«Της Αναλήψεως»: Οι Καθαρμοί για το καλωσόρισμα του Καλοκαιριού

1a_5933-1200
Αγιογραφία π. Σταμάτη Σκλήρη

Απολυτίκιο

Ανελήφθης εν δόξη, Χριστέ ο Θεός ημών, χαροποιήσας τους μαθητάς,

τη επαγγελία του Αγίου Πνεύματος. βεβαιωθέντων αυτών δια της ευλογίας,

ότι συ ει ο Υιός του Θεού, ο λυτρωτής του κόσμου.

 

Δεσποτική εορτή, η γιορτή της Αναλήψεως, γιορτή του Δεσπότη Χριστού. Σαράντα ημέρες πέρασαν από την Ανάσταση. Την Πέμπτη της Αναλήψεως ψάλλεται για τελευταία φορά για τούτο το έτος το «Χριστός Ανέστη». Ο κύκλος της «εορτής των εορτών», κλείνει, κι ευλογημένοι και κεκαθαρμένοι από το Φως της Λαμπρής και το Ύδωρ της Αναλήψεως, είμαστε έτοιμοι να ριχθούμε με νέα ζέση στα έργα και τις χαρές του καλοκαιριού.

Της Αναλήψεως συντελείται η ανάβαση του Χριστού στους ουρανούς και, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, σηματοδοτείται η ολοκλήρωση της αποστολής Του επί της Γης. Εορτάζεται πάντοτε ημέρα Πέμπτη, και φέτος «πέφτει» στις 17 Μαΐου 2018.

Σύμφωνα με τους Ευαγγελιστές (πλην του Ματθαίου ο οποίος δεν την αναφέρει) η Ανάληψη πραγματοποιήθηκε στο Όρος των Ελαιών στα Ιεροσόλυμα.  Θεωρείται θεμελιώδες στοιχείο της Ορθοδόξου Πίστεως, γι΄αυτό και στο «Πιστεύω» αναφέρεται χαρακτηριστικά: «και ανελθόντα εις τους ουρανούς και καθεζόμενον εκ δεξιών του Πατρός και πάλιν ερχόμενον μετά δόξης…». Τόσο στις Πράξεις των Αποστόλων, όσο και στο Σύμβολο της Πίστεως διακηρύσσεται η σχέση της Αναλήψεως με την Δευτέρα Παρουσία.

Κατά τους πρώτους μετά Χριστόν αιώνες, η Ανάληψη του Χριστού συνεορταζόταν με την Πεντηκοστή, δηλαδή την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος που συντροφεύει στο εξής τους Πιστούς. Από τον 4ο αιώνα άρχισε η προοδευτική διάκριση και ο αυτοτελής εορτασμός της Πεντηκοστής.

Η εορτή της Αναλήψεως στην Παράδοσή μας

Η γιορτή της Αναλήψεως συναντάται με διάφορα κατά τόπους ονόματα: Αναληψού στην Σαντορίνη, τα Σαράντα της Πασκαλιάς στην Κομοτηνή, Γαλατοπέφτη στην Μύκονο, στην Σίφνο, στην Σκύρο και σε άλλα νησιά του Αιγαίου, γιατί την ημέρα αυτή οι τσοπάνηδες μοιράζουν γάλα δωρεάν στα χωριά τους «για το καλό του κοπαδιού».

Την παραμονή της εορτής, όποιος έχει καθαρή καρδιά και πίστη, βλέπει τα ουράνια να ανοίγουν για να περάσει ο Χριστός, κι ένα φως να ανεβαίνει στον ουρανό μέσα στην νύχτα.

Σκωπτικά ο λαός μας χρησιμοποιεί την λέξη και σε πιο πεζές εκφάνσεις της καθημερινότητας. Για την κλοπή ενός αντικειμένου ή ζώου και την εξαφάνιση ενός ανθρώπου, λέμε συχνά πως «έγινε της Αναλήψεως».

Δέκα μέρες μετά, το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής, είναι το Ψυχοσάββατο των Ρουσαλιών. Οι ψυχές που γύριζαν ελεύθερες ανάμεσα στους ζωντανούς, αναστημένες κι αυτές μαζί με τον Θεάνθρωπο, γυρίζουν στον Κάτω Κόσμο. Και δικαιολογημένα παραπονιούνται πικρά: «Όλα να παν και νάρθουνε, των Ρουσαλιών το Σάββατο, να πάει, να μην γυρίσει».Οι ζώντες, τις παρηγορούν και τις βοηθούν να επιστρέψουν. Πηγαίνουν στα μνήματα, ανάβουν κεριά, φτιάχνουν κόλλυβα, και πηγαίνουν πίτες στα σπίτια αυτών που έχασαν πρόσφατα ανθρώπους, για να συχωρεθούν και να αναπαυθούν οι ψυχές.

Οι «καθαρμοί» από την Αρχαιότητα έως σήμερα

Πολλές περιπτώσεις καθαρμών αναφέρονται κατά την αρχαιότητα. Είναι είτε συλλογικοί, όπως ο καθαρμός των Θηβών από το μίασμα του Οιδίποδος, και των Αθηνών μετά το Κυλώνειο Άγος, είτε ατομικοί όπως του Θησέως  ο οποίος αφού σκότωσε τους κακοποιούς που λυμαίνονταν την οδό Αθηνών-Κορίνθου, όταν έφθασε στον ποταμό Κηφισσό, άνδρες από την γενιά των Φυταλιδών τον εξάγνισαν και εν συνεχεία προσέφερε θυσία στον Μειλίχιο Δία.

Ο επιφανέστερος βεβαίως ήταν ο συλλογικός καθαρμός των Ελλήνων όταν μετά την νίκη τους επί των Περσών στις Πλαταιές. Ο Απόλλωνας διέταξε να κτίσουν ναό του Ελευθερίου Διός και να μην γίνουν θυσίες πριν σβήσουν όλες οι φωτιές, γιατί μιάνθηκαν από τους βαρβάρους, και έως ότου έρθει καθαρή φωτιά από τους Δελφούς. Την φωτιά μετέφερε ο Ευχίδας από τις Πλαταιές. Έτρεξε προς τους Δελφούς, εξαγνίστηκε, φόρεσε στεφάνι, περιρραντίστηκε, πήρε από την ιερή φωτιά του Απόλλωνος και γύρισε στις Πλαταιές πριν βασιλέψει ο ήλιος, διανύοντας σε μια μέρα απόσταση χιλίων σταδίων. Αφού παρέδωσε το ιερό πυρ στους άρχοντες, έπεσε νεκρός.

Στην Ιλιάδα ο Έκτωρ δεν κάνει θυσία με άπλυτα χέρια, ο Αχιλλέας εξαγνίζει το κύπελλο με θειάφι και νερό, πριν να κάνει σπονδή, κι ο Οδυσσέας, μετά από την σφαγή των μνηστήρων εξαγνίζει το σπίτι με φωτιά και θειάφι.

Εξαγνισμό χρειάζονται οι θνητοί, στην ζωή και στον θάνατο. Οι λεχώνες για σαράντα μέρες μετά την γέννα και μέχρι να πάνε στην εκκλησία, αφού πλυθούν τα ρούχα τους και τα ρούχα όσων παρίστανται στον τοκετό, δεν βγαίνουν από το σπίτι. Αλλά και μετά την βάπτιση του νηπίου, το νερό της κολυμβήθρας πετάγεται σε ποταμό ή στο χωνευτήρι της εκκλησίας.

Οι γυναίκες όταν βρίσκονται σε έμμηνο ρήση, δεν κοινωνούν, δεν ζυμώνουν πρόσφορα, δεν ασπάζονται τις εικόνες.

Αλλά και μετά την κηδεία όσοι παρίστανται, όταν επιστρέφουν στο σπίτι, πρέπει απαραιτήτως να πλυθούν πριν εισέλθουν, για να καθαρθούν.

Εορτή καθαρτήριος

Τα παλαιότερα χρόνια αλλά και ως τις μέρες μας,  πηγαίνουν για πρώτη φορά της Αναλήψεως στη θάλασσα, και κάνουν το πρώτο μπάνιο για να αναληφθούν τα κακά από πάνω τους.

Στην Ρόδο η γιορτή ονομάζεται του Συναλειψιού, αλείφουν δηλαδή το σώμα όπως με το βαμβάκι από το λάδι του καντηλιού.

Στην Πελοπόννησο παίρνουν νερό από τα «40 κύματα», γεμίζουν ένα μπουκάλι, και το φυλούν ως φάρμακο για πονοκεφάλους, πρηξίματα και δαγκώματα, αλλά και για το «κακό μάτι». «Όπως ανελήφτηκε ο Χριστός, έτσι να ανεληφτεί από το σπίτι μας κάθε κακό. N’ ανεληφτεί η κακογλωσσιά, η αρρώστια και το κακό μάτι»!

H γιορτή της Αναλήψεως είναι επομένως η πρώτη μέρα του καλοκαιριού. Πριν από της Αναλήψεως η θάλασσα μπορεί να κάνει κακό, όμως της Αναλήψεως, μετά τη λειτουργία, βουτούν, έστω και μόνο τα πόδια στο νερό. Εκεί, στα ρηχά όπου βρέχουν τα πόδια τους, ψάχνουν και «την πέτρα την μαλλιαρή», μια πέτρα με φυτρωμένα βρύα, που θα φέρει στο σπίτι την ευτυχία, την δύναμη της βλάστησης, την δύναμη της κεκαθαρμένης ανανέωσης.

Τα έθιμα του Λαού μας, είναι απόσταγμα της Πίστεως και της εμπειρίας χιλιάδων χρόνων, είναι η χρυσή κλωστή η οποία μας ενώνει με το αδιάσπαστο χοροστάσι των προγόνων μας.

ΜΕΛΙΤΙΝΗ ΔΟΝΤΑ

(ΕΜΠΡΟΣ, Φ.251)

11 Μαϊου: Χρόνια Πολλά, Μπουμπουλίνα

32228672_1733275950071215_665798816544325632_n
Ενδυμασία Σπετσών-Ερμιονίδας, σε προθήκη του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος στο Ναύπλιο

Στις 11 Μαΐου 1771 γεννήθηκε μέσα στις φυλακές της Κωνσταντινουπόλεως, όταν η μητέρα της, Σκεύω, επισκέφθηκε τον σύζυγό της, Σταυριανό Πινότση, τον οποίο είχαν φυλακίσει οι Οθωμανοί για την συμμετοχή του στα Ορλωφικά (1769-1770),  η Λασκαρίνα Πινότση, η καπετάννισσα του 1821,  Μπουμπουλίνα.

Η Μπουμπουλίνα καταγόταν από την Ύδρα. Παντρεύτηκε δυο φορές, στην ηλικία των 17 με τον Σπετσιώτη Δημήτριο Γιάννουζα, και στην ηλικία των 30 ετών με τον Σπετσιώτη πλοιοκτήτη και πλοίαρχο Δημήτριο Μπούμπουλη, που σκοτώθηκαν και οι δυο από Αλγερινούς πειρατές, και απέκτησε έξι παιδιά: τρία από τον πρώτο της γάμο, τον Ιωάννη, τον Γεώργιο και την Μαρία, και τρία από τον δεύτερο γάμο της: την Σκεύω, την Ελένη και τον Νικόλαο Οι σύζυγοί της της άφησαν μια τεράστια περιουσία, την οποία ξόδεψε εξ ολοκλήρου για να αγοράσει καράβια και εξοπλισμό για την Ελληνική Επανάσταση. Πέθανε στις 22 Μαΐου 1825.

Bouboulina_painting_by_Von_Hess
H γνωστή ελαιογραφία του Πέτερ φον Ες που απεικονίζει την ηρωίδα να επιτίθεται στα κάστρα του Ναυπλίου.

 

4198646
Προσωπικά είδη της Μπουμπουλίνας
μουσείο-Μπουμπουλίνας
H οικία, σήμερα μουσείο, της Μπουμπουλίνας. Σώζονται μεταξύ άλλων η πιστόλα της, το χρηματοκιβώτιο του πλοίου Αγαμέμνων, με τα τρία κλειδιά και τις οχτώ κλειδωνιές, το φιρμάνι του Σουλτάνου για την κατασκευή του πλοίου “Αγαμέμνων”, με το σχέδιό του στην πίσω πλευρά, καθώς και ξίφος, δώρο του Τσάρου Αλέξανδρου Α΄.

Ξενάγηση στο σπίτι της Μπουμπουλίνας στις Σπέτσες

ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΠΑΥΛΟΣ Ο ΕΞ ΑΡΟΑΝΙΑΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ -200 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΤΟΥ

image004

(22.5.1818 – 2018)

ΚΥΡΙΑΚΗ 29.4.2018 ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΗ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΥΠΟ ΤΟΥΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

ΕΙΣ ΤΗΝ ΓΕΝΕΤΕΙΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ, ΑΡΟΑΝΙΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ

200 Χρόνια ἀπὸ τὸν σπουδαιότατον ἐπετειακὸν σταθμὸν τῆς Καρατομήσεως τῆς Τιμίας Κεφαλῆς τοῦ Ἁγίου Νέου Ὁσιομάρτυρος Παύλου τοῦ ἐξ Ἀροανίας, πολιούχου

καὶ Τριπόλεως καὶ πάσης Ἀρκαδίας.


1.Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε ὁ Ἅγιος Παῦλος καὶ τὸ λοιπὸν νέφος τῶν Νεομαρτύρων, αὐτὰ τὰ παληκάρια, οἱ Νεομάρτυρες φίλοι τοῦ Χριστοῦ, δὲν θὰ ἐτονώνετο καὶ ἀνεζωογονεῖτο τὸ καθημερινῶς ἐξουθενούμενον ἀπὸ τὸν ἀφόρητον Μωαμεθανικὸν ζυγὸν τῶν Τούρκων σθένος  τῶν Ἑλλήνων καὶ δὲν θὰ εἴχαμε οὔτε Ἐθνομάρτυρες. Θὰ φοράγαμε τὸ φέσι τῶν Ὀθωμανῶν καὶ θὰ γινώμεθα γενίτσαροι τοῦ πολυχρονεμένου καὶ πολυχαϊδευομένου  Σουλτάνου καὶ δὲν θὰ εἴχαμε οὔτε ἴχνος Ὀρθοδοξίας καὶ Ἑλληνικῆς συνειδήσεως.

Αὐτοὶ ἐγαλουχοῦσαν τοὺς προγόνους μας μὲ τὰ νάματα τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τὰ ἱερὰ καὶ ὅσια τῆς φυλῆς μας καὶ τοὺς προέτρεπον νὰ ἀγωνίζωνται ὑπερβωμῶν καὶ ἑστιῶν. Ἔτσι οἱ εὐλαβεῖς χριστιανοὶ ξεσηκώθηκαν ἀναφωνῶντες:

 

«Γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν Πίστη τὴν Ἁγία

καὶ τῆς Πατρίδος τὴν ἐλευθερία,

γι’αὐτὰ τὰ δύο πολεμῶ

καὶ ἀν δὲν τὰ ἀποκτήσω

τὶ μὲ ὠφελεῖ κι ἀν ζήσω; ».

2.Αὐτοὶ οἱ ἥρωες τῆς ἐθνικῆς μας Παλιγγενεσίας ἔκαναν τὰ κορμιά των κόσκινα διὰ νὰ μᾶς ἀπελευθερώσουν ἀπὸ τὸν βαρύτατον μωαμεθανικὸν τουρκικὸν ζυγόν.

Αὐτοὶ οἱ ἥρωες ἄφησαν μίαν ἱερὰν παρακαταθήκην. Ἔναντι τῆς σκανδαλώδους βοηθείας τοῦ Θεανθρώπου νὰ ἀπελευθερωθῇ ἡ Ἑλλάδα μας, ἔταξαν, μεταξὺ τῶν ἄλλων, καὶ μεγαλοπρεπῆ Ἱερὸν Ναὸν εἰς ἔνδειξι εὐγνωμοσύνης, εὐχαριστίας, δοξολογίας καὶ λατρείας πρὸς τὸν Ἐλευθερωτὴν Σωτῆρα Χριστόν.

3.Αὐτὴ ἡ ἱερὰ παρακαταθήκη, ἔγινεν Νόμος τοῦ Κράτους μὲ τὸ Η’Ψήφισμα κατόπιν τῆς ὁμοφώνου ἀποφάσεως τῆς Δ’ Ἐθνοσυνελεύσεως τοῦ Ἄργους, ἀπὸ 31 Ἰουλίου 1829. Τὰ βασιλικὰ διατάγματα 1834 καὶ 1838 ρητῶς ὁρίζουν νὰ πραγματοποιηθῇ εἰς τὴν Ἀθήνα.

4.Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔτη ἡ Πολιτεία κατεσπατάλισε ἑκατοντάδες δισεκατομμύρια καὶ τρισεκατομμύρια εὐρὼ γιὰ εὐτελῆ ἔργα καὶ ἡ Ἐκκλησία ἐξανέμισε μία ἀμύθητη περιουσία καὶ δυστυχῶς ἀκόμη δὲν ἐπραγματοποιήθηκε τὸ Τάμα, μὲ ἄπειρες προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις. Διότι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, εἰς τὴν Πολιτειακή, Πολιτική, Πνευματικὴ καὶ Θρησκευτικὴ Ἡγεσία ἀναρριχῶντο Σιωνιστές, ἄθεοι καὶ ἀντίχριστοι. Εἰς αὐτοὺς τοὺς σιωνιστὲς ἐδόθησαν χριστιανικὰ ὀνόματα γιὰ νὰ μὴ τοὺς κάνουν οἱ Γερμαναράδες σαπούνι. Αὐτοὶ ὅμως ἀποθρασύνθηκαν καὶ ἔγιναν βαρύτατος ζυγὸς γιὰ τοὺς εὐλαβεῖς καὶ ἑλληνόψυχους χριστιανούς, οἱ ὁποῖοι συνεχίζουν νὰ σέβωνται καὶ μάχωνται ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν.

Ἐνῷ γιὰ τοὺς ἐξτρεμιστὲς Μωαμεθανοὺς διατίθενται ἀκόμη καὶ ἐκκλησιαστικοὶ χῶροι γιὰ νεκροταφεῖα, γιὰ τὸ Τάμα τῶν Θεοδωράκη Κολοκοτρώνη – Καποδιστρίου καὶ τῶν ἄλλων ἡρώων τῆς Ἐθνικῆς μας Παλιγγενεσίας δὲν διαθέτουν οὔτε μία σπιθαμὴ γῆς.

5.Βλέποντες αὐτὴ τὴν ἀβελτηρία, ἀδράνεια, ἀδυναμία ἢ καὶ σαμποτὰζ τῶν ἰθυνόντων, σκεφθήκαμε ὅτι ἔχουν ἱερὰν ὑποχρέωσι καὶ οἱ λαϊκοὶ γιὰ τὴν ἐκπλήρωσι τοῦ Τάματος τῆς Ἐθνικῆς μας Παλιγγενεσίας.

Ὡς ἀπόγονοι τῶν προγόνων ἡμῶν – ἡρώων τῆς Ἐθνικῆς μας Παλιγγενεσίας, θελήσαμε νὰ διαθέσωμε ἁπαξάπαντα τὸν μόχθο τοῦ βίου μας γιὰ τὸ κοινὸ καλὸ καὶ νὰ πραγματοποιήσωμεν τὸ Τάμα τοῦ Θεοδωράκη Κολοκοτρώνη – Καποδιστρίου καὶ λοιπῶν ἡρώων τῆς Ἐθνικῆς μας Παλιγγενενεσίας, ἀπαλλάσσοντες τοὺς καθ’ὕλην ὑποχρέους νὰ μὴ διαθέσουν οὔτε μία δεκάρα.

Ὅλα τὰ ἀναλαμβάνομε ἐμεῖς, ὄχι μὲ «ξένα κόλλυβα» ὅπως ἀετονύχηδες «πατριάρχες» τῆς διαπλοκῆς καὶ ρυθμιστὲς  τοῦ φαύλου κατεστημένου.

 

6. Παραδείγματος χάριν, ὁ Γκέογκ Σῶρος ἔκλεισε συνάντησι ἕνος ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ρυθμιστὲς μὲ τὸν τότε Πρωθυπουργὸ κ. Σαμαρᾶ, ὁ ὁποῖος τὸν ἀνηγόρευσε ὡς τὸν μέγιστον Ἐθνικὸ Εὐεργέτη τῶν δύο τελευταίων ἑκατονταετιῶν. Ὁ ἐν λόγῳ ἐπιχειρηματίας κατώρθωσε νὰ ἐξασφαλίσῃ παντοιοτρόπως καὶ χρήματα ἀπὸ «πράσινα ταμεῖα» καὶ λοιπὰ διὰ νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸ τεράστιο καὶ πανάκριβο «φιλέτο» τοῦ παλαιοῦ ἱπποδρόμου, ἀποθανατίζοντας τὸ ὀνοματάκι του τόσον εἰς τὸ πάρκο ὅσον καὶ εἰς τὰ κτήρια Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης καὶ Λυρικῆς Σκηνῆς. Νὰ τοποθετηθοῦν τὰ ἀγάλματά του εἰς τὸ πάρκο καὶ οἱ προτομές του εἰς κάθε εἴσοδο, κάθε διάδρομο καὶ κάθε αἴθουσα. Ἔτσι ἀφιονίζεται ὁ βαρύτατα φορολογούμενος πτωχὸς ἑλληνικὸς λαὸς μὲ τὴν ἀναφορὰ ἐντὸς ἑνὸς λεπτοῦ δύο καὶ τρεῖς φορὲς τοῦ ὀνόματός του, ἐνῷ ἔχει φορτώσει προηγουμένως στὸ σβέρκο τοῦ βαρύτατα φορολογουμένου πτωχοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ ὄχι μόνον τὴν συντήρησι τῶν «ἅρπα κόλλα» κτισμάτων (τὸ ἐπισκευάζειν πολὺ δαπανηρότερο καὶ πολὺ πιὸ ἐπίπονο τοῦ ἀρχικῶς κατασκευάζειν), ἀλλὰ καὶ τὴν μισθοδοσία τοῦ προσωπικοῦ ἐργαζομένων καὶ περιεργαζομένων, τὴν ἀσφάλεια καὶ τὴν συνταξιοδότησι αὐτοῦ.

Μὲ τὴν ἀθάνατο ἑλληνικὴ γλῶσσα, τὴν ἀλώβητο Ὀρθοδοξία καὶ τὸν ἑλληνοχριστιανικὸ πολιτισμὸ θὰ δυνηθῶμε νὰ ἐπανευαγγελισθῶμε καὶ νὰ ἐπανευαγγελίσωμε τοὺς παλιμβαρβάρους τῆς Ὑφηλίου, ὑλοποιῶντας τοὺς στίχους τοῦ χριστιανοῦ ποιητοῦ μας ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΕΡΙΤΗ:

«Ὅπως ἔδωσες, θὰ δώσῃς, θὰ ζητήσουν, ὡς ζητεῖς, θὰ γενῇς καὶ πάλι φώτων καὶ πολιτισμοῦ κοιτίς»!!!…

πηγή

Το σπαθί της Μακεδονίας (στίχοι, βίντεο)

 

 

 

Απορώ Μακεδονία, πώς βαστάς υπομονή,

και πώς βλέπεις τα παιδιά σου μέρα νύχτα στη σφαγή.

Τι να κάνω η καημένη που ‘μαι αλυσόδετη,

και δεν είμαι ελευθέρα για να σύρω το σπαθί.

Αυτό το μαύρο το σπαθί μου είναι ανάγκη να βαφεί,

απ’ το αίμα των εχθρών μας η Ελλάς να δοξαστεί.

Του Αλεξάνδρου η πατρίδα πάντα είναι ελληνική,

των εχθρών μας η ελπίδα ψεύτικη είναι κι ας χαθεί.

Στην Ανατολή και Δύση έτρεχε σαν αστραπή,

τ’ όνομά της να κηρύξει, ποία είναι αυτή η γη.

Μη φοβείσθε Μακεδόνες και δεν είστε μοναχοί,

τρεις χιλιάδες Ευζωνάκια έρχονται για βοηθοί.

Στέρια – στέρια βασταχτείτε τ’ Αλεξάνδρου τα παιδιά,

στους εχθρούς ν’ αντισταθείτε με ελληνική καρδιά.

Του Αλεξάνδρου η πατρίδα πάντα είναι ελληνική,

των εχθρών μας η ελπίδα ψεύτικη είναι κι ας χαθεί.

volakas
Κωδωνοφόρος από τον Βόλακα Δράμας

Κάλαντα Χριστουγέννων

pontiaka_kalanta2

Χριστός ’γεννέθεν χαράν ’ς σον κόσμον, χα καλή ώρα, καλή σ’ ημέρα.

Χριστός γεννήθηκε, χαρά στον κόσμο, να καλή ώρα, καλή σου ημέρα. 

Χα καλόν παιδίν οψέ ’γεννέθεν, οψέ ’γεννέθεν, ουρανοστάθεν.

Να καλό παιδί χθες γεννήθηκε, χθες γεννήθηκε, ουρανοστάθηκε. 

Τον εγέννεσεν η Παναΐα, τον ενέστεσεν (Αϊ Παρθένος-δις).

Τον γέννησε η Παναγία, τον ανέστησε η Αγία Παρθένα. 

Εκαβάλκεψεν χρυσόν πουλάριν κι εκατήβεν ’ς σο σταυροδρόμιν

Καβάλησε χρυσό πουλάρι και κατέβηκε στο σταυροδρόμι 

Έρπαξαν Ατον οι χίλ’ Εβραίοι, οι χίλ’ Εβραίοι και μύρ'(ιοι) Εβραίοι.

Τον άρπαξαν οι χίλιοι Εβραίοι, οι χίλιοι Εβραίοι και μύριοι Εβραίοι.

Ας ακρεντικά κι ας σην καρδίαν αίμαν έσταξεν, χολή ’κ’ εφάνθεν.

Απ’ τα άκρα κι απ’ την καρδιά αίμα έσταξε, θυμός δεν φάνηκε. 

Ούμπαν έσταξεν, και μύρος έτον, μύρος έτον και μυρωδία.

Όπου έσταξε ήταν μύρο, ήταν μύρο και ευωδία. 

Εμυρίστεν ατο ο κόσμος όλεν, για μυρίστ’ ατο κι εσύ αφέντα.

Το μύρισε ο κόσμος όλος, μύρισέ το κι εσύ αφέντη. 

Συ αφέντα, καλέ μ’ αφέντα.

Εσύ αφέντη, καλέ μου αφέντη. 

Έρθαν τη Χριστού τα παλικάρα και θημίζ’νε τον νοικοκύρην,

Ήρθαν του Χριστού τα παλικάρια και ψάλλουν στον νοικοκύρη, 

Νοικοκύρη μ’ και βασιλέα.

Νοικοκύρη μου και βασιλιά. 

Δέβα ’ς σο ταρέζ’ κι έλα ’ς σην πόρταν, δος μας ούβας και λεφτοκάρα

Πήγαινε στο ράφι κι έλα στην πόρτα, δώσε μας χουρμάδες και φουντούκια 

Κι αν ανοί’εις μας, χαράν ’ς σην πόρτα σ’.

Κι αν μας ανοίξεις, χαρά στην πόρτα σου. 

Καλά Χριστούγεννα και σ’ έτη πολλά!

 

 

 

Tο πρώτο cheesecake φτιάχτηκε από τους αρχαίους Έλληνες

Tο πρώτο cheesecake φτιάχτηκε από τους αρχαίους Έλληνες
 

Το πρώτο cheesecakes που δημιουργήθηκε ποτέ, χρονολογείται περίπου το 2000 π.Χ. στο νησί της Σάμου. Βάση των αρχαιολογικών ευρημάτων, τα πρώτα cheesecake εντάσσονταν στα εθιμοτυπικά πλαίσια του γάμου, καθώς τα έφτιαχνε η νύφη για να κεράσει τους φίλους του γαμπρού! Άκου τώρα.. Αυτή η χειρονομία της νύφης άνοιξε το δρόμο για να γίνουν οι γαμήλιες τούρτες παράδοση που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Επίσης, το περίφημο cheesecake, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, προσφερόταν ως δυναμωτικό στους αθλητές κατά τη διάρκεια των ολυμπιακών αγώνων το 776 π.Χ.

Η πρώτη καταγεγραμμένη συνταγή για cheesecake θεωρείται ότι έγινε μόλις το 230 μ.Χ. (δηλαδή ήδη οι αρχαίοι Έλληνες έτρωγαν cheesecake για 2000 χρόνια) από τον Αθήναιο, γαστρονόμο και συγγραφέα του περίφημου έργου Δειπνοσοφισταί. Μάλιστα, ο φυσικός Αίγιμος έγραψε το πλακουντοποιικόν σύγγραμα, δηλαδή ένα βιβλίο με θέμα την τέχνη της ετοιμασίας του cheesecake. Σε αντίθεση με την σημερινή του εκδοχή, η σύνθεσή του ήταν πάρα πολύ απλή: αλεύρι, σιτάρι, μέλι και τυρί. Η συνταγή αυτή υπαγόρευε την σύνθλιψη του τυριού μέχρι να γίνει λείο σαν πάστα. Μετά ανακατευόταν μέσα σε ένα τηγάνι με το μέλι και το αλεύρι σίτου, ψηνόταν σαν κέικ και σερβιριζόταν αφού κρυώσει. Όταν η Ελλάδα κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους, η συνταγή του cheesecake ήταν ένα από τα λάφυρα των κατακτητών. Οι Ρωμαίοι το ονόμασαν “libuma” και πρόσθεσαν στη βασική συνταγή αυγά, ενώ έψηναν το επιδόρπιο πάνω σε ένα καυτό τούβλο και το σέρβιραν ζεστό σε ειδικές περιστάσεις.

Με την εξάπλωση της Ρωμαικής αυτοκρατορίας, η συνταγή του cheesecake ταξίδεψε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Μεγάλη Βρετανία και η ανατολική Ευρώπη προσπάθησε να βάλει τη δική της πινελιά στο γνωστό επιδόρπιο, ενώ δεν άργησαν και οι υπόλοιπες χώρες να παρασκευάζουν το γλυκό χρησιμοποιώντας τα τοπικά προιόντα που εξάγονταν σε κάθε περιοχή. Ακολούθησαν κι άλλοι πειραματισμοί και γύρω στο 18ο αιώνα το cheesecake θυμίζει πια το αμερικάνικο που τρώμε σήμερα.

Η αρχαία αθηναϊκή συνταγή για το cheesecake είναι η εξής:

Υλικά

  • 4 αυγά, χωρισμένα σε κρόκους και ασπράδια
  • 1/2 φλιτζ. μέλι ή ζάχαρη
  • 1 λεμόνι, το χυμό και το ξύσμα
  • 1/2 φλιτζ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
  • 250 γρ. ανθότυρο
  • 1 φλιτζ. γιαούρτι
  • Για την κρούστα:
  • 1 φλιτζ. ψίχουλα από τα παξιμάδια
  • 1/4 φλιτζ. κοπανισμένα αμύγδαλα ή καρύδια
  • 2 κ.σ. λάδι ή βούτυρο

Εκτέλεση

Σε ένα μεγάλο μπολ, χτυπήστε ασπράδια των αυγών μέχρι να σφίξουν (και μια πρέζα αλάτι). Σε ένα μπλέντερ, χτυπήστε τους κρόκους, το μέλι, το χυμό λεμονιού, φλούδα, το αλεύρι και το ανθότυρο για λίγα δευτερόλεπτα. Ανακατέψτε το μείγμα που θα προκύψει με τα ασπράδια αυγών, χρησιμοποιώντας σπάτουλα. Προσθέστε και το γιαούρτι. Σε ένα άλλο μπολ ανακατέψτε τα ψίχουλα παξιμαδιού και τους ξηρούς καρπούς μαζί. Λαδώστε το κάτω μέρος και τις πλευρές του ένα μεγάλο τηγανιού ή φόρμας για κέικ, περάστε με το μείγμα παξιμαδιού τις επιφάνειές του και ρίξτε το μείγμα τυριού. Ψήστε στους 180° C για 45 λεπτά. Αφήστε το γλυκό να ξεκουραστεί για 6 ώρες.

πηγή

Παραδοσιακά Μονοπάτια : Γιορτές και Έθιμα του Νοεμβρίου

μδ

 

Προ της μεγάλης εορτής των Χριστουγέννων, ο Νοέμβριος αποτελεί μήνα προετοιμασίας. Οι αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες πρέπει να ολοκληρωθούν, ώστε απερίσπαστοι να απολαύσουμε τον γιορτερό Δεκέμβριο.  Το εορταστικό πνεύμα όμως είναι εμφανές ήδη από τον μήνα αυτό. Οι κυριότερες εορτές είναι:

1η Νοεμβρίου: Κοσμά και Δαμιανού, των Αγίων Αναργύρων

2 Νοεμβρίου: Των Αγίων Ακινδύνων (Ακίνδυνος, Πηγάσιος, Αφθόνιος, Ελπιδοφόρος και Ανεμπόδιστος), οι οποίοι μαρτύρησαν τον 4ο αιώνα. Στην Μυτιλήνη σφάζουν έναν ταύρο προς τιμήν τους .

3η Νοεμβρίου: Του Αγίου Γεωργίου του Σποριά ή Μεθυστή (γιατί τότε αρχίζει η σπορά και ανοίγουν τα βαρέλια με το νέο κρασί).

8 Νοεμβρίου: Σύναξη των Ταξιαρχών, επί κεφαλής των αγγελικών ταγμάτων, Μιχαήλ και Γαβριήλ. Υπάρχουν μυριάδες αγγέλων, οι οποίοι είναι προστάτες και φύλακες των ανθρώπων, αλλά τέσσερις αναφέρονται ονομαστικά, οι Μιχαήλ, Γαβριήλ, Ραφαήλ και Ουριήλ. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ είναι ο Στρατηγός των Αγγελικών δυνάμεων, και αυτός που μεταφέρει τις ψυχές των νεκρών. Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ αναγγέλλει την σύλληψη και παραστέκει την κυοφορία, και, ως γνωστόν είναι αυτός που ανήγγειλε στην Παναγία την έλευση του Θεανθρώπου. Ο αρχάγγελος Ραφαήλ είναι ένας εκ των επτά αγγέλων της Αποκαλύψεως, ο οποίος κρατώντας χρυσό θυμιατό προσφέρει στον θρόνο του Θεού τις προσευχές των πιστών. Ο αρχάγγελος Ουριήλ είναι αρχηγός αγγελικής παράταξης, λευκός σαν το χιόνι, ολοφώτεινος και σαγηνευτικός. Εποπτεύει με συμπόνοια την Φύση-και την φύση των ανθρώπων.

Σύμφωνα με τον πολιούχο των Αθηνών, Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη, οι άγγελοι χωρίζονται σε τρεις τάξεις και εννέα τάγματα. Ιεραρχικά:

Σεραφείμ, Χερουβείμ, Θρόνοι

Κυριότητες, Εξουσίες, Δυνάμεις

Αρχές, Αρχάγγελοι, Άγγελοι

Επειδή οι άγγελοι πολεμούν και μάχονται τους κακούς δαίμονες, κατακτώντας τους αιθέρες, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ είναι ο προστάτης της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ είναι προστάτες Άγιοι της Μυτιλήνης, των Σερρών, του Αιτωλικού και του Κορυδαλλού Αττικής.

«Οι γριές νηστεύανε  στη χάρη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ  για να τους πάρει εύκολα την ψυχή και να μην παιδεύονται, όταν ήταν να αποθάνουν». Το έθιμο λέει ότι την παραμονή της γιορτής δεν αφήνουν παπούτσια έξω από το σπίτι για να μην τα δει ο άγιος και θυμηθεί να «περάσει από το σπίτι τους».

9 Νοεμβρίου: Του Αγίου Νεκταρίου (1846-1920), προστάτη και αρωγού των άτεκνων και των παραλυτικών.

11 Νοεμβρίου: Άγιος Μηνάς. Το κρύο στέλνει τα πρώτα μηνύματά του, τα «μηνάει», στην γιορτή του Αγίου. Θεωρείται ακόμη ως ο «μηνυτής» της αδικίας και φανερωτής των χαμένων και κλοπιμαίων. Αγιογραφείται ως καβαλάρης που καταδιώκει το κακό και την αδικία. Οι βοσκοί επικαλούνται το όνομά του για να βρουν τα χαμένα ζώα τους. Την μέρα αυτή δεν ανοίγουν τα ψαλίδια, για να κρατήσει ο λύκος το στόμα του κλειστό και να μην φάει τα ζωντανά. Οι βοσκοί κάνουν ένα σπάγκο από μαλλί του προβάτου και τον δένουν τρεις φορές. Έτσι πιστεύουν πως δένουν το στόμα του λύκου. Την ίδια μέρα έραβαν και «τα κακά στόματα». Ο Άγιος Μηνάς είναι ο πολιούχος του Χάνδακα  (Ηρακλείου Κρήτης).

14 Νοεμβρίου: Του Αγίου Φιλίππου, αρχίζει η νηστεία των Χριστουγέννων, το «Σαραντάμερο». Από τις 15 Νοεμβρίου έως τις 17 Δεκεμβρίου νηστεύουμε το κρέας, τα γαλακτοκομικά και τα αυγά, αλλά τρώμε ψάρι. Τετάρτη και Παρασκευή νηστεύουμε αυστηρά. Μετά τις 17 Δεκεμβρίου νηστεύουμε και το ψάρι. Ο Άγιος Φίλιππος, λέει η παράδοση, ήταν ένας φτωχός γεωργός που όλη μέρα δούλευε στο χωράφι του. Πριν τα Χριστούγεννα έσφαξε το μοναδικό του μοσχάρι και το μοίρασε στους χωριανούς του για να αποκρέψουν. Το πρωί που σηκώθηκε το βρήκε ξανά ζωντανό. Επειδή ήταν πολύ αγαθός και άκακος αγίασε.

21 Νοεμβρίου: Τα  Εισόδια της Θεοτόκου, της Παναγίας της Μεσοσπορίτισσας ή Πολυσπορίτισσας, ανάλογα με την περιοχή και την πορεία των γεωργικών εργασιών. Την μέρα αυτή σε πολλές περιοχές της Πατρίδας μας τηρείται το πανάρχαιο έθιμο με τα πολυσπόρια. Βράζουν σπόρους δημητριακών και οσπρίων, σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, καλαμπόκι, φασόλια, ρεβίθια, κουκιά, τα πηγαίνουν στην εκκλησία για να ευλογηθούν, και εν συνεχεία τα μοιράζουν στο εκκλησίασμα αλλά και στα μνήματα των νεκρών. Ένα μέρος επιστρέφεται στο σπίτι όπου τρώνε οι ίδιοι και δίνουν και στα ζώα, ιδιαίτερα τα βόδια που χρησιμοποιούνταν στο όργωμα. Το υπόλοιπο το ρίχνουν στο χωράφι για να «αναπαυθεί ο σπόρος». Σε άλλες περιοχές το προσφέρουν στις βρύσες, το ρίχνουν μέσα στο νερό και λένε: «Όπως τρέχει το νερό, έτσι να τρέχει και το βιός».

25 Νοεμβρίου: Της Αγίας Αικατερίνης. Η καλλονή μαθηματικός και φιλόσοφος, ταυτίζεται από πολλούς ιστορικά, με την ομότεχνή της Υπατία.

26 Νοεμβρίου: Του Αγίου Στυλιανού. Είναι ο «στύλος» και προστάτης της υγείας των νηπίων. Για αυτό και βαφτίζουν τα  ασθενικά παιδιά με το όνομά του, «για να στυλωθούν».

Του Αγίου Γεωργίου του Χιοπολίτη. Μαρτύρησε από τους τούρκους, σε ηλικία 22 ετών,  στις 26 Νοεμβρίου 1807.

30 Νοεμβρίου: Του Αγίου Ανδρέα.  Είναι ο πολιούχος των Πατρών. Από την παρετυμολογία του ονόματος, αλλά και από τις παρατηρήσεις των χωρικών, λέγεται ότι «του Αγίου Ανδρέα, αντρειεύει το κρύο» αλλά και ότι «η νύχτα αντρειεύεται», δηλαδή μεγαλώνει.

Χαρακτηριστική είναι και η παροιμία

«- Βλάχε μου, πότε κρύωσες;

– Αυτού κοντά τ’ Αγι- Αντριώς, του γέρο- Νικολάου (6 Δεκεμβρίου)».

(Φ. 225)

Των Ταξιαρχών

 

8 Νοεμβρίου: Σύναξη των Ταξιαρχών, επί κεφαλής των αγγελικών ταγμάτων, Μιχαήλ και Γαβριήλ. Υπάρχουν μυριάδες αγγέλων, οι οποίοι είναι προστάτες και φύλακες των ανθρώπων, αλλά τέσσερις αναφέρονται ονομαστικά, οι Μιχαήλ, Γαβριήλ, Ραφαήλ και Ουριήλ. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ είναι ο Στρατηγός των Αγγελικών δυνάμεων, και αυτός που μεταφέρει τις ψυχές των νεκρών. Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ αναγγέλλει την σύλληψη και παραστέκει την κυοφορία, και, ως γνωστόν είναι αυτός που ανήγγειλε στην Παναγία την έλευση του Θεανθρώπου. Ο αρχάγγελος Ραφαήλ είναι ένας εκ των επτά αγγέλων της Αποκαλύψεως, ο οποίος κρατώντας χρυσό θυμιατό προσφέρει στον θρόνο του Θεού τις προσευχές των πιστών. Ο αρχάγγελος Ουριήλ είναι αρχηγός αγγελικής παράταξης, λευκός σαν το χιόνι, ολοφώτεινος και σαγηνευτικός. Εποπτεύει με συμπόνοια την Φύση-και την φύση των ανθρώπων.

Σύμφωνα με τον πολιούχο των Αθηνών, Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη, οι άγγελοι χωρίζονται σε τρεις τάξεις και εννέα τάγματα. Ιεραρχικά:

Σεραφείμ, Χερουβείμ, Θρόνοι

Κυριότητες, Εξουσίες, Δυνάμεις

Αρχές, Αρχάγγελοι, Άγγελοι

Επειδή οι άγγελοι πολεμούν και μάχονται τους κακούς δαίμονες, κατακτώντας τους αιθέρες, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ είναι ο προστάτης της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ είναι προστάτες Άγιοι της Μυτιλήνης, των Σερρών, του Αιτωλικού και του Κορυδαλλού Αττικής.

«Οι γριές νηστεύανε  στη χάρη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ  για να τους πάρει εύκολα την ψυχή και να μην παιδεύονται, όταν ήταν να αποθάνουν». Το έθιμο λέει ότι την παραμονή της γιορτής δεν αφήνουν παπούτσια έξω από το σπίτι για να μην τα δει ο άγιος και θυμηθεί να «περάσει από το σπίτι τους».

Πυθίας Γράμματα

E
“ΕΙ” = είσαι.  Χαιρετισμός προς τον Θεό, τον μόνο όντως όντα

 

Παραγγέλματα των  7 σοφών, ήτοι

Θαλής ο Μιλήσιος

Πιττακός ο Μυτιληναίος

Βίας ο Πριηνεύς

Σόλων ο Αθηναίος

Κλεόβουλος ο Ρόδιος

Περίανδρος ο Κορίνθιος

Χίλων ο Λακεδαιμόνιος

Εν δέ τώ προνάω τά έν Δελφοίς γεγραμμένα, έστιν ώφελήματα άνθρώποις”
(Παυσανίας)

 

  1. *ΕΠΟΥ ΘΕΩ* . Να ακολουθείς τον Θεό .
  2. *ΘΕΟΥΣ ΣΕΒΟΥ* . Να σέβεσαι τους θεούς .
  3. *ΓΟΝΕΙΣ ΑΙΔΟΥ* . Να σέβεσαι τους γονείς σου.
  4. *ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΝ ΑΙΔΟΥ* . Να σέβεσαι τους μεγαλυτέρους .
  5. *ΙΚΕΤΑΣ ΑΙΔΟΥ* . Να σέβεσαι τους ικέτες .
  6. *ΣΕΑΥΤΟΝ ΑΙΔΟΥ* . Να σέβεσαι τον εαυτό σου.
  7. *ΦΟΝΟΥ ΑΠΕΧΟΥ* . Να απέχεις από το να φονεύσεις .
  8. *ΟΡΚΩ ΜΗ ΧΡΩ* . Να μην χρησιμοποιείς όρκους (να γίνεσαι αξιόπιστος χωρίς να ορκίζεσαι  στους Θεούς) .
  9. *ΟΥΣ ΤΡΕΦΕΙΣ, ΑΓΑΠΑ* . Να αγαπάς αυτούς που τρέφεις (την οικογένειά σου) .
  10. *ΕΣΤΙΑΝ ΤΙΜΑ* . Να τιμάς το σπίτι σου .
  11. *ΓΑΜΟΥΣ ΚΡΑΤΕΙ* . Να σέβεσαι τον γάμο σου .
  12. *ΓΑΜΕΙΝ ΜΕΛΛΟΝ ΚΑΙΡΟΝ ΓΝΩΘΙ* . Να γνωρίζεις ποια είναι η κατάλληλη ώρα για να έλθεις σε γάμο .
  13. *ΕΞ ΕΥΓΕΝΩΝ ΓΕΝΝΑ* . Να συγγενεύεις με  ανθρώπους από καλή γενιά .
  14. *Ο ΜΕΛΛΕΙΣ ΔΟΣ* . Να φροντίζεις σε όσους νοιάζεσαι .
  15. *ΗΤΤΩ ΥΠΕΡ ΔΙΚΑΙΟΥ* . Να μάχεσαι ως τέλους για το δίκαιο .
  16. *ΦΡΟΝΕΙ ΘΝΗΤΑ* . Να σκέπτεσαι όπως αρμόζει σε θνητούς .
  17. *ΕΥ ΠΑΣΧΕ ΘΝΗΤΟΣ* . Να υπομένεις καλά ως θνητός.
  18. *ΑΡΧΕ ΣΕΑΥΤΟΥ* . Να κυριαρχείς στον εαυτό σου (Να έχεις αυτοπειθαρχία) .
  19. *ΘΥΜΟΥ ΚΡΑΤΕΙ* : Να συγκρατείς τον θυμό σου .
  20. *ΟΜΙΛΕΙ ΠΡΑΩΣ* . Να μιλάς ήρεμα .
  21. *ΗΔΟΝΗΣ ΚΡΑΤΕΙΝ* . Να αποφεύγεις τις  ηδονές .
  22. *ΓΛΩΤΤΑΝ ΙΣΧΕ* . Nα συγκρατείς την γλώσσα σου .
  23. *ΓΛΥΤΤΗΣ ΑΡΧΕ* . Να κυριαρχείς στην γλώσσα σου .
  24. *ΜΗ ΘΡΑΣΥΝΟΥ* . Μην γίνεσαι θρασύς .
  25. *ΑΡΡΗΤΑ ΜΗ ΛΕΓΕ* . Μην αποκαλύπτεις μυστικά .
  26. *ΛΕΓΕ ΕΙΔΩΣ* . : Να μιλάς μόνο για όσα γνωρίζεις.
  27. *ΟΦΘΑΛΜΟΥ ΚΡΑΤΕΙ* . Να συγκρατείς το βλέμμα σου  .
  28. *ΠΙΝΩΝ ΑΡΜΟΖΕΣ* . Όταν πίνεις να είσαι συγκρατημένος .
  29. *ΑΚΟΥΣΑΣ ΝΟΕΙ* . Να κατανοείς αφού ακούσεις.
  30. *ΦΡΟΝΗΣΙΝ ΑΣΚΕΙ* . Να εξασκείς την φρόνηση.
  31. *ΜΕΛΕΤΕΙ ΤΟ ΠΑΝ* . Να μελετάς τα πάντα .
  32. *ΒΟΥΛΕΥΟΥ ΧΡΟΝΩ* . Να σκεπτόμαστε τα χρήσιμα .
  33. *ΓΝΟΥΣ ΠΡΑΤΤΕ* . Να πράττουμε με επίγνωση (μετά λογικού γνώση) . Να πράττουμε με αυτογνωσία .
  34. *ΠΑΣΙ ΔΙΑΛΕΓΟΥ*. Να συνδιαλεγόμαστε με όλους .
  35. *ΑΚΟΥΕ ΠΑΝΤΑ* . Να ακούμε τα πάντα .
  36. *ΑΚΟΥΩΝ ΟΡΑ* . Όταν ακούμε βλέπουμε .
  37. *ΔΟΞΑΝ ΔΙΩΚΕ* . Να επιδιώκουμε (την δόξα ή) να γνωρίζουμε και άλλες γνώμες .
  38. *ΔΟΞΑΝ ΜΗ ΛΕΙΠΕ* . Να μην υποτιμούμε την δόξα .
  39. *ΚΑΛΟΝ ΤΟ ΛΕΓΕ* . Να λέμε το ορθό, το δίκαιο, την αλήθεια .
  40. *ΕΥΛΟΓΕΙ ΠΑΝΤΑΣ* Να λέμε καλά λόγια για όλους .
  41. *ΟΣΙΑ ΚΡΙΝΕ* .  Να κρίνουμε με αγιότητα .
  42. *ΕΥΓΕΝΕΙΑΝ ΑΣΚΕΙ* . Να είμαστε ευγενείς ή να έχουμε ευγενική ψυχή) .
  43. *ΦΙΛΟΦΡΟΝΕΙ ΠΑΣΙΝ* . Να αγαπάμε τους πάντες (ανθρώπους) και τα πάντα .
  44. *ΕΥΠΡΟΣΗΓΟΡΟΣ ΓΙΝΟΥ* . Να είμαστε  ευπροσήγοροι (παρηγορητικοί) .
  45. *ΕΥΦΗΜΟΣ ΙΣΘΙ* . Να έχουμε καλή φήμη .
  46. *ΕΥΦΗΜΙΑΝ ΑΣΚΕΙ* . Να χρησιμοποιούμε την καλή μας φήμη (προκειμένου να επηρεάσουμε καταστάσεις) .
  47. *ΦΥΛΑΚΗΝ ΠΡΟΣΕΧΕ* Να είμαστε σε εγρήγορση (να μην εφησυχαζόμαστε , να είμαστε σε επιφυλακή) .
  48. *ΟΜΟΙΟΙΣ ΧΡΩ* . Να συναναστρεφόμαστε με τους όμοιους μας .
  49. *ΟΡΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ* Να κοιτάμε (προνοούμε) το μέλλον μας .
  50. *ΥΒΡΙΝ ΜΙΣΕΙ* . Να μισούμε την ύβρη .
  51. *ΕΥΧΟΥ ΔΥΝΑΤΑ* . Να ευχόμαστε με όλη τη δύναμη της ψυχής μας (αληθινά) .
  52. *ΧΡΗΣΜΟΥΣ ΘΑΥΜΑΣΕ* . Να εκτιμούμε τους χρησμούς .
  53. *ΦΙΛΟΙΣ ΒΟΗΘΕΙ* . Να βοηθάμε τους φίλους (αυτούς που αγαπάμε) .
  54. *ΦΙΛΙΑΝ ΑΓΑΠΑ* . Να αγαπάμε την φιλία (γενικά να επιδιώκουμε να αγαπάμε) .
  55. *ΦΙΛΟΙΣ ΕΥΝΟΕΙ* . Να ευνοούμε (βοηθάμε) τους φίλους (ή να ευνοούμε τις προσπάθειες αυτών που αγαπάμε) .
  56. *ΦΙΛΙΑΝ ΦΥΛΑΤΤΕ* . Να φυλάττουμε (ή να διαφυλάτουμε την αγάπη που έχουμε)  τη φιλία .
  57. *ΦΙΛΩ ΧΑΡΙΖΟΥ* . Να είμαστε πάντα διαθέσιμοι στους φίλους μας (ή σε αυτούς που αγαπάμε) .
  58. *ΝΕΩΤΕΡΟΝ ΔΙΔΑΣΚΕ* . Να διδάσκεις τους νεότερους (να μεταδίδουμε την γνώση στους νεότερους) .
  59. *ΥΙΟΥΣ ΠΑΙΔΕΥΕ* . Να εκπαιδεύουμε (μορφώνουμε) τους γιους (παιδιά) μας .
  60. *ΣΟΦΙΑΝ ΖΗΤΕΙ* . Να αναζητούμε την σοφία ή να είμαστε φιλομαθείς (φίλοι της σοφίας) .
  61. *ΜΑΝΘΑΝΩΝ ΜΗ ΚΑΜΝΕ* . Να μην κουραζόμαστε να μαθαίνουμε .
  62. *ΓΝΩΘΙ ΜΑΘΩΝ* . Να γνωρίζουμε αφού μάθουμε (να αποκτάς γνώση , να γνωρίζεις από τις εμπειρίες) .
  63. *ΣΟΦΟΙΣ ΧΡΩ* . Να συναναστρεφόμαστε με σοφούς ή να χρησιμοποιούμε την σοφία τους .
  64. *ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΓΙΝΟΥ* . Να γίνουμε φιλόσοφοι (ή αγαπάμε την σοφία) .
  65. *ΣΑΥΤΟΝ ΙΣΘΙ* . Να μην χάνουμε τον εαυτό μας  (να είμαστε ο εαυτός μας, να μην υποκρινόμαστε) .
  66. *ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ* . Να γνωρίζουμε τον εαυτό μας (πρώτα) .
  67. *ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΝΤΕΧΟΥ* . Να προσηλωνόμαστε στην εκπαίδευσή μας και να υπομένουμε τις δυσκολίες της  .
  68. *ΗΘΟΣ ΔΟΚΙΜΑΖΕ* . Να επιδοκιμάζεις το ήθος .
  69. *ΤΕΧΝΗ ΧΡΩ* . Να ασκούμε ή να χρησιμοποιούμε την τέχνη .
  70. *ΕΥΕΡΓΕΣΙΑΣ ΤΙΜΑ* . Να εκτιμούμε (τιμούμε) το καλό (ή τις ευεργεσίες) που μας δίδονται .
  71. *ΑΓΑΘΟΥΣ ΤΙΜΑ* . Να τιμούμε τους αγαθούς (τις καλές πράξεις των άλλων) .
  72. *ΕΠΑΙΝΕΙ ΑΡΕΤΗΝ* . Να επαινούμε την αρετή (ή τον ενάρετο) .
  73. *ΤΥΧΗΝ ΝΟΜΙΖΕ* Να έχουμε κατά νου *το τυχαίο* που θα συμβεί (πρόληψη) .
  74. *ΤΥΧΗ ΜΗ ΠΙΣΤΕΥΕ* . Να μην πιστεύουμε στην τύχη ( στα τυχερά παιχνίδια) ή να μην γινόμαστε τυχοδιώκτες .
  75. *ΤΥΧΗΝ ΣΤΕΡΓΕ* . Να συμφωνούμε (αποδεχόμαστε)  με την ειμαρμένη μας (τα μοιραία γεγονότα-ατυχίες της ζωής μας) .
  76. *ΕΓΓΥΗΝ ΦΕΥΓΕ* . Να αποφεύγουμε να εγγυόμαστε για κάποιον ή για κάτι .
  77. *ΧΑΡΙΝ ΕΚΤΕΛΕΙ* . Να κάνουμε χάρες .
  78. *ΕΥΤΥΧΙΑΝ ΕΥΧΟΥ* . Να ευχόμαστε ευτυχία .
  79. *ΟΝΕΙΔΟΣ ΕΧΘΑΙΡΕ* . Να εχθρεύεσαι τον χλευασμό .
  80. *ΥΒΡΙΝ ΑΜΥΝΟΥ* . Να προφυλάσσεσαι από την ύβρη .
  81. *ΛΕΓΕ ΠΡΑΤΤΕ ΔΙΚΑΙΑ* : Να πράττουμε δίκαια (στα έργα μας) .
  82. *ΚΡΙΝΕ ΔΙΚΑΙΑ* . Να κρίνουμε δίκαια ή να είμαστε δίκαιοι στην κριτική μας .
  83. *ΑΔΙΚΕΙΝ ΜΙΣΕΙ* . Να μισούμε την αδικία .
  84. *ΚΡΙΤΗΝ ΓΝΩΘΙ* . Να γνωρίζουμε τον κριτή μας .
  85. *ΑΔΩΡΟΔΟΚΗΤΟΣ ΔΙΚΑΖΕ* . Να δικάζουμε χωρίς δωροδοκία .
  86. *ΑΙΤΙΩ ΠΑΡΟΝΤΑ* . Να αιτιολογούμε όσα μας συμβαίνουν .
  87. *ΥΙΟΙΣ ΜΗ ΚΑΤΑΘΑΡΡΕΙ* . Μην αποκαρδιώνουμε τα παιδιά μας .
  88. *ΚΟΙΝΟΣ ΓΙΝΟΥ* . Να είμαστε κοινωνικοί (όχι απομονωμένοι) .
  89. *ΑΠΟΚΡΙΝΟΥ ΕΝ ΚΑΙΡΩ* . Να αποκρινόμαστε τον κατάλληλο καιρό .
  90. *ΠΡΑΤΤΕ ΑΜΕΤΑΝΟΗΤΩΣ* . Να πράττουμε με σιγουριά (δίχως αμφιβολίες) .
  91. *ΕΛΠΙΔΑ ΑΙΝΕΙ* . Να δοξάζεις την ελπίδα (να μην απογοητευόμαστε ή να μην χάνουμε την ελπίδα μας) .
  92. *ΤΩ ΒΙΩ ΜΑΧΟΥ* . Να μαχόμαστε (αγωνιζόμαστε) για τη ζωή .
  93. *ΑΤΥΧΟΥΝΤΙ ΣΥΝΑΧΘΟΥ* . Να συμπάσχουμε με το δυστυχή .
  94. *ΧΡΟΝΟΥ ΦΕΙΔΟΥ* . Να εκμεταλλεύομαστε τον χρόνο μας .
  95. *ΠΕΡΑΣ ΕΠΙΤΕΛΕΙ ΜΗ ΑΠΟΔΕΙΛΙΩΝ* . Μη διστάζουμε να τελειώνουμε ότι αρχίζουμε .
  96. *ΕΠΙΤΕΛΕΙ ΣΥΝΤΟΜΩΣ* . Να πληρώνουμε (τελειώνουμε) αμέσως ή χωρίς αναβολή .
  97. *ΚΑΙΡΟΝ ΠΡΟΣΔΕΧΟΥ* . Να δεχόμαστε τον χρόνο .
  98. *ΓΗΡΑΣ ΠΡΟΣΔΕΧΟΥ* . Να αποδεχόμαστε το γήρας .
  99. *ΑΜΑΡΤΑΝΩΝ ΜΕΤΑΝΟΕΙ* . Να μετανοούμε για τις ανομίες, λάθη, αμαρτίες μας (ή όταν σφάλλουμε , να μετανοούμε) .
  100. *ΕΡΙΝ ΜΙΣΕΙ* . Να μισούμε  την έριδα (φιλονικία) .
  101. *ΟΜΟΝΟΙΑΝ ΔΙΩΚΕ* . Να επιδιώκουμε την ομόνοια (ειρήνη , ομοψυχία) .
  102. *ΒΙΑΣ ΜΗ ΕΧΟΥ* . Να μην έχουμε  βία (να αποφεύγουμε να είμαστε βίαιοι) .
  103. *ΒΙΑΝ ΜΗΔΕΝ ΠΡΑΤΤΕΙΝ* . Να μη κάνουμε τίποτα με βία .
  104. *ΝΟΜΩ ΠΕΙΘΟΥ* . Να πειθαρχούμε στο Νόμο ή να είμαστε νομοταγείς .
  105. *ΤΟ ΚΡΑΤΟΥΝ ΦΟΒΟΥ* . Να φοβόμαστε τον ανώτερο (ή τον άρχοντα) .
  106. *ΘΝΗΣΚΕ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ* . Να πεθαίνουμε για την πατρίδα .
  107. *ΕΧΘΡΟΥΣ ΑΜΥΝΟΥ* . Να προφυλασσόμαστε από τους εχθρούς μας (ή να αμυνόμαστε  πάντα από τους εχθρούς μας) .
  108. *ΕΠΙ ΡΩΜΗ ΜΗ ΚΑΥΧΩ* . Να μην καυχιόμαστε για τη δύναμή μας .
  109. *ΜΗ ΑΡΧΕ ΥΒΡΙΖΕΙΝ* . Να μην κυριαρχούμε με αλαζονεία .
  110. *ΛΑΒΩΝ ΑΠΟΔΟΣ*. Όταν λαμβάνουμε να δίνουμε .
  111. *ΕΥΓΝΩΜΩΝ ΓΙΝΟΥ* . Να είμαστε ευγνώμων .
  112. *ΠΡΟΝΟΙΑΝ ΤΙΜΑ* . Να εκτιμούμε την βοήθεια από όπου και αν προέρχεται (να μην είμαστε αχάριστοι) .
  113. *ΥΦΟΡΩ ΜΗΔΕΝΑ* . Κανέναν να μην βλέπουμε με καχυποψία .
  114. *ΑΛΛΟΤΡΙΩΝ ΑΠΕΧΟΥ* . Να απέχουμε από κακίες, δολοπλοκίες (αλλότρια) .
  115. *ΨΕΓΕ ΜΗΔΕΝΑ* . Να μην κατηγορούμε (κακολογούμε, κατακρίνουμε) κανένα.
  116. *ΔΙΑΒΟΛΗΝ ΜΙΣEI* . Να μισούμε τη διαβολή (να μην βάζουμε λόγια) .
  117. *ΦΘΟΝΕΙ ΜΗΔΕΝΙ* . Κανέναν μην φθονούμε ή ζηλεύουμε .
  118. *ΑΠΕΧΘΕΙΑΝ ΦΕΥΓΕ* . Να αποφεύγεις την απέχθεια (κακία) .
  119. *ΕΧΘΡΑΣ ΔΙΑΛΥΕ* . Να διαλύουμε τις έχθρες .
  120. *ΚΑΚΙΑΝ ΜΙΣΕΙ * . Να μισούμε (αποφεύγουμε) την κακία .
  121. *ΚΑΚΙΑΣ ΑΠΕΧΟΥ* . Να απέχουμε από την κακία .
  122. *ΔΟΛΟΝ ΦΟΒΟΥ* . Να φοβόμαστε το δόλο (τις δολοπλοκίες) .
  123. *ΑΠΟΝΤΙ ΜΗ ΜΑΧΟΥ* . Να μην μαχόμαστε (μην κακολογούμε) αυτόν που είναι απών .
  124. *ΠΛΟΥΤΕΙ ΔΙΚΑΙΩΣ* . Να πλουτίζουμε δίκαια (με δίκαιο τρόπο) .
  125. *ΔΙΚΑΙΩΣ ΚΤΩ* . Να αποκτούμε τίμια (δίκαια) .
  126. *ΠΟΝΕΙ ΜΕΤ’ ΕΥΚΛΕΙΑΣ* . Να κοπιάζουμε δίκαια .
  127. *ΠΛΟΥΤΩ ΑΠΟΣΤΕΙ* . Να αποστασιοποιούμαστε από τον πλούτο (μην έχουμε «θεό» τον πλούτο) .
  128. *ΧΡΩ ΧΡΗΜΑΣΙ* . Να χρησιμοποιούμε τα χρήματά μας .
  129. *ΔΑΠΑΝΩΝ ΑΡΧΟΥ* . Να ελέγχουμε τις δαπάνες μας (έξοδα) .
  130. *ΕΧΩΝ ΧΑΡΙΖΟΥ* . Όταν έχουμε, να χαρίζουμε .
  131. *ΧΑΡΙΖΟΥ ΕΥΛΑΒΩΣ* . Λογικά  να χαρίζουμε .
  132. *ΚΤΩΜΕΝΟΣ ΗΔΟΥ* . Να ευχαριστιόμαστε με αυτά που αποκτάμε (να μην είμαστε άπληστοι ή να είμαστε αυτάρκεις) .
  133. *ΕΡΓΑΖΟΥ ΚΤΗΤΑ* . Να κοπιάζουμε  για πράγματα άξια κτήσης .
  134. *ΜΕΤΡΟΝ ΑΡΙΣΤΟΝ* . Κάθε τι που έχει Μέτρο είναι Άριστο δηλαδή το καλύτερο .
  135. *ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ* . Τίποτα να μην είναι υπερβολικό .
  136. *ΕΥΣΕΒΕΙΑΝ ΦΥΛΑΤΤΕ* . Να είμαστε ευσεβείς .
  137. *ΑΙΣΧΥΝΗΝ ΣΕΒΟΥ* . Να σεβόμαστε την εντροπή (δηλαδή αυτούς που ντρέπονται) .
  138. *ΚΙΝΔΥΝΕΥΕ ΦΡΟΝΥΜΩΣ* . Με σύνεση και λογική να κινδυνεύουμε (να ρισκάρουμε την ζωή μας με λογική) .
  139. *ΜΗ ΕΠΙ ΠΑΝΤΙ ΛΥΠΟΥ* . Να μην λυπόμαστε για το κάθε τι .
  140. *ΑΛΥΠΩΣ ΒΙΟΥ* . Να επιδιώκουμε να ζούμε χωρίς λύπες .
  141. *ΤΕΛΕΥΤΩΝ ΑΛΥΠΟΣ* . Να πεθαίνουμε χωρίς λύπη .
  142. *ΙΔΙΑ ΦΥΛΑΤΤΕ* . Να προστατεύουμε τα δικά μας (ότι μας ανήκει) .
  143. *ΤΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΘΗΡΩ* . Να κυνηγάμε το καλό μας .
  144. *ΣΕΑΥΤΟΝ ΕΥ ΠΟΙΕΙ* . Να ευεργετούμε τον εαυτό μας (ή να κάνουμε ότι καλύτερο για τον εαυτό μας) .
  145. *ΠΡΟΓΟΝΟΥΣ ΣΤΕΦΑΝΟΥ* . Να στεφανώνουμε τους προγόνους μας (να τιμούμε τους προγόνους) .
  146. *ΕΠΙ ΝΕΚΡΩ ΜΗ ΓΕΛΑ* . Να μην περιγελάμε (κοροϊδεύουμε) τους νεκρούς .
  147. *ΕΠΑΓΓΕΛΟΥ ΜΗΔΕΝΙ* . Μη διατάζουμε κανένα .
  148. *ΠΑΙΣ ΩΝ ΚΟΣΜΙΟΣ ΙΣΘΙ , ΗΒΩΝ ΕΓΚΡΑΤΗΣ , ΜΕΣΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣ , ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ΣΟΦΟΣ* . Παιδί να είμαστε κόσμιοι , έφηβοι εγκρατείς , άνδρες δίκαιοι , γέροντες σοφοί .

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ Αη-Δημητράκη μου, Μικρό Καλοκαιράκι μου

Χωρίς τίτλο

«Τα ξημερώματα ο Μηνάς σηκώθηκε.

Άδεια ήταν ακόμη η κουβέρτα κι ο καιρός είχε δροσίσει.

Η μέρα όμως προμηνούσε καλή.

Αηδημητριάτικο καλοκαίρι. Ο πιο καλός καιρός.

Και δροσιά κι ο ουρανός καθαρός κι οι νύχτες γλυκειές κι ήρεμες.»

(Κωστή Μπαστιά, Μηνάς ο Ρέμπελος-Κουρσάρος στο Αιγαίο, 1939)

ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

«Καλοκαιράκι του Αγ. Δημητρίου» λέει  ο λαός μας τις μέρες κοντά στην γιορτή του Αγίου Δημητρίου, που ο καιρός είναι σαν καλοκαιρινός. Αυτή η καλοκαιρία είναι αναγκαία για το όργωμα.

Σημάδι του, είναι τα χρυσάνθεμα που ο λαός μας τα καλεί κι αγιοδημητριάτικα.

Λέει μια παράδοση από την Κύπρο μας, πως ο Οκτώβριος περιπλανιόταν στην γη και μοιρολογούσε για τα χαμένα λουλούδια και για τα φύλλα των δέντρων που πέφτανε, για τις ζεστές ημέρες που έφευγαν και για τα σύννεφα που μαζεύονταν στον ουρανό. Τα χρυσάνθεμα τότε παρακάλεσαν τον Θεό να κάμει καλωσύνες και να τ’ αφήσει ν’ ανθίζουν. Τ’ άκουσε ο Θεός και τ’ άφησε κοντά του Οκτωβρίου κι από τότε στην Κύπρο τα λένε «Οκτωβρούδες».

Χρυσάνθεμα, τα Αγιοδημητριάτικα

Τα χρυσάνθεμα θέλουν πότισμα μια φορά την εβδομάδα, εκτός και κάνει πολλή ζέστη, οπότε ποτίζουμε 2 ή 3,  όποτε το χώμα τους στεγνώνει. Όταν ανθίζουν, περιορίζουμε το πολύ νερό.

Όταν ξεραθούν, δεν σημαίνει ότι τα πετάμε! Τότε τα κλαδεύουμε. Καθαρίζουμε τα ξεραμένα φύλλα, κόβουμε τα λουλούδια λίγο κάτω από την κορυφή, καθαρίζουμε το χώμα και κρατάμε τα κλαράκια γύρω στους 10 πόντους ψηλά. Προσθέτουμε κοπριά και λίγο νερό μια φορά την εβδομάδα.

Πριν ανθίσουν, θέλουν πολύ ήλιο, ακόμα και το μεσημέρι. Όταν βγουν τα λουλούδια, τα πηγαίνουμε όπου πέφτει ο ήλιος λίγες ώρες το πρωί και δεν τα ξεραίνει. Για να τα πολλαπλασιάσουμε, μόλις φθάσουν τα 10 εκ., κόβουμε μερικά κλαδάκια, τα βάζουμε σε γλάστρες με λίγη κοπριά και ποτίζουμε σποραδικά.

O Άγιος Δημήτριος και η εκκλησία του στην Θεσσαλονίκη

Ο άγιος Δημήτριος γεννήθηκε το 280 στην Θεσσαλονίκη. Έζησε επί αυτοκράτορα Ρώμης Μαξιμιανού (286-304). Σε νεαρή ηλικία διορίστηκε στρατηγός των Ρωμαϊκών στρατευμάτων της Θεσσαλίας και ανθύπατος της επαρχίας της Ελλάδος. Ήταν Χριστιανός και δίδασκε την πίστη του και στους γύρω του. Κάποιοι που τον φθονούσαν, τον κατήγγειλαν στον αυτοκράτορα, και ο Δημήτριος φυλακίστηκε στα υπόγεια ενός λουτρού. Στην φυλακή, ο Δημήτριος ενθάρρυνε τον φίλο και μαθητή του Νέστωρα να μονομαχήσει με τον παλαιστή  Λυαίο, και του υποσχέθηκε πως θα προσεύχεται γι’ αυτόν. Ο μικρόσωμος Νέστωρας πράγματι νίκησε, όμως αυτό έγινε αφορμή να θανατωθούν και ο Νέστωρας και ο Δημήτριος τον οποίο θανάτωσαν χτυπώντας τον με λόγχες του. Οι Χριστιανοί ενταφίασαν ευλαβικά το σώμα του μάρτυρος, κι από τον τάφο του άρχισε ν’ αναβλύζει μύρο, γι’ αυτό  ονομάστηκε Μυροβλύτης. Η μνήμη του, ταιριαστά με το όνομά του, που παραπέμπει στην αρχέγονη Δήμητρα και την καλλιέργεια και την αναγέννηση της γης, την εποχή του οργώματος και της σποράς, κυριολεκτικά αλλά και μεταφορικά-πνευματικά, τιμάται στις 26 Οκτωβρίου. Μια μέρα μετά, στις 27, τιμάται ο Άγιος Νέστωρ.

Αθλητής ευσεβείας ακαταγώνιστος, ως κοινωνός και συνήθης του Δημητρίου οφθείς, ηγωνίσω ανδρικώς Νέστωρ μακάριε, τη θεϊκή γαρ αρωγή, τον Λυαίον καθελών, ως άμωμον ιερείον, σφαγιασθείς προσηνέχθης, τω Αθλοθέτη και Θεώ ημών.

Στον τόπο του μαρτυρίου του Αγίου Δημητρίου, μετά το 313 ιδρύθηκε προσευχητάριο. Το 413 ο έπαρχος Ιλλυρικού Λεόντιος ίδρυσε στον ίδιο χώρο μία τρίκλιτη βασιλική κάτω από το ιερό βήμα της οποίας διατήρησε τμήμα των θερμών όπου μαρτύρησε ο Άγιος Δημήτριος. Η εκκλησία αυτή κάηκε τον 7ο αιώνα. Στην θέση της, ο επίσκοπος Ιωάννης, με οικονομική ενίσχυση των πολιτών έχτισε μια μεγαλύτερη πεντάκλιτη βασιλική ελληνιστικού τύπου, που αποτελούσε κατά τους  Βυζαντινούς χρόνους το κέντρο λατρείας του Αγίου. Κατά την τουρκοκρατία έγινε τζαμί, και η λατρεία του Αγίου μεταφέρθηκε από τους Χριστιανούς στην παραλία της πόλης, σε ξύλινη βασιλική. Με την απελευθέρωση της πόλεως, ανήμερα της γιορτής του Αγίου, το 1912, μετά από 500 χρόνια σκλαβιάς, η εκκλησία αποδόθηκε και πάλι στους Έλληνες. Η εκκλησία κάηκε τον Αύγουστο του  1917 στην μεγάλη πυρκαγιά που κατέστρεψε μεγάλο μέρος της πόλης, και αναστηλώθηκε  με τις μεθοδικές προσπάθειες του αρχιτέκτονα Αριστοτέλη Ζάχου, παραδόθηκε δε στους πιστούς ανήμερα της γιορτής του Αγίου  στις 26 Οκτωβρίου 1949. Παρά τις καταστροφές, η εκκλησία διαθέτει εμφανή πολλά ιδιαίτερα και σπάνια χαρακτηριστικά, πλούσιο ζωγραφικό διάκοσμο, ψηφιδωτά του 5ου και 9ου αιώνα και κίονες με περίτεχνα θεοδοσιανά κιονόκρανα τα οποία προέρχονται από παλαιότερα ρωμαϊκά κτίσματα και από την βασιλική του 5ου αιώνα.

Το 1978, τα λείψανα του Αγίου που είχαν αφαιρέσει οι Νορμανδοί το 1185, επέστρεψαν από το Αββαείο του Αγίου Λαυρεντίου στο Κάμπο της Ιταλίας και τοποθετήθηκαν σε αργυρή λάρνακα όπου φυλάσσονται ως σήμερα. Το 1988 ο ναός ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO.

Τοις τωv ιαμάτωv σου ρείθροις Δημήτριε, τηv Εκκλησίαν Θεός επορφύρωσεv, ο δους σοι το κράτος αήττητοv, και περιέπωv την πόλιv σου άτρωτοvαυτής γαρ υπάρχεις το στήριγμα.

*Με ιδιαίτερη λαμπρότητα τιμάται ο Άγιος Δημήτριος και στις ακόλουθες περιοχές της πατρίδας μας: Ελασσόνα, Λαγκαδάς, Ναύπακτος, Σιάτιστα, Μικρός Βάλτος Κορίνθου, Άγιος Δημήτριος Αττικής, Αυλώνας Αττικής, Χρυσούπολη, Αλμυρός, Κολινδρός, Πετρούπολη, Κερατέα.

ΜΕΛΙΤΙΝΗ ΔΟΝΤΑ

(Δημοσιεύθηκε στο φ.223 της Εθνικής Εφημερίδος ΕΜΠΡΟΣ)