Ο Πολιτισμός του Ωραίου σε μια ταινία του Οίκου Ντιόρ

Ο πολιτισμός μας στηρίχτηκε σε τρεις αξίες γένους θηλυκού:

Στην Δικαιοσύνη που είναι ο ανώτερος πνευματικός νόμος και το ύψιστο θεϊκό προνόμιο.

Στην Τάξη η οποία διέπει το σύμπαν, γι’ αυτό και την αναζητά ο άνθρωπος στην καθημερινότητά του και την αναπαράγει στην αρμονία των δημιουργημάτων του, από την συμμετρία των λαϊκών κεντημάτων ως την μαθηματική τελειότητα του Παρθενώνος.

Στην Ομορφιά, που είναι η αντικειμενικότερη κι ελκυστικότερη όλων, γι’ αυτό και υμνήθηκε όσο καμιά άλλη.

Οι Μύθοι και οι λαϊκές Παραδόσεις μας, είναι οι αναμνήσεις ενός κόσμου νεογέννητου, αρμονικού και όμορφου, μιας Εδέμ την οποίαν αναζητούμε στην γαλήνη των σπιτιών μας, στους ανθρώπους που στέκονται δίπλα μας, στην αγκαλιά ενός δάσους, σε μια μουσική συγχορδία, στο κελάρυσμα ενός ρυακιού, στον επαναλαμβανόμενο παφλασμό της θάλασσας.

Αυτό που βλέπω, ακούω, αισθάνομαι, είναι αυτό που χτίζει την καθημερινότητά μου, και η καθημερινότητά μου είναι η ζωή μου.

Η εποχή του Covid-19 μας οδηγεί να αφήσουμε πίσω την παραληρηματική “ομαλότητα” του πρόσφατου παρελθόντος και να αναζητήσουμε την Χρυσή Εποχή της χαμένης ανθρώπινης αθωότητας.

Αυτήν την εποχή, καταφύγιο και προσδοκία μιας νέας μέρας, σαν αυτές που οι άνθρωποι συνομιλούσαν με το περιβάλλον, και θεϊκό και ανθρώπινο συμβίωναν χωρίς ενοχές και ιερατεία, ανακαλεί η καταγόμενη από την Πούλια Μαρία Γκράτσια Κιούρι, διευθύντρια δημιουργικού του Οίκου Ντιόρ, και ο επίσης Ιταλός σκηνοθέτης Ματτέο Γκαρρόνε.

Η συλλογή Υψηλής Ραπτικής για το Φθινόπωρο/Χειμώνα 2010-2021 παρουσιάστηκε με μια ταινία 10 λεπτών στις 6 Ιουλίου. Αφού οι κλασικές επιδείξεις δεν ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθούν φέτος λόγω της πανδημίας, οι δυο δημιουργοί και οι συνεργάτες τους (ανάμεσά τους και αρκετοί Ελληνες) εξορκίζουν την αβεβαιότητα με τον μύθο. Σκηνικό, η φαντασιακή Αρκαδία των Ελλήνων, στον πιο ρομαντικό κήπο του κόσμου, τον Κήπο των Νυμφών στο Λάτιο της κεντρικής Ιταλίας, λίγο έξω από την Ρώμη, σπαρμένο με ρυάκια, αρχαία ερείπια, οξιές, κυπαρίσσια κι αναρριχητικές τριανταφυλλιές, για τον οποίο έγραψε με θαυμασμό ο Πλίνιος ο Νεώτερος (61-113).

Πηγή: dior.com

Η μαεστρία των γυναικών που εργάζονται για τον θρυλικό οίκο μόδας και στοιχεία από το παρελθόν, όπως το μεταπολεμικό Θέατρο της Μόδας, σε σκηνικά του μεγάλου Ζαν Κοκτώ, μαζί με 37 δημιουργίες-μινιατούρες, ελληνικού τύπου εσθήτες και ταγέρ του περίφημου New Look του 1947, συνθέτουν την πρόταση της Κιούρι για μια νέα αισθητική αναγέννηση.

© BRIGITTE NIEDERMAIR
© BRIGITTE NIEDERMAIR

Βλέποντας το φιλμ, σκέφτηκα πόσο υπέροχος είναι ο Ελληνικός, Ρωμαϊκός και Ευρωπαϊκός Πολιτισμός, από την αισθητική σύλληψη έως την τεχνική υλοποίηση και την καλαίσθητη δημιουργικότητά μας. Μέσα στην κακοφωνία του Χθες και την αβεβαιότητα του Αύριο, η ποιότητα της καθημερινότητάς μας θα μας κρατήσει πάνω από το νερό, ως την δική μας Ιθάκη.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

Για τα πανηγύρια του καλοκαιριού

Χρήστος Καγάρας: Στο Πανηγύρι της Παναγίας

Ωρέ ν’ οι κλέφτες λέει ξουρίζονταν μπω-μπω,

οι κλέφτες πω-πω ν’ οι κλέφτες.

Χορεύουν τα κλεφτόπουλα πω-πω,

οι κλέφτες πω-πω ν’ οι κλέφτες.

Ώρε με τα γυαλιά ξουρίζονταν μπω-μπω,

οι κλέφτες πω-πω ν’ οι κλέφτες.

Ώρε κι ο καπετάνιος χόρευε μπω-μπω,

οι κλέφτες μπω-μπω ν’ οι κλέφτες.

Υπάρχει άλλη τέχνη που να εκφράζει την ελληνική ψυχή σε κάθε πτυχή της, από τον χορό; Στις καλές και στις δύσκολες εποχές, στα γλέντια του γάμου και στα διαλείμματα του πολέμου, ο χορός σηματοδοτεί τoυς σταθμούς στην ζωή της ελληνικής κοινωνίας από την μακρινή αρχαιότητα περνώντας από τους Μέσους χρόνους και φθάνοντας ως τις μέρες μας.

«Εις δε το Κολινδρόν αποκλεισθέντες οι πεζοί και ανθέξαντες, επιστρέψαμεν πάλιν νικηταί και τροπαιούχοι εις την θέσιν μας τραγωδούντες και χορεύοντες», θυμάται ο Νικόλαος Κασομούλης. Στα διαλείμματα του πολέμου οι Έλληνες πολεμιστές έτρωγαν, έπιναν και χόρευαν, διηγούμενοι τις νίκες τους με τα ηρωικά τραγούδια και τους χορούς τους.

Θεόφιλος Χατζημιχαήλ: Ο Κατσαντώνης στα Τζουμέρκα

Κι αν τα χρόνια του πολέμου έχουν κοπάσει, κι οι Κλέφτες κι οι Αρματολοί, λιγότερο από δυο αιώνες μετά την Παλιγγενεσία, δείχνουν να έχουν ξεχαστεί, οι Έλληνες εξακολουθούν να χορεύουν στις χαρές τους.

Τα πανηγύρια στους αυλόγυρους των εκκλησιών, στα άλση γύρω από τα ξωκκλήσια, ακόμη, που ανοίγουν μια φορά τον χρόνο στην εορτή του αγίου τους,  συνάντησαν την σφοδρή αντίδραση μερίδας του κλήρου, άντεξαν όμως και ενσωματώθηκαν σχεδόν ως συνέχεια του καθ’ αυτώ θρησκευτικού δρωμένου, εκτός του ναού, με τον ιερέα συχνά να σέρνει πρώτος τον χορό.

Στα μεγάλα πανηγύρια του καλοκαιριού, Προφήτη Ηλία, Κοιμήσεως της Θεοτόκου, κ.ά., η κοινότητα διασκορπισμένη στην Ελλάδα και στο εξωτερικό ανταμώνει και επανασυνδέεται. Όπως τον παλιό καιρό, βλέμματα και προξενιές πλέκονται για να διασφαλιστεί η συνέχεια της ύπαρξης με τις ευλογίες του συνόλου. Εμπορικές συναλλαγές, αναγκαίες προμήθειες του χειμώνα, μικροπολυτέλειες και μικροχαρές, συνδέονται χάρις στο ελληνικό πανηγύρι.

Γιώργος Μυλωνάς: Πανηγύρι στην Λάιστα

Η πρακτική του χορού δεν περιορίζεται στα χωριά μας, αλλά η αξία των παραδόσεων και των συνηθειών του λαού μας αναγνωρίζεται και εξαίρεται ως αναπόσπαστο και κυρίαρχο μέρος της συλλογικής εθνικής αυτοσυνειδησίας.

«Αι χορεύτριαί μας κορίτσια των καλύτερών μας οικογενειών χόρεψαν με το ωραίον αρχαϊκόν ένδυμα τους Ελληνικούς χορούς και πιστοποίησαν με την χάριν των κινήσεων και την ευγένειαν των στάσεων ότι πραγματικώς οι διατηρηθέντες χοροί είναι οι κυκλικοί χοροί των αρχαίων, τους οποίους χόρευαν πέριξ των βωμών», γράφει το 1912 η πρωτοπόρος φεμινίστρια, πρωτεργάτις της ανάδειξης της Ελληνικής παράδοσης και ιδρύτρια του Λυκείου των Ελληνίδων, Καλλιρρόη Παρέν.

Και ο ρομαντικός ελληνολάτρης θεμελιωτής της σύγχρονης ελληνικής μουσικής σχολής, Γεώργιος Λαμπελέτ, συνεπικουρεί υπογραμμίζοντας την σημασία της ελληνικότητας στην μουσική μας παιδεία:  «το εθνικότερον, δημιουργικότερον, αληθινότερον έργον το οποίον θα κάμουν οι Έλληνες μουσουργοί είναι η καλλιέργεια της ελληνικής μελωδίας με την εφαρμογήν της πολυφωνίας και η τεχνική ανάπτυξής της, επί τη βάσει της αντιστίξεως και της fuga».

Ακόμα και γι’ αυτούς που επιμένουν στα ισοπεδωτικά Δυτικά ακούσματα, το πραγματικό γλέντι, η πραγματική έκφραση των συναισθημάτων, αρχίζει όταν ακούγονται τα παραδοσιακά τραγούδια, τα συρτά και οι μπάλοι. Συχνά  πρωταγωνιστής είναι το κλαρίνο, ένα κεντροευρωπαϊκό εφεύρημα που οι Έλληνες πήραν από τις Βαυαρικές στρατιωτικές μπάντες, και το προσάρμοσαν στα ελληνικά ακούσματα αντικαθιστώντας την φλογέρα, τόσο που, σήμερα τα παραδοσιακά τραγούδια και οι θεράποντες του είδους, συχνά αποκαλούνται «τα κλαρίνα».

Θεόφιλος Χατχημιχαήλ: O Στρατηγός της Πελοποννήσου, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης εις τον κάμπον της Λέρνης λίμνης συναθροίζει τους nικητάς του Δράμαλη.

Λογιών-λογιών βέβαια τα ακούσματα και οι μουσικές. Άλλα ελληνοπρεπή και πανάρχαια, σαν τον Τσακώνικο της Πελοποννήσου, και άλλα, ζηλώσαντα αιγυπτιακά ή ινδικά μοτίβα που πάντως βρίσκονται κοντύτερα εκφραστικά στον λαό μας από τις άναρθρες κραυγές δήθεν ευρωπαϊκών ακουσμάτων.

Ρέγκος Πολύκλειτος: Σκυριανό Πανηγύρι

Στην σημερινή Covid-19 εποχή της κοινωνικής αποστασιοποίησης είναι αναγκαίο οι Έλληνες να εξακολουθήσουν να χορεύουν και να τραγουδούν στον κύκλο του χορού, στις ατομικές και στις συλλογικές περιστάσεις. Όπως σε όλα, έτσι και στον χορό και τα πανηγύρια θα υπάρξουν αλλαγές. Έχουμε όμως τα διδάγματα και τους τρόπους να τα προσαρμόσουμε και να προσαρμοστούμε για να επιβιώσουμε. Το κάναμε σε εποχές θεοκρατικές, και σε εποχές Οθωμανικής δουλείας. Μπορούμε και τώρα.

Όπως και την Λαμπρή που πέρασε, χιλιάδες Έλληνες που δεν θα το σκέφτονταν σε άλλες εποχές, ανέπτυξαν δίκτυα επικοινωνίας για να πάρουν το Άγιο Φως στα σπίτια τους, και βγήκαν στα μπαλκόνια τους για να ψάλλουν μέσα από τα βάθη της ύπαρξής τους το ουρανομηκες «Χριστός Ανέστη».

Απέδειξαν έτσι ότι οι  παραδόσεις μας για να επιβιώσουν δεν έχουν ανάγκη από κραυγές, τραμπουκισμούς, ψευτοπαλληκαριές και εκμετάλλευση πονηρών πολιτευτών, όπως συνέβη τις προάλλες στο πανηγύρι στην Αλίαρτο, ενέργειες που δίνουν λαβή για την επιβολή της εξουσίας έναντι του λαού. Οι καιροί επιβάλλουν την ψύχραιμη και έξυπνη διαχείριση του αντιπάλου.

Για τον Έλληνα «γλυκιά η ζωή κι ο θάνατος μαυρίλα», διδάσκει ο εθνικός ποιητής Διονύσιος Σολωμός. Για αυτό και μόνο αξίζει να υπερασπιστούμε τα πανηγύρια του καλοκαιριού, να προστατεύσουμε τις γιορτές και το ελληνικό έθος.

Όπως ετούτο το Ναξιώτικο τραγούδι διηγείται :

Xορέψετε, χορέψετε, τα νιάτα να χαρείτε,

γιατί σε τούτο το ντουνιά δε θα τα ξαναβρείτε

Δώστε του χορού να πάει,

τούτ’ η γης θα μας εφάει.

Όσοι έχουνε καλή καρδιά και ταχτικά γλεντούνε

μονάχα αυτοί τον ψεύτικο τον κόσμο θα χαρούνε.

Tούτ’ η γης που την πατούμε

όλοι μέσα θε να μπούμε.

Χορέψετε, χορέψετε παπούτσια μη λυπάστε,

μα κείνα ξεκουράζονται τη νύχτα που κοιμάστε.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

Λύκειο Ελληνίδων

Pax Grecana #9

POST UTUBE

Να είμαστε προτάσεις και όχι απλά διαμαρτυρία. Μπορούμε;

Εγώ λέω πως μπορούμε. Και δεν το λέω μόνο εγώ. Ο Ιαπωνικός κώδικας των σαμουράι Bushido, λέει πως «Η μόνη λύση για κακούς και βίαιους ανθρώπους είναι οι καλοί άνθρωποι που είναι πιο ικανοί στη βία».

Pax Grecana #8

POST UTUBE

 

Η ζωή υπάρχει επειδή προσαρμόζεται και συνεχίζεται. Η Covid-19 εποχή φέρνει πραγματικά βουτιές στα βάθη της ψυχής, χωρισμούς, ενώσεις, επαναπροσδιορισμούς, βαθαίνει και επιταχύνει τις απαντήσεις, τις κάνει πιο αυθεντικές και άμεσες, αναπόφευκτες σχεδόν. Τώρα ή ποτέ.

 

Pax Grecana #7

POST UTUBE

Οι νέες συνθήκες θα κάνουν πολλούς να ξανασκεφτούν τι πραγματικά έχει αξία και πώς θέλουν να ζουν, όλοι πιο λιτά, κάποιοι ίσως πιο αληθινά απέναντι στην ψυχή τους επιλέγοντας εξ ανάγκης αυτό που πάντα ήθελαν και δεν είχαν τολμήσει μέχρι να φθάσει ο κόμπος στο χτένι. Γιατί, ό,τι και να λένε οι ρήτορες της καταστροφολογίας, η ζωή βρίσκει τρόπους να συνεχίζεται.

Pax Grecana #6: Τρεις επιλογές για την μετά-ΜένουμεΣπίτι εποχή

POST UTUBE

 

 

Ας είμαστε ειλικρινείς: δεν υπάρχει γυρισμός στο 1960.   Να κρύβεις το κεφάλι στην άμμο σαν να μην υπάρχει Αύριο ή να φαντασιώνεσαι το Χάνι της Γραβιάς, δεν οδηγεί σε κανένα θετικό αποτέλεσμα. Η πραγματικότητα έχει μεγαλύτερο άνοιγμα στο βήμα της από σένα. Η πανδημία μας προτρέπει να αλλάξουμε και να ζήσουμε σε έναν κόσμο πιο αυθεντικό, αφήνοντας πίσω μας ροζ και γαλάζια και κόκκινα συννεφάκια.

 

Pax Grecana #4 :Η καραντίνα του Covid-19, οι συνωμοσιολόγοι και η επανάσταση

 

POST UTUBE

Στο 4ο επεισόδιο της Pax Grecana:

Η καραντίνα του Covid-19, οι συνωμοσιολόγοι και η επανάσταση που δε θα γίνει από αυτούς, αλλά από σένα.

 

 

2020: Το διαφορετικό Πάσχα των Ελλήνων

93991537_10158277149329583_2914063313799217152_n
Φωτογραφία των Σπετσών, του διεθνούς φήμης φωτογράφου Neil Campion.

Παίρνει σιγά-σιγά την θέση του στις αναμνήσεις μας και το Πάσχα του 2020.
Συμπέρασμα πρώτο, οι Έλληνες βρήκαν τον δρόμο να γυρίσουν προς τις παραδόσεις μας, και μάλιστα τις ακολούθησαν με ενθουσιασμό.
Συμπέρασμα δεύτερο, τα έθιμα της πατρίδας, μας ενώνουν.
Ακόμα και κάποιοι που συνήθως διαμαρτύρονταν, ήθελαν να ακούσουν τις καμπάνες, παρακολούθησαν τις Ακολουθίες και την λειτουργία της Αναστάσεως, βγήκαν στα μπαλκόνια με κεριά, κι ας μην είχαν πάρει το Αγιο Φως, κάποιοι έκαναν τα αδύνατα-δυνατά, σαν τους πρώτους Χριστιανούς για να το εξασφαλίσουν, και η Ελλάδα ολόκληρη σείστηκε και φωτίστηκε από τα πυροτεχνήματα !
Συμπέρασμα τρίτο, ο λαός μας μπορεί καλύτερα χωρίς ινστρούχτορες, χωρίς επιβολές, χωρίς υποκρισίες επαγγελματιών “θεοσεβούμενων”,  και τους πολιτικάντηδες που ψάχνουν να καρπωθούν πολιτικά οφέλη από την πανδημία, στο περιθώριο.
Είναι αλήθεια ότι είμαστε “έθνος ανάδελφο” και ιδιόρρυθμο. Ε και; Οταν πρέπει, το χρέος μας το κάνουμε και με το παραπάνω.
Ξέρω ότι από αύριο μεθαύριο, (στους μονίμως χολωμένους με την Ανάσταση/την ζωή/τα ρούχα τους γυρίζουμε την πλάτη), θα αρχίσουν οι έριδες και η διχόνοια, γιατί πάντα κάποιοι θα είναι έτοιμοι να κατηγορήσουν κάποιους άλλους -για το “like” ρε γμτ-, και θα πετούν την σκούφια τους για να κατηγορήσουν όσους νομίζουν ότι απειλούν όσα θεωρούν κεκτημένα τους… μέχρι τον επόμενο Covid, τον επόμενο “εχθρό”, το επόμενο επουσιώδες διχαστικό χαράκωμα.
Και του χρόνου με Υγεία, και με διαβασμένα κι εμπεδωμένα τα μαθήματα της Σαρακοστής του 2020.
Πάνω από όλα, ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!
ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

Pax Grecana #3 – Πάσχα στον καιρό του Covid-19. Οι απαγορεύσεις, ο Καίσαρας και ο Θεός.

POST UTUBE

Χριστός Ανέστη!

Και του χρόνου οι εορτασμοί να είναι πιο αυθεντικοί, πιο αληθινοί και πιο από καρδιάς. Με λιγότερες πόζες από τους πολιτικάντηδες με τα κεράκια και τα χαμηλωμένα βλέμματα, για όσο κρατά η έκθεση στο κλείστρο του φωτογράφου.