Ζαν Ρασπάιγ (1925-2020)-Ο «προφήτης» έφυγε. Η προφητεία μένει.

Ο Ρασπάιγ τον Οκτώβριο του 2005. (Photo credit: Stéphane de Sakutin / AFP)

Διάβασα την τελευταία μεγάλη συνέντευξή του τον περασμένο Σεπτέμβριο. Είχε τίτλο «Είμαι ένα παιδί». Μα πράγματι αυτός ο εξερευνητής, δημοσιογράφος, συγγραφέας και ποιητής (“μου φαίνεται πιο φυσικό να είσαι ποιητής από το να μην είσαι”), είναι ένα παιδί που πέταξε προς τον Δημιουργό του μερικές μέρες πριν τα ενενηκοστά πέμπτα γενέθλιά του, με τα χέρια ανοιχτά στον κόσμο, με το βαθύ μπλε βλέμμα του να καθρεφτίζει τον εύστροφο νου του ταξιδευτή που διηγήθηκε μέσα στα δεκάδες βιβλία του ιστορίες στις οποίες μόνο ένας Ιούλιος Βερν θα μπορούσε να τον συναγωνιστεί-μόνο που οι δικές του ήσαν ουτοπικές αλήθειες…

Ανάμεσά τους το εμβληματικό «Στρατόπεδο των Αγίων» (1973), το οποίο καθ’ ομολογίαν τους επηρέασε την πολιτική σκέψη του Ρόναλντ Ρέιγκαν και του Στηβ Μπάνον, το βιβλίο που προφήτεψε την βύθιση του Λευκού κόσμου από ορδές μεταναστών, και την οποία τοποθετούσε στο 2050.  Σε αυτό διηγείται την οδύσσεια εκατομμυρίων Ινδών μεταναστών, που ξεκίνησαν με έναν αυτοσχέδιο στόλο ο οποίος τους μετέφερε στις ακτές της Προβηγκίας. Οι «εισβολείς», που περιγράφονται ως μια βρώμικη και θανατηφόρα μάζα, κατέκλυσαν, στο μυθιστόρημα, το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης μέσα σε λίγους μήνες, επιβάλλοντας έναν -αντίστροφο- ταπεινωτικό αποικισμό στους Ευρωπαίους.

“Ο Ρασπάιγ” , γράφει στον επικήδειο η αριστερή Λιμπερασιόν, “δεν κρύβει από τον αναγνώστη κανένα από τα εξευτελιστικά βασανιστήρια που προκαλούνται στους λευκούς. Είναι αλήθεια ότι τους καθιστά αρχιτέκτονες του δικού τους τέλους, περιγράφοντας τις διαδοχικές προδοσίες των ηθικών, πνευματικών, πολιτικών και στρατιωτικών ελίτ. Οι τελευταίοι, κλείνουν τα μάτια στο όνομα ενός ανόητου ανθρωπισμού, απέναντι σε αυτό που αποδεικνύεται μια αυθεντική εισβολή. «Θα πεθάνουμε αργά, ροκανισμένοι από τα μέσα, από εκατομμύρια μικρόβια που εισέρχονται στο σώμα μας», καταλήγει ο αφηγητής του μυθιστορήματος”.

Να είχε δίκιο ο Ρασπάιγ; Να είναι το μόνο “λάθος” της “προφητείας” τα τριάντα χρόνια που ήρθαν πιο γρήγορα “τα μικρόβια”;

Η απήχηση του έργου του και μαζί η αξιοπρέπεια και η δύναμη της πεποίθησής του ήταν τέτοιες που η Γαλλική Ακαδημία τον τίμησε για το σύνολο του έργου του (2003), και προτάθηκε για μια θέση στο κονκλάβιο των Γάλλων “Αθανάτων” το 2000. Συγκέντρωσε την πλειοψηφία, αλλά όχι την απόλυτη, παρά εννέα ψήφους.

Ο Ζαν Ρασπάιγ έλεγε πως γεννήθηκε στα 23 του, όταν άρχισε να ταξιδεύει. Ταξίδεψε επί είκοσι και πλέον χρόνια σε αναζήτηση πληθυσμών που απειλούνταν με εξαφάνιση από τον μοντερνισμό. Λίμνη Τιτικάκα, Μακάο, Αντίλες, Γη του Πυρός. Επικεφαλής εξερευνητικών εκστρατειών στην Αλάσκα (1950-1952) και στην γη των Ινκας (1954) αναζητώντας τους ημίθεους Ουρου , γνώρισε τους “λευκούς” Αϊνού στην Ιαπωνία. Ανακηρύχθηκε Πρόξενος στο Βασίλειο της Αραουκανίας και Παταγονίας, ένα εφήμερο (αν και ως σήμερα φιλονικούμενο) βασίλειο του 19ου αιώνα, μεταξύ Χιλής και Αργεντινής, με σκοπό να υπερασπιστεί την επιβίωση των ιθαγενών Μαπούτσι. Οταν, το 1981, το “Εγώ ο Αντουάν ντε Τουρέν, βασιλιάς της Παταγονίας” τιμάται με το λογοτεχνικό βραβείο της Γαλλικής Ακαδημίας, χιλιάδες αναγνώστες του γράφουν και του ζητούν να τους εντάξει στο βασίλειό του. “Ο πρόξενος της Παταγονίας είναι νεκρός, ζήτω ο πρόξενος!”, κλείνει διθυραμβικά τον επικήδειο η συντηρητική Φιγκαρό.

Ο παραδοσιακός Καθολικισμός του Ρασπάιγ (φορούσε γραβάτες με τον Κρίνο, σύμβολο των Γάλλων βασιλέων) απετέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλά από τα “ουτοπικά” του έργα, στα οποία οι ιδεολογίες του κομμουνισμού και του φιλελευθερισμού αποτυγχάνουν, και αποκαθίσταται η Καθολική μοναρχία. Στο μυθιστόρημά του “Σάιρ” (1990), ένας νέος Γάλλος βασιλιάς, ο Φιλίπ Φαραμόν ντε Μπουρμπόν, απευθείας απόγονος των Βουρβόνων, στέφεται στην Ρεμς (παραδοσιακή εστία των βασιλέων της Γαλλίας), τον Φεβρουάριο του 1999.

Να είχε δίκιο ο Ρασπάιγ; Να είναι το μόνο “λάθος” της προφητείας το έτος της στέψης;

Υπερήφανος, πεισματάρης, οικολόγος, πιστός Καθολικός και υποστηρικτής της Μοναρχίας, δήλωνε στην συνέντευξη του περασμένου Σεπτεμβρίου πως “Παραμένω πεπεισμένος από τότε που ήμουν παιδί ότι υπάρχει μια σημαντική ιερότητα μέσα στο ανθρώπινο είδος, κάτι θεϊκό, μια σπίθα ιερή».

Την περασμένη Παρασκευή ζήτησε και έλαβε την τελευταία Θεία Κοινωνία στο νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν.

Πώς θα μπορούσα να κλείσω καλύτερα αυτή την αναφορά στον ταξιδευτή, από μια δική του φράση που με άφησε κάποτε αποσβολωμένη, κι ακόμη την τριγυρίζω σαν βότσαλο στο χέρι κι όλο την λιαίνω.

Είναι από το πρώτο βιβλίο του Ρασπάιγ που διάβασα, το «Hurrah Zara!» (1998). Μου πήρε ένα ολόκληρο καλοκαίρι. Στην αρχή το βρήκα άβολο, όχι μόνο γιατί ήταν ογκώδες αλλά και γιατί ο Ρασπάιγ έχει χτίσει ένα ολόκληρο σύμπαν οικογενειών και ονομάτων, τα οποία έπρεπε κανείς να θυμάται για να παρακολουθήσει την δράση. Οι διηγήσεις του είναι σαν την άγνωστη θάλασσα. Στην αρχή το σκέφτεσαι να βουτήξεις, μα αν μπεις δεν σου κάνει καρδιά να βγεις. Γράφει :

 “Το οικόσημο της οικογένειάς μας αποτελείται από μια δέσμη χρυσών λογχών που συνοδεύεται από το ρητό ” Είμαι πρώτα τα δικά μου βήματα”.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

Και η Πολωνία επιμένει (πολύ) Δεξιά

oso

Μπορεί ο Σαλβίνι στην Ιταλία να εγκατέλειψε την εξουσία, ποντάροντας σε μια επιστροφή από καλύτερη θέση στο μέλλον, οι Πολωνοί όμως είναι αποφασισμένοι να κρατήσουν την εξουσία και τα κεκτημένα τους, και η (πολύ) Δεξιά, δεν τους απογοήτευσε. Παρόλα αυτά, αφού το δεξιό πείραμα πέτυχε, αποφάσισαν καλού-κακού να πάνε ακόμα πιο δεξιά, βάζοντας επιπλέον στην βουλή μια συμμαχία η οποία δημιουργήθηκε ενόψει των Ευρωεκλογών και διατηρήθηκε, ισχυρή και νικηφόρα, και στις εθνικές εκλογές.

Με σημαία του την “Ταυτότητα” και την “Ασφάλεια” το κυβερνών κόμμα του Νόμου και της Δικαιοσύνης σημείωσε νίκη με πάνω από το 43% των ψήφων, σύμφωνα με τα μέχρι αυτή την ώρα αποτελέσματα, και με ρεκόρ συμμετοχής που έφθασε το 61%.

Μπορεί η νέα πλειοψηφία να μην είναι “καθαρή” Εθνικιστική, αλλά στις ζωές των ανθρώπων αυτό που μετράει είναι το αποτέλεσμα. Μηδέν τζαμιά κι ελάχιστοι προσφυγο-μετανάστες, από την μια, στήριξη στις Πολωνικές οικογένειες, επιχείρηση αποτροπής της πληθυσμιακής αντικατάστασης για την οποίαν μιλούν ανοιχτά, ονοματίζοντας τον Σόρος ως χρηματοδότη της, και νόμοι οι οποίοι θωρακίζουν την κοινωνία, από την άλλη.

Σημειώνουμε χαρακτηριστικά ότι τον περασμένο Ιανουάριο ψηφίστηκε στην Κεντροευρωπαϊκή χώρα η “σύνταξη της μητέρας” για τις γυναίκες που μεγάλωσαν τέσσερα ή παραπάνω παιδιά, και οι οποίες αξίζουν “ευγνωμοσύνη και σεβασμό” για την συμβολή τους στην κοινωνία. Ενα χρόνο πριν είχαν καταψηφίσει το άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές, προκειμένου να προστατευθεί η οικογενειακή ζωή.

Τα προαναφερθέντα δείχνουν ότι, όπου υπάρχει θέληση και ηγεσία, υπάρχει και τρόπος να αντιστραφεί η καταστροφική πορεία στην οποίαν έχουν βάλει την Ευρώπη οι άφρονες και οι αργυρώνητοι.

“Δεν θέλουμε η Πολωνία να είναι απλά ένα κομμάτι γης. Δεν θέλουμε καμία άλλη χώρα να είναι μόνο ένα κομμάτι γης, κι ένα σημάδι στον χάρτη. Η Πολωνία είναι πολύ παραπάνω από την γη της. Η Πολωνία είμαστε εμείς. Είμαστε η Πολωνία, και πρέπει να την αγαπάμε, και να αγωνιζόμαστε για αυτήν, πρέπει να την νοιαζόμαστε, πρέπει να σκεφτόμαστε το μέλλον της”. Αυτές είναι οι θέσεις του μη-εθνικιστικού δεξιού κόμματος που άγγιξε το 62% στην Νοτιοανατολική Πολωνία.

Ας ελπίσουμε ότι η παρουσία των νέων “ακροδεξιών” θα λειτουργήσει συμπληρωματικά στην εθνική προσπάθεια, και δεν θα ενεργήσουν ανταγωνιστικά και μικροκομματικά, προκαλώντας υποχώρηση της κυβέρνησης από τις πολιτικές της, έπειτα και από την είσοδο στην βουλή για πρώτη φορά από το 2015 ενός κεντροαριστερού Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος που κατάφερε να συσπειρώσει φιλελεύθερους και αριστερόστροφους αντιφρονούντες.

“Καλούμε στο μεγάλο ξύπνημα των εθνών, στην αναγέννηση του πνεύματός τους, της υπερηφάνειας τους, των ανθρώπων και του πατριωτισμού τους”, είχε πει ο Τραμπ κατά την επίσκεψή του στην χώρα, στα τέλη Σεπτεμβρίου. Να σημειωθεί ότι τα δέκα εκατομμύρια Πολωνών που ζουν στις ΗΠΑ στήριξαν μαζικά τον Ντόναλντ Τραμπ στην εκλογή του. Και αυτός υποσχέθηκε την κατάργηση της βίζα μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Πολωνίας.

Από την πλευρά τους οι νεοεισελθόντες της “Κονφεντεράτσια” κομμάτων , οργανώσεων και προσωπικοτήτων του ακτιβιστικού, ευρωσκεπτικιστικού κινήματος και του κινήματος κατά των εμβολιασμών, κατηγορούν την κυβέρνηση για εξάρτηση από τις ΗΠΑ περισσότερο από ό,τι η προηγούμενη εξαρτάτο από το Βερολίνο. Το κίνημα είναι ισχυρό στα Πανεπιστήμια και μεταξύ των νέων, ενσωματώνοντας ομάδες που οργανώνουν το περίφημο εορτασμό της Πολωνικής ανεξαρτησίας και τις οργανώσεις Ζωή και Οικογένεια και Ενωση Χριστιανικών Οικογενειών. Ο συνασπισμός δεν κατάφερε να περάσει το 5% και να εκπροσωπηθεί στην Ευρωβουλή, λίγους μήνες μετά όμως κατάφερε να μπει για πρώτη φορά στο εθνικό κοινοβούλιο.

Οι θέσεις του περιλαμβάνουν την απαγόρευση χορήγησης αποζημιώσεων στους Εβραίους για το “ολοκαύτωμα” που τους συνέβη σε πολωνικά υπό γερμανική κατοχή στρατόπεδα, είναι κατά των ομοφυλοφίλων και υπέρ της μοναρχίας.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ