Ο Πολιτισμός του Ωραίου σε μια ταινία του Οίκου Ντιόρ

Ο πολιτισμός μας στηρίχτηκε σε τρεις αξίες γένους θηλυκού:

Στην Δικαιοσύνη που είναι ο ανώτερος πνευματικός νόμος και το ύψιστο θεϊκό προνόμιο.

Στην Τάξη η οποία διέπει το σύμπαν, γι’ αυτό και την αναζητά ο άνθρωπος στην καθημερινότητά του και την αναπαράγει στην αρμονία των δημιουργημάτων του, από την συμμετρία των λαϊκών κεντημάτων ως την μαθηματική τελειότητα του Παρθενώνος.

Στην Ομορφιά, που είναι η αντικειμενικότερη κι ελκυστικότερη όλων, γι’ αυτό και υμνήθηκε όσο καμιά άλλη.

Οι Μύθοι και οι λαϊκές Παραδόσεις μας, είναι οι αναμνήσεις ενός κόσμου νεογέννητου, αρμονικού και όμορφου, μιας Εδέμ την οποίαν αναζητούμε στην γαλήνη των σπιτιών μας, στους ανθρώπους που στέκονται δίπλα μας, στην αγκαλιά ενός δάσους, σε μια μουσική συγχορδία, στο κελάρυσμα ενός ρυακιού, στον επαναλαμβανόμενο παφλασμό της θάλασσας.

Αυτό που βλέπω, ακούω, αισθάνομαι, είναι αυτό που χτίζει την καθημερινότητά μου, και η καθημερινότητά μου είναι η ζωή μου.

Η εποχή του Covid-19 μας οδηγεί να αφήσουμε πίσω την παραληρηματική “ομαλότητα” του πρόσφατου παρελθόντος και να αναζητήσουμε την Χρυσή Εποχή της χαμένης ανθρώπινης αθωότητας.

Αυτήν την εποχή, καταφύγιο και προσδοκία μιας νέας μέρας, σαν αυτές που οι άνθρωποι συνομιλούσαν με το περιβάλλον, και θεϊκό και ανθρώπινο συμβίωναν χωρίς ενοχές και ιερατεία, ανακαλεί η καταγόμενη από την Πούλια Μαρία Γκράτσια Κιούρι, διευθύντρια δημιουργικού του Οίκου Ντιόρ, και ο επίσης Ιταλός σκηνοθέτης Ματτέο Γκαρρόνε.

Η συλλογή Υψηλής Ραπτικής για το Φθινόπωρο/Χειμώνα 2010-2021 παρουσιάστηκε με μια ταινία 10 λεπτών στις 6 Ιουλίου. Αφού οι κλασικές επιδείξεις δεν ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθούν φέτος λόγω της πανδημίας, οι δυο δημιουργοί και οι συνεργάτες τους (ανάμεσά τους και αρκετοί Ελληνες) εξορκίζουν την αβεβαιότητα με τον μύθο. Σκηνικό, η φαντασιακή Αρκαδία των Ελλήνων, στον πιο ρομαντικό κήπο του κόσμου, τον Κήπο των Νυμφών στο Λάτιο της κεντρικής Ιταλίας, λίγο έξω από την Ρώμη, σπαρμένο με ρυάκια, αρχαία ερείπια, οξιές, κυπαρίσσια κι αναρριχητικές τριανταφυλλιές, για τον οποίο έγραψε με θαυμασμό ο Πλίνιος ο Νεώτερος (61-113).

Πηγή: dior.com

Η μαεστρία των γυναικών που εργάζονται για τον θρυλικό οίκο μόδας και στοιχεία από το παρελθόν, όπως το μεταπολεμικό Θέατρο της Μόδας, σε σκηνικά του μεγάλου Ζαν Κοκτώ, μαζί με 37 δημιουργίες-μινιατούρες, ελληνικού τύπου εσθήτες και ταγέρ του περίφημου New Look του 1947, συνθέτουν την πρόταση της Κιούρι για μια νέα αισθητική αναγέννηση.

© BRIGITTE NIEDERMAIR
© BRIGITTE NIEDERMAIR

Βλέποντας το φιλμ, σκέφτηκα πόσο υπέροχος είναι ο Ελληνικός, Ρωμαϊκός και Ευρωπαϊκός Πολιτισμός, από την αισθητική σύλληψη έως την τεχνική υλοποίηση και την καλαίσθητη δημιουργικότητά μας. Μέσα στην κακοφωνία του Χθες και την αβεβαιότητα του Αύριο, η ποιότητα της καθημερινότητάς μας θα μας κρατήσει πάνω από το νερό, ως την δική μας Ιθάκη.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

ITAΛΙΑ: “Σκληρός αγώνας ενάντια στην λογοκρισία”

ROMA FIORE 1

Το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης αναγνωρίζεται ως Ανθρώπινο Δικαίωμα, σύμφωνα με το άρθρο 19 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ποια είναι όμως τα όρια της ελευθερίας της σκέψης και του λόγου, του τελευταίου προπυργίου και συνάμα θεμελίου λίθου της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, και ποιος τα προσδιορίζει; Είναι «κάποια ζώα περισσότερο ίσα από τα άλλα», κατά Τζωρτζ Όργουελ, και, ποιος εν τέλει «δικαιούται δια να ομιλεί» (για να θυμηθούμε τον αλήστου μνήμης  Μένιο Κουτσόγιωργα);

Η σύγχρονη καθεστωτική Αστυνομία της Σκέψης είναι η απόλυτη μηχανή καταστολής και σε αυτήν φαίνεται ότι ήδη υποβάλλεται η παγκόσμια κοινωνία, χωρίς να καταλάβει πώς “για το καλό της”,  “μεγάλα κ’ υψηλά” τριγύρω της “έκτισαν τείχη”…

Την αντίθεσή τους σε αυτήν την εξαπλούμενη  «πολιτική ορθότητα» η οποία στην πραγματικότητα είναι το προκάλυμμα της απόλυτης καταστολής, διατράνωσαν στην Ρώμη το Σάββατο 9 Νοεμβρίου τρέχοντος έτους, εκατοντάδες Ιταλοί, μέλη και φίλοι της Φόρτσα Νουόβα, της Φιάμα Τρικολόρε και νεολαιίστικων εθνικιστικών οργανώσεων, ως απάντηση σε μια μεθοδευμένη εκστρατεία αυθαιρέτων απαγορεύσεων, συκοφαντιών και ανυπόστατων καταγγελιών.

Οι αιτίες είναι βεβαίως γνωστές, ασχέτως με τον χώρο και τον χρόνο της αδικίας. Αυτό που αλλάζει κατά περίπτωση είναι οι εκάστοτε αφορμές. Το πολιτικό κατεστημένο, «δημοκρατικό» καθώς είναι, δίνει σε όλους την… άδεια να έχουν άποψη και να την εκφέρουν, αρκεί να ταυτίζεται με αυτήν του κυρίαρχου συστήματος, και να εξυπηρετεί το Καθεστώς. Διαφορετικά «πάει περίπατο» και η πλειοψηφία και η δημοκρατία. Πρόσφατο παράδειγμα οι αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών στην χώρα μας, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως «ρατσιστικές» (μια από τις λέξεις-μπαμπούλες του συστήματος συλλογικού ελέγχου), επειδή δεν θέλουν να γυρίσουμε στην τουρκοκρατία, στα τζαμιά και στις πρακτικές που γνώρισε από πρώτο χέρι ο Ελληνισμός στους τέσσερις αιώνες της οθωμανικής επιβολής. Όταν αντιστέκεσαι σε αυτήν την συνωμοσία, στην μεν καλύτερη περίπτωση κάποιος πολιτικάντης σου λέει «…ναι, ναι» και σε αγνοεί, στην δε χειρότερη βρίσκεσαι στην… δυσμένεια του “συντρόφου”, που μπορεί να σε στείλει είτε στην φυλακή είτε στον άλλο κόσμο, με κάποιο «αδιευκρίνιστο» ατύχημα ή έγκλημα. Και τις δύο περιπτώσεις τις έχουν γνωρίσει οι Εθνικιστές.

Στην γειτονική μας Ιταλία ένα πανό με την υπογραφή της Φόρτσα Νουόβα, το οποίο καλούσε σε «πόλεμο εναντίον του συστήματος», προκάλεσε αντιδράσεις από το φάσμα του εκεί «συνταγματικού τόξου», που έσπευσε σε διαφόρους βαθμούς να το καταδικάσει.

Ο Ματέο Σαλβίνι από την πλευρά του (του οποίου η Λέγκα  στηρίχθηκε στις εκλογές από την ευρύτερη πατριωτική και εθνικιστική παράταξη), υιοθέτησε μιαν ισορροπιστική τακτική, αναγκαία για την πολιτική του στόχευση, καταδικάζοντας «κάθε είδους ολοκληρωτισμό, κόκκινο ή μαύρο» και υπογραμμίζοντας πως, εφόσον ένα κόμμα συμμετέχει στις εκλογές, συνεπάγεται ότι αποδέχεται το Σύνταγμα και τις Αρχές τις οποίες αυτό θεσπίζει. Η φράση του Ιταλού πολιτικού θυμίζει τα χρόνια της ΠΑΣΟΚοκρατίας, όταν οι «Πρασινοφρουροί» και άλλες … «δημοκρατικές δυνάμεις» ξεσπάθωναν ρουφιανεύοντας και βιαιοπραγώντας στα σχολεία και στα πανεπιστήμιά μας για να εξοβελίσουν τους «φασίστες». Έτσι αυτή η εξισορροπιστική πολιτική εξίσωση αναδείχθηκε τελικά σε πράξη ύστατης πολιτικοπνευματικής αντίστασης στα εκπαιδευτικά ιδρύματα.Τα χρόνια περνούν, αλλά οι προκλήσεις παραμένουν, επανέρχονται και ανακυκλώνονται σε όλες τις πατρίδες της Γηραιάς Ηπείρου μας.

ROMA KONSTANTINOU

Το περασμένο Σάββατο, στην «Αιωνία Πόλη», στην πλατεία όπου βρίσκεται το τιμωρό των ψευτών, θρυλικό «Στόμα της Αλήθειας», νέοι κάθε ηλικίας, βετεράνοι των «μολυβένιων χρόνων», της αιματοβαμμένης δεκαετίας του 1970, του ’80, και του σήμερα, στάθηκαν δίπλα στους σημερινούς εφήβους, προκειμένου να προασπίσουν το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση της σκέψης και του λόγου, όταν μάλιστα αυτή όχι μόνο δεν απειλεί, αλλά επισημαίνει και αποκαλύπτει την αλήθεια, καλώντας τον λαό σε αντίσταση ενάντια στην ισοπέδωση.

Ανεβασμένος στην καρότσα ενός ημιφορτηγού, ο φλογερός ρήτορας Ρομπέρτο Φιόρε, ηγέτης της Φόρτσα Νουόβα και πρόεδρος της πανευρωπαϊκής «Ενωσης για την Ειρήνη και την Ελευθερία», υπερασπίστηκε με τον λόγο του ακριβώς αυτό το δικαίωμα.

Στηρίζοντας το μεγάλο ζήτημα της ελευθερίας του λόγου για το οποίο έχει συρθεί δολίως στα δικαστήρια η εθνικιστική παράταξη στην χώρα μας, ο Μη-εγγεγραμμένος Ευρωβουλευτής του Λαϊκού Συνδέσμου, Αθανάσιος Κωνσταντίνου, πήρε τον λόγο και τόνισε πως εμείς οι Έλληνες Εθνικιστές γνωρίζουμε πολύ καλά την χαλκευμένη αδικία.

Ακολούθησε συντεταγμένη πορεία παράλληλα με τον αρχαιολογικό χώρο του ρωμαϊκού Μεγάλου Ιπποδρόμου και στην συνέχεια πραγματοποιήθηκε μεγάλη συνάθροιση σε κλειστό συνεδριακό χώρο, όπου επιπλέον του επικεφαλής της Φόρτσα Νουόβα, ομίλησε ο διάσημος νομικός, καθηγητής του ποινικού δικαίου Κάρλο Ταορμίνα, ο κλασικός φιλόλογος Αττίλιο Καρέλλι – Γενικός Γραμματέας του εθνικοπατριωτικού κόμματος Φιάμα Τρικολόρε και Πρόεδρος του Κέντρου Παραδοσιακών Μελετών «Άδραστος», εκπρόσωποι Ευρωπαϊκών οργανώσεων από την Ισπανία, το Βέλγιο, την Κροατία και την Ρουμανία, καθώς και ο Ευρωβουλευτής Αθανάσιος Κωνσταντίνου. Απαντες  εξέφρασαν την στήριξή τους στον αγώνα για την ελευθερία του Λόγου και υπογράμμισαν την αναγκαιότητα της αντίστασης απέναντι στην επιχειρούμενη δαιμονοποίηση της γνώμης .

Ισως, τελικά, η μοναχική προσπάθεια του Ουίνστον Σμιθ, του ήρωα του δυστοπικού «1984»,  να αντιδράσει στην καταστολή που βαφτίζει το ψέμα αλήθεια και ενθαρρύνει το «να λες ηθελημένα ψέματα ενώ πιστεύεις ειλικρινά ότι είναι αλήθεια, να ξεχνάς όλα τα γεγονότα που έχουν γίνει ενοχλητικά και, όταν χρειάζεται, να τα ανασύρεις από τη λήθη μόνο για το χρονικό διάστημα που πρέπει», να μην είναι και τόσο μοναχική.

Όπως ανέφερε στο επιμύθιο της τοποθέτησής του ο Ευρωβουλευτής Αθανάσιος Κωνσταντίνου: «Κάθε φορά οφείλουμε ν’ αναζητούμε την προσφορότερη απόκριση, ώστε να υπερασπιστούμε τα δίκια και την ελευθερία των λαών μας».

Ο Μάιος στην Παράδοσή μας

ΕΜΠΡΟΣ-ΜΑΙΟΣ 2018

 

Ο Μάιος , ο πέμπτος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό ημερολόγιο, και τελευταίος μήνας της Άνοιξης, ήταν στο Αττικό ημερολόγιο ο ενδέκατος μήνας του έτους, ο Θαργηλιών, και συμπίπτει μεταξύ 23 Απριλίου-23 Μαΐου. Στο Ρωμαϊκό ημερολόγιο, έλκει το όνομά του από την  ρωμαϊκή θεότητα Maja,  το θηλυκό του Majus (αρχαιότερος τύπος του Magnus), δηλαδή Μέγιστη, Μεγαλειότατη. Πρόκειται δηλαδή για την Μητέρα Γη.

Στα καθ’ ημάς, ο Μάιος έλαβε το όνομά του από την Νύμφη Μαία,  μία από τις Πλειάδες, τις επτά κόρες του Άτλαντα και της Πλειόνης ή Πληιόνης, οι οποίες γεννήθηκαν στο όρος Κυλλήνη της Αρκαδίας.

Η Μαία, η ομορφότερη και πιο συνεσταλμένη, που κατά πώς σώζει ο Πίνδαρος, ο λυρικός ποιητής Σιμωνίδης ο Κείος (556-469 π.Χ) την απεκάλεσε «ελικοβλέφαρη» και «ιοπλόκαμη» («Σιμωνίδης δε μίαν των Πλειάδων Μαίαν ορείαν προσηγόρευσεν ειπών¨ Μαιάδος ουρείας, ελικοβλεφάρου, κατά λογόν ¨αύτη γάρ Κυλλήνης εν όρεσσι θεών κήρυκα τέχ΄ Ερμήν») έσμιξε με τον Δία σε μία σπηλιά, και γέννησε τον θεό του Λόγου και της Επικοινωνίας, Ερμή. Η Μαία και ο Ερμής είναι προστάτες της Αρκαδίας.

Ο Πρόκλος αναφέρει ότι η Μαία συμβολίζει  τα αφανή, τα κρυμμένα, τα μυστικά, τα οποία μετατρέπει από «άδηλα» (αόρατα) σε «δήλια» (ορατά).

Η Μαία κατα πώς αντιλαμβάνεται και ο νέος Έλληνας, συνδέεται με τον τοκετό και την γέννηση και είναι από τις θεότητες που προστατεύουν τις επίτοκες και τις βοηθούν να «φανερωθεί» το νεογνό από τα σκοτάδια της  μήτρας.

Η Μαία συνδέεται ακόμη με τους σεισμούς και την ροή. Είναι εκείνη που καθοδηγεί το έμβρυο στο «αρχέγονο ύδωρ» της γυναικείας μήτρας, για αυτό και οι αρχαίοι Έλληνες την  θεωρούσαν έφορο των υδάτων και  κατά τον μήνα αυτό,  αφιέρωναν σπονδές σε αυτήν και τον γιο της Ερμή, σε πηγές και ποτάμια.

Η εορτή της ονομαζόταν «Μαϊουμά». Οι Λατίνοι τελούσαν  αντιστοίχως την γιορτή των Ροσαλίων, δηλαδή  των ρόδων, η οποία ήταν αφιερωμένη στους προγόνους τους οποίους ονόμαζαν «μαίορες». Την γιορτή εισήγαγαν οι Έλληνες της Μεγάλης Ελλάδος, για να θυμούνται τους προγόνους τους της κυρίως Ελλάδος.

Στην «γιορτή των Ρόδων», την πρώτη ημέρα του Μαΐου,  στόλιζαν τα σπίτια τους με άνθη. Οι έμποροι τιμούσαν και τον γιο της Μαίας, τον Κερδώο Ερμή, και τον παρακαλούσαν να τους φέρει πολλά κέρδη, όπως ακριβώς άνθιζε η Μητέρα-Μαία. Οι άρχοντες έκαναν το πρώτο θαλασσινό τους μπάνιο.

Οι αρχαίοι Ρωμαίοι τελούσαν ακόμη τα «Λεμούρια». Κατά την διάρκεια της νύχτας χτυπούσαν χάλκινα αντικείμενα για να διώξουν τα πονηρά λεμούρια πνεύματα και έριχναν έξω από τα σπίτια τους κουκιά που θεωρούνταν νεκρική τροφή. Όλοι οι αρχαίοι ναοί των θεών παρέμεναν κλειστοί και δεν τελούνταν  γάμοι.

Λουκάς Γεραλής Πρώτη Μαίου
Λουκάς Γεραλής (1878 – 1953, Πρωμομαγιά

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ

«Καλός ο ήλιος του Μαγιού,

τ’ Αυγούστου το φεγγάρι»

«Μάης άβρεχτος, χρόνια ευτυχισμένα»

«Μάης πενταδείληνος

και πάντα δείλι θέλει»

«Μήνας που δεν έχει ρο,

ρίξε στο κρασί νερό»

«Ο γάμος ο μαγιάτικος

πολλά κακά αποδίδει»

«Ο Μάης ρίχνει την δροσιά

κι ο Απρίλης τα λουλούδια»

«Στο κακορίζικο χωριό

το Μάη ρίχνει το νερό»

«Το Μάη εγεννήθηκα

και μάγια δε φοβούμαι»

«Τον Μάη κρασί μην πίνετε

κι ύπνο μην αγαπάτε»

«Των καλών ναυτών

τα ταίρια τον Απριλομά χηρεύουν»

 

 

ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΑΓΙΑΤΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ
 Σπύρος Βασιλείου (1903-1985)Μαγιάτικο στεφάνι και καράβι, 1971

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

Ο Μάιος μας έφτασε

εμπρός βήμα ταχύ

να τον προϋπαντήσουμε

παιδιά στην εξοχή.

Δώρα στα χέρια του πολλά

Και όμορφα κρατεί

Και τα μοιράζει γελαστός

Σε όποιον το ζητεί.

(παραδοσιακό παιδικό τραγούδι)

…………………………………………………….

Λουλούδια ας διαλέξουμε

και ρόδα και κρίνα

κι ελάτε να πλέξουμε

στεφάνια με κείνα,

στο Μάη που σήμερα

προβάλλει στη γη.

Τ’ αηδόνια συμφώνησαν

της γης τ’ αγγελούδια

και βρήκαν και τόνισαν

καινούρια τραγούδια

στο Μάη που σήμερα

προβάλλει στη γη.

Η θάλασσα γίνεται

καθρέφτης και πάλι,

το κύμα της χύνεται

κι ο φλοίσβος τον ψάλλει,

στο Μάη που σήμερα

προβάλλει στη γη.

Χορεύει το πρόβατο

τ’ αρνάκι βελάζει

κι απ’ τον αγκαθόβατο

δροσούλα σταλάζει,

στο Μάη που σήμερα

προβάλλει στη γη.

Ι.Πολέμης

……………………………………………..

Πατρίδα

Πάλε ξυπνάει της άνοιξης τ’ αγέρι.

στην πλάση μυστικής αγάπης γλύκα.

Σα νύφ’ η γη, πόχει άμετρα άνθη προίκα,

λάμπει, ενώ σβυέται της αυγής τ’ αστέρι.

Πεταλούδες πετούν ταίρι με ταίρι,

εδώ βουίζει μέλισσα, εκεί σφήκα.

Τη φύση στην καλή της ώρα εβρήκα,

λαχταρίζει η ζωή σ’ όλα τα μέρη.

Κάθε μοσκοβολιά και κάθε χρώμα,

κάθε πουλιού κελάηδημα ξυπνάει

πόθο στα φυλλοκάρδια μου κι ελπίδα

να σου ξαναφιλήσω τ’ άγιο χώμα,

να ξαναϊδώ και το δικό σου Μάη,

όμορφή μου, καλή, γλυκειά πατρίδα.

ΛΟΡΕΝΤΖΟΣ ΜΑΒΙΛΗΣ

(Μόναχο, 1888)

ΜΕΛΙΤΙΝΗ ΔΟΝΤΑ

(Δημοσιεύθηκε στο φ. 249 της Εθνικής Εφημερίδος ΕΜΠΡΟΣ)