακή πορεία της χώρας η οποία είναι μη αναστρέψιμη, παρά την ρητορική πολλών στοχαστών και πολιτευτών περί “επαναμετανάστευσης” δηλαδή επιστροφής των παράνομων μεταναστών στις χώρες προέλευσής τους, αντιλαμβάνεται την εκλογική οροφή στην οποία έχει περιέλθει το όνομα Λεπέν (ο πατήρ Λεπέν υπήρξε κι αυτός υποψήφιος στις Προεδρικές εκλογές το 1974), ταυτίζεται με τις σκληρές θέσεις του Ζεμούρ εναντίον της εξάπλωσης του πολιτικού Ισλάμ, έχει επίγνωση των καταιγιστικών διεθνών συνθηκών που διαμορφώνονται και πιστεύει στην ανάγκη ανάσχεσής τους.

Η σαραντάρηδες

Οι καιροί αλλάζουν, και μια νέα γενιά εθνικιστών, με χρόνο εργασίας στην πραγματική ζωή, πολύ πιο καταρτισμένων και επικοινωνιακά ικανών, έρχεται στο προσκήνιο, και όχι μόνο στην Γαλλία.

Ο χαρισματικός Τομ βαν Γκρίκεν, στο γειτονικό Βέλγιο, παρέλαβε ένα παραπαίον, περιθωριοποιημένο κόμμα και το έφθασε σε δεύτερη πολιτική δύναμη της χώρας.

Βέβαια, για να χαράξει κανείς πορεία, και να έχει κάποιο θετικό αποτέλεσμα, δεν πρέπει να έχει ψευδαισθήσεις. Το κόμμα του Βαν Γκρίκεν δεν μπόρεσε να σχηματίσει κυβέρνηση παρότι εκλήθη από τον Βέλγο βασιλιά για πρώτη φορά, αφού τα υπόλοιπα κόμματα πλην ενός, διατηρούν το “υγειονομικό κορδόνι” ώστε να μην βρεθεί στην διακυβέρνηση της χώρας το “μολυσμένο” πατριωτικό κόμμα. (Ενας ακόμη λόγος είναι ότι το κόμμα προβάλλει διασπαστικές θέσεις, λιγότερες από το παρελθόν αλλά αρκετά ισχυρές ώστε να ανατρέψουν την ισχύουσα υπέρ των γαλλόφωνων βαλλόνων, σχέση, γεγονός που δίνει στο κόμμα υψηλά ποσοστά στην Φλάνδρα, αλλά το ανάγκασε να δοκιμάσει την επέκταση στην γαλλόφωνη Βαλλονία, με αδιάφορα προς το παρόν, αποτελέσματα). Η μαλακότερη προσέγγιση του Βαν Γκρίκεν και το προσωπικό του χάρισμα έδωσαν στο κόμμα σαφή ώθηση με ανοδικές τάσεις (ξεπέρασε το 18% και είναι ιδιαιτέρως δημοφιλές μεταξύ των νέων) αλλά η πολεμική εναντίον του συνεχίζεται. Μάλιστα, μόλις πριν από δέκα μέρες μια βουλευτής του Σοσιαλιστικού κόμματος ανακοίνωσε ότι αναζητά συμμάχους ώστε να διακοπεί η κρατική επιχορήγηση προς το κόμμα.

Μια παρόμοια υπενθύμιση του “στίγματος” που συστηματικά τοποθετεί το πολιτικό κατεστημένο στους πατριώτες και στους εθνικιστές, έλαβε μόλις χθες ο Ευρωβουλευτής της Εθνικής Συσπείρωσης και αντιπρόεδρος της ομάδας Ταυτότητα και Δημοκρατία στο Ευρωκοινοβούλιο, Νικολά Μπέ.

Ο σαραντατριάχρονος πιστός Καθολικός και πατέρας τριών παιδιών, “θα αποτελέσει αντικείμενο νομικής διαδικασίας για πρόκληση φυλετικού μίσους” επειδή κατήγγειλε την κατασκευή τζαμιού 5000 τ.μ. με μιναρέ ύψους 45 μέτρων στην πόλη Εβρέ.

Σε βίντεο διάρκειας 44 δευτερολέπτων που γυρίστηκε μπροστά από το εργοτάξιο του τζαμιού και δημοσιεύτηκε στον λογαριασμό του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης τον περασμένο Μάιο, ο Γάλλος Ευρωβουλευτής ανέφερε:

«Είναι τα τοπία της Νορμανδίας μας που σήμερα έχουν παραμορφωθεί, και το πολιτικό Ισλάμ που εξαπλώνεται παντού στη Γαλλία, ακόμη και εδώ στη Νορμανδία. Πρέπει να βάλουμε ένα τέλος σε αυτή την ολίσθηση” δήλωνε τότε ο Μπε, με αφορμή την κατασκευή του γιγαντιαίου μιναρέ, συνδυάζοντάς τον με τον πριν από μερικούς μήνες αποκεφαλισμό του δάσκαλου Σαμιέλ Πατί ο οποίος καταγόταν από την πόλη Εβρέ, από ένα 18χρονο, Τσετσενικής καταγωγής Ισλαμιστή.

Για αυτήν την δήλωση και τις αναφορές του σε “εγκληματικότητα και τρομοκρατία”, έπειτα από παρέμβαση της Αριστερής αντιπολίτευσης στο Δημοτικό Συμβούλιο, ο εισαγγελέας ανακοίνωσε ότι αιτήθηκε από τον Υπουργό Διακιοσύνης την άρση της βουλευτικής του ασυλίας.

Από την Αθήνα στην οποία βρισκόταν για το Ευρωπαϊκό Φόρουμ για την Μετανάστευση (από την Ελλάδα συμμετείχε ο Φαήλος Κρανιδιώτης) και με φόντο την Ακρόπολη “από εδώ, τον Παρθενώνα, το κάστρο του Ευρωπαϊκού πολιτισμού” όπως είπε, ο Γάλλος Ευρωβουλευτής υπογράμμισε πως “Η Ευρώπη υπήρχε πριν από την Ευρωπαϊκή Ενωση, και είναι οι ρίζες της Ελληνικές, Ρωμαϊκές και Χριστιανικές. Η ελληνική λογική, η ελληνική φιλοσοφία εφηύραν την Δημοκρατία”, κατήγγειλε “πολιτική και δικαστική δίωξη” και δήλωσε εμφατικά πως “θα γίνει ακριβώς το αντίθετο, θα συνεχίσω να λέω την αλήθεια, δεν θα με κάνουν να σωπάσω”.

Λοιπόν, υπάρχει άλλος δρόμος;

Ο Ζεμούρ δεν ανήκει στην γενιά του Μπε (ο οποίος, να σημειωθεί, ακολούθησε τον Μεγκρέ κατά την κρίση στο Εθνικό Μέτωπο) και των άλλων σαραντάρηδων που ανέδειξε η Λεπέν, όπως ο αντιπρόεδρος της Εθνικής Συσπείρωσης και Ευρωβουλευτής Μπαρντελά. Η παρουσία του όμως μπορεί να αναγκάσει μια βαλτωμένη και πολυδιασπασμένη ψυχικά ακροδεξιά στην μετάβαση και στην ανάδειξη μιας περισσότερο συγκροτημένης και πιο σύγχρονης γενιάς πολιτικών, η οποία θα περάσει εθνικιστές και πατριώτες στην επόμενη πίστα της πολιτικής ζωής.

Βέβαια, πολιτικοί στους οποίους ήλπισαν οι ακροδεξιοί και οι οποίοι έφθασαν στην εξουσία στην Πολωνία, στην Ουγκαρία και στην Ιταλία, έχουν αρχίσει να απογοητεύουν τους αφελείς και τους οκνηρούς που περιμένουν να βάλουν άλλοι το κεφάλι τους στον ντορβά για να τους σώσουν, αλλά και τους “σκληρούς” που εξακολουθούν, εσκεμμένα ή ανόητα, να ταυτίζουν την διανόηση και το ιδεατό με την πολιτική πρακτική.

Οι εθνικιστές, πατριώτες και ακροδεξιοί πολιτικοί, από την άλλη, αυταπατώνται εάν νομίζουν πως αν “στρογγυλέψουν” τον λόγο τους, και γίνουν άοσμοι και άχρωμοι, η “ρετσινιά” του “ακραίου” δεν θα τους ακολουθεί, όσο κι αν κλάψουν και όσες συγγνώμες και αν ζητήσουν. Αντίθετα, καθίστανται υποχείρια, χάνοντας κάθε αξιοπιστία, ενώ αυτό που χρειάζονται είναι να σταθούν στα πόδια τους με αξιοπρέπεια, εξυπνάδα και πρόγραμμα, με συνεννόηση και χωρίς να εξαντλούνται σε ανέξοδες ονειροπολήσεις και καταστροφικές αλληλοϋπονομεύσεις.

Η αδυσώπητη πραγματικότητα απαιτεί δυνάμεις που θα στήσουν μια τουλάχιστον στοιχειώδη και κατά προτίμηση αποτελεσματική αντίσταση, θα καθυστερήσουν την επέλαση των δυνάμεων που μάχονται την ελευθερία και την ζωή, και θα δώσουν ένα περιθώριο στην Φύση και στον Θεό να ξεδιπλώσουν το δικό τους σχέδιο.

Οπως μου έλεγε ο Γάλλος φίλος μου “χρειαζόμαστε να κερδίσουμε χρόνο για το θαύμα, για τον ικανό που θα συσπειρώσει τις δυνάμεις και θα στρίψει το τιμόνι”.

Ακούστηκε εκείνη την ώρα πολύ ουτοπικό και ο ίδιος μάλλον αιθεροβάμων, σκέφτομαι όμως πως μπορεί και να είναι, εν τέλει, ο μόνος αληθινά πραγματιστής. Αν σκεφτεί κανείς πως όσοι εύχονται να γκρεμιστούν όλα, για να χτίσουν τον κόσμο από την αρχή, καταλαμβάνονται από υστερία αν κάποιο μέσο κοινωνικής δικτύωσης διαγράψει τον λογαριασμό τους, μάλλον δεν θα πρέπει να πολυβασιζόμαστε σε αυτούς.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλοί ακροδεξιοί πολιτικοί είναι διορισμένοι διαχειριστές της “χύτρας ταχύτητας” του λαού, που εκτονώνουν οργή, ξετρυπώνουν και εκθέτουν πατριώτες και, κατά την φράση που χρησιμοποιείται και για τον Ζεμούρ, αποτελούν “αναχώματα του συστήματος”.

Οπως πάλι μου έλεγε ο Γάλλος φίλος “ανάμεσα στην Λεπέν και τον Ζεμούρ, ιδεολογικά προτιμώ τον Ζεμούρ. Αυτόν θα ψήφιζα πριν από δέκα χρόνια, ίσως και τώρα. Αλλά χρειαζόμαστε μια δύναμη πλειοψηφική, που θα φέρει αποτελέσματα. Στον δεύτερο γύρο θα ψηφίσω Μαρίν. Στον πρώτο θα εξαρτηθεί”.

“Δεν ξέρεις ποτέ”, συνέχισε. “Δεν θα βρέχει για πάντα, έτσι δεν είναι;”

ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΪΔΙΝΙΟΥ ΜΕ ΤΑ ΓΑΛΑΖΙΑ ΜΑΝΤΗΛΙΑ-  Η θυσία των Προσκόπων στο Αϊδίνι και στα Σώκια

“Υπόσχομαι στην Τιμή μου να είμαι πιστός στον Θεό και στην Πατρίδα…”.
Οταν οι επίσημες αρχές και οι οφικιάλιοι εγκαταλείπουν τον Ελληνισμό, αναζητώντας ικανοποίηση των συμφερόντων και των εγωισμών τους, κάποιοι πολίτες με ιδανικά, συχνά νέοι και νέοι στην καρδιά, σώζουν την Τιμή και την Αξιοπρέπεια του Γένους.
Μνήμη αιωνία.

ΕΙΡΗΝΙΚΑ

aidini 1

aydin1

Τον Ιούνιο του 1919 στο Αϊδίνι λειτουργούσαν τρεις προσκοπικές ομάδες. Ο Ελληνικός Στρατός μόλις είχε απελευθερώσει την πόλη και είχε εγκαταστήσει μικρή στρατιωτική φρουρά. Στις 15 Ιουνίου 1919 πολυάριθμες ομάδες Τούρκων ανταρτών επιτέθηκαν εναντίον της φρουράς. Οι Πρόσκοποι παρέμειναν στο πλευρό του Στρατού και του φοβισμένου πληθυσμού και προσέφεραν κάθε λογής υπηρεσίες. Μετά την έξοδο από την πόλη της μικρής ελληνικής φρουράς, πραγματοποιήθηκαν απίστευτες αγριότητες. Όσοι πρόσκοποι δε σκοτώθηκαν, συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν έξω από την πόλη, όπου και εκτελέστηκαν με πρώτο τον ηρωικό έφορο Νικόλαο Αυγερίδη.

Αλλά κι άλλες εκτελέσεις προσκόπων έγιναν και σε άλλες περιοχές της Μικρασίας κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας και της Καταστροφής. Στα Σώκια, στην Κάτω Παναγιά και αλλού.

Υπηρεσίες σημαντικές, όμως, προσέφεραν οι Έλληνες πρόσκοποι και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Για την περίθαλψη των προσφύγων, οι οποίοι κατέφταναν κατά χιλιάδες, οι πρόσκοποι χρησιμοποιήθηκαν με όλους τους τρόπους και χαρακτηρίστηκαν από τον Τύπο φύλακες-άγγελοι των…

View original post 803 more words

Οι τάφοι του Θεού

Διάσπαρτα στην Γαλλική, Βελγική και Γερμανική επαρχία, σε πόλεις και χωριά, βρίσκονται μνημεία που διηγούνται, δεκάδες χρόνια μετά την ανέγερσή τους, την ιστορία της ηπείρου μας. Μεγάλη η σοφία των ανθρώπων. Δεν χρειάζεται να διαβάσεις τόμους βιβλίων για να μάθεις ποιος είσαι και πού πας. Ψηλαφώντας τα μνημεία μαθαίνεις όσα χρειάζεται να διδαχθείς. Ενας σταυρός, ένα εικονοστάσι με υφασμάτινα λουλούδια, ένας οβελίσκος για τα θύματα της πανώλης, και νεκροταφεία. Αλλα ολόλευκα, περιποιημένα, σημάδι κοινωνίας των ζωντανών με τους πεθαμένους. Σε κάποια σε ρωτούν ποιον τάφο ψάχνεις. Ανοίγουν κυτάπια και σου δίνουν όνομα και διεύθυνση σαν να πηγαίνεις επίσκεψη σε ονομαστική γορτή: κύριος και κυρία τάδε, διάδρομος δείνα, τάφος νούμερο Χ στα δεξιά σας.

Αγγελοι με ξέπλεκα μαλλιά απλώνουν το χέρι τους θρηνώντας. Δεν φύλαξαν καλά τον προσταυόμενό τους κι απέθανε, τι θλίψη! Αλλα μνημούρια χάσκουν σαν στόματα ορθάνοιχτα, λαίμαργα, που ανυπομονούν να υποδεχθούν την σάρκα και τα οστά που θα γίνουν το φρέσκο λίπασμα της πόλης.

Κάποιοι τάφοι είναι δωμάτια ευκατάστατων εμπόρων και βιομηχάνων σαν οι χοροεσπερίδες στα πέτρινα, με μεράκι διακοσμημένα, φωτισμένα μέγαρά τους να συνεχίζονται από την άλλη μεριά του πέπλου. Αν ανοίξεις την πόρτα θαρρείς πως θα κατεβείς μιαν κρύα μαρμάρινη σκάλα που στην άκρη της φεγγίζουν κεριά από πολυελαίους κι ακούγονται νότες από κάποιο ατελείωτο βαλς.

Κάποιοι επιπλέον των ονομάτων και των ημερομηνιών, έχουν και φωτογραφίες βαλμένες σε μεταλλικές οβάλ κορνίζες, σαν σε μπουντουάρ φιλάρεσκης κυρίας. Εκεί ένα εννιάχρονο κορίτσι με μακριές κοτσίδες που το ξεθώριασε η βροχή, πιο δίπλα μια εικοσάχρονη κοπέλα με ψηλό στητό γιακά. Ενας γέροντας γύρω στα εξήντα, με μακριά άσπρα γένια, κοιτά ερευνητικά τον φακό πριν το φλας σβήσει για πάντα. Ενας άλλος είχε κάνει το Γκραν Τουρ της Ευρώπης, πέρασε από την Πόλη, το Κάιρο, την Δαμασκό. Φωτογραφήθηκε με φέσι. Ενα αρνάκι πιο βαρύ, ένας ντόπιος νεαρός πιο αψύς, πέθανε στα ξένα. Τον έφεραν να τον θάψουν σαν μπουόν κριστιάνο κι έβαλαν στον τάφο την φωτογραφία με το φέσι.

Σε άλλους φαίνονται μόνο μερικές λέξεις σκαλισμένες πάνω στην πέτρα, μερικοί στίχοι από κάποιο ποίημα ή τραγούδι, ένας κώδικας ανάμεσα σε αγαπημένους συζύγους και αδέλφια, τόσο μυστικός που ο χρόνος έκρυψε από τους αδιάκριτους τις γραμμές του.

Κάποιοι το βλέπεις πως ήσαν στρατιώτες στον Μεγάλο Πόλεμο. Νεαρά αγόρια που άφησαν την ανάσα τους σε ξένο ουρανό. Θυμάμαι έναν τάφο ψηλά στις Αρδέννες. Ηταν εθελοντής, volontaire. Τα μάτια του σπιθίριζαν κάτω από το καπέλο του, με το αψύ χαμόγελο της νιότης. Θα γυρνούσε νικητής να κάνει δικό του το κορίτσι με τα ρόδινα μάγουλα. Μα τον έκανε δικό της η γη.

Τόσα κορμιά ριγμένα
στα σαγόνια της θάλασσας στα σαγόνια της γης·
τόσες ψυχές
δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι

γράφει ο ποιητής.

Γι’ αυτόν σκεφτόμουν να γράψω και θυμήθηκα κι όλους τους άλλους. Στις 11 Νοεμβρίου 1918, “την ενδέκατη ώρα, της ενδέκατης μέρας, του ενδέκατου μήνα”, η αγία εκεχειρία στον πιο βάναυσο, πιο άγριο πόλεμο που γνώρισε ως τότε ο πολιτισμένος κόσμος. Η μετάβαση στον θρίαμβο της τεχνολογίας, το λάκτισμα του νέου πολιτισμού.


Κι οι ποταμοί φουσκώναν μες στη λάσπη το αίμα
για ένα λινό κυμάτισμα για μια νεφέλη
μιας πεταλούδας τίναγμα το πούπουλο ενός κύκνου
για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη.

Πόσα νέα κορμιά σαπισμένα, σφαγμένα, κουτσουρεμένα σε έναν Ευρωπαϊκό εμφύλιο για τα χατίρια των πολιτικών, των τραπεζιτών, των βιομηχάνων, των ιδεολόγων, των θνητών που παριστάνουν τους θεούς σε μπαλ μασκέ;

Τι είναι Θεός, τι μη Θεός και τι τ’ ανάμεσό τους;

Μερικοί τάφοι είναι καλυμμένοι από λειχήνες και κισσούς. Χάθηκαν οι γενιές, ξεθύμανε ο πόνος του αποχωρισμού, κιτρίνισαν οι αναμνήσεις, τις πήραν η βροχή κι ο ήλιος, κι έπεσαν απάνω τους με ζέση σαν άλλοι άγγελοι να παρηγορούν τα ανθρώπινα περαστικά πουλιά. Αυτοί είναι οι τάφοι του Θεού. Γιατί οι θνητοί μπορεί να ξεχνιούνται και να ξεχνούν, τις πέτρες να τις λειαίνει το νερό και τις καρδιές να τις μπαλώνει ο Χρόνος, όμως για την Φύση η σάρκα και τα οστά των ανθρώπων θα είναι πάντοτε πολύτιμα. Λίπασμα για να ξεπηδήσουν οι νέοι άνθρωποι που θαρθούν .

Αρχαίοι, νέοι κι αυριανοί νεκροί

Ο πλανήτης γιορτάζει το Χαλοουίν όπως οι Κινέζοι πήραν να γιορτάζουν τα Χριστούγεννα. Οι Σκρουτζ της κοινωνίας θα διαμαρτύρονται για τον καταναλωτισμό, μπουκώνοντας κρυφά από τις γυναίκες και τους φίλους τους την εγωιστική κοιλιά τους. Η μιζέρια είναι μοναχική, αλλά πάντα ζητά συντροφιά για να ξαπλωθεί, σαν την φθίση.

Είναι αυτή η γιορτή, ανάμεσα στο Καλοκαίρι και σοτν Χειμώνα, μια αφορμή για διασκέδαση και μοίρασμα. Ειδικά σε καιρούς άφιλους και ξένους, είναι φυσικό οι άνθρωποι να ζητούν πανδοχείο να ξαποστάσουν και γιορτή για να γιορτάσουν. Οι θρησκείες, συστήματα κοινωνικοπολιτικά και διοικητικά για την τιθάσευση των πληθυσμών, συγκλίνουν σε μια απευκταία τελευταία λύση που ξεπερνά τις νομικίστικες ρήτρες, τις περιχαρακώσεις και τους διαχωρισμούς: τον Χριστιανισμό, την μοναδική υπερφυλετική θρησκεία.

Μπορεί οι πρώτοι πιστοί να ήσαν εκδικητικοί και βίαιοι, πρόθυμοι να ισοπεδώσουν το παλιό για να μπήξουν το καινούριο σαν τον σταυρό του Ιησού, ένα ακόμη σύμβολο της φαλλικής υπεροχής πάνω στην γη, η Γη όμως ήξερε, όπως πάντα, το μέλλον, και το υπέμεινε υπομονετικά. Χρειάστηκαν μερικές εκατοντάδες χρόνια, σπόροι ρυζιού στην βαθιά της αγκαλιά, για να ξαναφυτρώσουν από τα σπλάχνα της οι πρόγονοι και να διδάξουν πως ο κόσμος δεν κόβεται με το μαχαίρι, πως δεν υπάρχει πριν και μετά, κι όλοι οι τεχνητοί διαχωρισμοί που επιβάλλουν τα πεπερασμένα μυαλουδάκια των ανθρώπων δεν είναι παρά φαντάσματα.

Φαντάσματα.

Στην 1η Νοεμβρίου συνωστίζονται όλοι οι Αγιοι στους οποίους εναπόθεσε τις ελπίδες του το ανθρώπινο είδος:

Γιατροί που δεν χρηματίζονται, οι Αγιοι Ανάργυροι, δωρεάν έλαβαν και δωρεάν δίνουν, άγιοι της εποχής μας που όλα κι όλοι υποτάσσονται στο χρυσίο.

Γιορτάζεται ακόμη ο Αγιος Δαυίδ της Εύβοιας, που το μοναστήρι του σώθηκε θαυματουργικά το καλοκαίρι επειδή οι πιστοί το ζήτησαν, κάνοντας αρχέγονες σπείρες γύρω του για να κρατήσουν μακριά του την φωτιά.

Φωτιά.

Η μνήμη των Αγίων Πάντων, η All Saints ή Toussaint, πρωτοεμφανίστηκε στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία για να τιμηθούν οι σαδιστικά θανατωμένοι άνδρες, γυναίκες και παιδιά που δεν συμφωνούσαν με το μπάλαλο θρησκευτικό αφήγημα της θεοποίησης των αυτοκρατόρων στα χρόνια της Ρωμαϊκής παραφοράς. Επί πάπα Γρηγορίου Γ’ τον 8ο αιώνα, όσα οστά βρέθηκαν συγκεντρώθηκαν στην βασιλική του Αγίου Πέτρου στην Ρώμη, κι ορίστηκε να τιμούνται την 1η Νοεμβρίου.

Στην μνήμη αυτών των παλιών, προστίθενται οι παλιότεροι. Δεν υπάρχει λόγος να γίνονται σήμερα ανθρωποθυσίες από κακότεχνους μιμητές του μακρινού παρελθόντος. Εδώ και μερικές εκατοντάδες χρόνια τα θεία περιφρόνησαν τους κάποτε ομοτράπεζους θνητούς και δεν απαιτούν για να εξευμενιστούν στια αψάδες τους, παρά αμνούς, ψωμί και κρασί. Γύρω κι απάνω από φωτιές, οι Κέλτες που κάποτε απλώθηκαν πάνω στην ευρωπαϊκή ήπειρο με την παιδιάστικη αισιοδοξία τους, απότοκη της βαθιάς νοσταλγικής μελαγχολίας που φέρνει η γνώση, γιορτάζουν την νύχτα της 31ης Οκτωβρίου προς την 1η Νοεμβρίου τους νεκρούς τους και επικοινωνούν με τα πνεύματά τους.

Καπιταλισμός

Οταν οι Ιρλανδοί μετοίκησαν μαζικά στην άλλη ακτή του Ατλαντικού, πήραν μαζί τους τα έθιμά τους και τους προγόνους τους να πρασινίσουν την έρημο με το τριφύλλι της ζωής. Οι Κελτο-Ιρλανδικές παραδόσεις συναντήθηκαν με τον καπιταλισμό και την ανάγκη ομογενοποίησης της πολυφυλετικής νέας χώρας, και γέννησαντην Χάλοουίν.

Βλέπετε, σε όλες τις θρησκείες και σε όλες τις φυλές, πάντα θα υπάρχουν πνεύματα και νεκροί, άγιοι συλλογικοί και προσωπικοί, δαίμονες για να ξορκιστούν και χαρακτήρες ελάχιστα κρυμένοι κάτω από τα βλοσυρά βλέμματα σπουδαίων ανδρών, για να βγουν από την ντουλάπα και να ελευθερωθούν στα σκοτάδια την νύχτα της γιορτής.

Χριστιανοί, Παγκάνοι, Καπιταλιστές, ιδού η εορτή σας. Αφετε τους νεκροὺς θάψαι τους εαυτών νεκρούς. Διδάξτε πώς να σας τιμούν και να ξεκουράζουν το ανεμοδαρμένο, κατακαμμένο πνεύμα σας, πριν γίνετε κι εσείς πνεύμα που περιμένει να χαρεί, να τρομάξει και να μπουκωθεί ζαχαρωτά στην τελευταία πυρά του Φθινοπώρου, πριν πέσει απάνω σας το σάββανο του Χειμώνα.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ