Περιφερειακές εκλογές στην Γαλλία-Ο καταποντισμός της Ακρας Δεξιάς

“Ψηφίστε τον Λύκο!”
(Γαλλικό βιβλίο για παιδιά. Αφού σαγηνεύσει τους ψηφοφόρους, μετά την εκλογή του ο Λύκος τρώει όλο το αγρόκτημα).

Οι Περιφερειακές εκλογές στην Γαλλία (20-27 Ιουνίου) αναμένονταν κυρίως ως πρόκριμα για τις Προεδρικές εκλογές του 2022.

Μετά από το συμβάν με το χαστούκι προς τον Πρόεδρο Μακρόν πριν από δυο εβδομάδες, κάποιοι κύκλοι έσπευσαν να μιλήσουν για “λαϊκή οργή” η οποία θα ξεσπάσει στις κάλπες (εγχώριοι τίνες προέβλεπαν και …απόηχο στην Ελλάδα!…) και για “το τέλος της Μακρονίας” όπως αποκαλούν κάποιοι Γάλλοι ακροδεξιοί την διακυβέρνηση Μακρόν.

Η πραγματικότητα ήρθε να τους διαψεύσει.

Νικητής του πρώτου γύρου των εκλογών είναι η αποχή η οποία σκαρφάλωσε πάνω από το 50% ακόμα και στους άνω των 65 ετών οι οποίοι συνήθως είναι πρσηλωμένοι στις διαδικασίες του πολιτεύματος, θεωρώντας καθήκον τους ως πολιτών να πάνε στις κάλπες. Τούτη την φορά όμως το 65% των 65+ αρνήθηκε να ψηφίσει. Η φοβία και η κόπωση από τους περιορισμούς της υγειονομικής κρίσης δίνουν μόνο μιαν όψη της εξήγησης. Στους νέους το ποσοστό αποχής φθάνει το 87% στις ηλικίες 18-24 ετών και 83% στους 25-34.

Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου των Περιφερειακών εκλογών στην Γαλλία αποτέλεσαν ένα θρίαμβο για την Κεντροδεξιά, τους Ρεπουμπλικάνους του πρώην Προέδρου Σαρκοζύ και την LREM του νυν Προέδρου Μακρόν (παρά την υποχώρησή της-σε πραγματικούς αριθμούς οι προσκείμενοι στον νυν Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας έλαβαν το 3,2% επί των εγγεγραμμένων), όχι επειδή συγκέντρωσε την θετική ψήφο των Γάλλων, αλλά γιατί οι ψηφοφόροι ξύπνησαν την Κυριακή αποφασισμένοι να ψηφίσουν. Αντίθετα, οι Ακροδεξιοί απείχαν.

Κάποια παπαγαλάκια σπαρμένα στον χώρο της Ακροδεξιάς προπαγάνδιζαν υπέρ της αποχής γιατί με την μαζική αποχή δήθεν θα επωφελούνταν ο Εθνικός Συναγερμός (RN) της Μαρίν Λεπέν. Απεδείχθη όμως ότι η απλούστευση μπορεί να είναι χρήσιμη στην προπαγάνδα αλλά εξαρτάται από το ποιος την προωθεί. Η αποχή διέλυσε την Ακροδεξιά ακόμη και σε παραδοσιακά προπύργιά της. Οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Οσοι σώθηκαν την τελυταία στιγμή, προκρινόμενοι στον δεύτερο γύρο, τρέχουν τώρα με υποσχέσεις “θα είμαστε κοντά σας” να συσπειρώσουν τους απομαγευμένους ψηφοφόρους.

Η ευκολία και το συχνά παιδαριώδες των αναλύσεων αποδεικνύει την νηπιακή κατάσταση της σύγχρονης Ακροδεξιάς πολιτικής αντίληψης και πολιτικής πρακτικής. Ξεπερνά το αντικείμενο αυτού του κειμένου το να μπούμε σε λεπτομέρειες. Πρέπει πάντως να υπογραμμίσουμε πως η υιοθέτηση της Αριστερής σκέψης πως “όσο χειρότερα πηγαίνουν τα πράγματα, τόσο το καλύτερο για εμάς” διαθέτει μια κρίσιμη μεταβλητή: το ποιοι είναι οι “εμείς”. Δεν αρκεί τα πράγματα να πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο, θα πρέπει και οι “εμείς” που φιλοδοξούν να καρπωθούν την αποτυχία των “άλλων” να είναι σε θέση νοητικά, ψυχικά και πρακτικά να πράξουν τα δέοντα. Η λογική του “πέσε μήλο να σε φάω” μπορεί κάποτε να φέρει το μήλο στο στόμα σου, αλλά δεν θα το φέρνει κάθε μέρα, κι αυτό που θα μείνει θα είναι το κουφάρι σου να περιμένει-δυστυχώς και όσων σε πίστεψαν και σε ακολούθησαν.

Στην Γαλλία, οι οδομαχίες, οι επιθέσεις και η φυλετική βία είναι καθημερινή εικόνα όχι μόνο στην ζωή των Γάλλων, αλλά και στα δελτία ειδήσεων, δεν λείπει δηλαδή η δημοσιότητα. Ο λαός όμως μαθαίνει να προσαρμόζεται, όπως ο κόσμος όλος έμαθε από τις απευθείας μεταδόσεις του Πολέμου του Κόλπου και δώθε, να αντιμετωπίζει τον πόλεμο στην πόρτα του άλλου σαν ηλεκτρονικό παιχνίδι. Είτε αρέσει είτε όχι, η επιβίωση είναι το ζητούμενο και, αν οι πολιτικοί δεν μπορούν να προσφέρουν μια ομπρέλλα προστασίας, τότε ο καθένας πρέπει να επιβιώσει μόνος του, κοιτάζοντας την δουλειά του. Οι πολίτες διαβαίνουν κάποτε το ποτάμι. Αν οι πολιτικοί που διατείνονται πως θέλουν να αλλάξουν τον κόσμο δεν είναι εκεί για να τους συναντήσουν, αλλά τους περιμένει η αστική αντίδραση για να τους φορέσει φίμωτρο, δεν φταίνε οι πολίτες αλλά οι “επαναστάτες” πολιτικοί που αποδεικνύονται τραγικά μικροί.

Στην περίπτωση της Γαλλικής Ακροδεξιάς, η κατ’ αρχήν αναγκαία προσπάθεια της Μαρίν Λεπέν να απομακρύνει το κόμμα από τις αντιλήψεις του πατρός της και τις πρακτικές του 1970-1980, και να προσαρμόσει την πολιτική του γραμμή στις αναγκαιότητες και στις συνθήκες του 21ου αιώνα, πήγε αρκετά μακριά. Τόσο μακριά ώστε οι προσαρμογές να απομακρύνουν από την ενεργή υποστήριξη και τον αγώνα στην κοινωνία όχι μόνο έναν “σκληρό πυρήνα” ο οποίος όμως εξακολουθούσε να ψηφίζει RN για συναισθηματικούς λόγους, αλλά και πολλούς ιδεολόγους πρόθυμους να κυνηγήσουν τις ψήφους πόρτα-πόρτα. Οταν, όμως, με κάποιες επίμονες εξαιρέσεις, οι υποψήφιοι και οι θέσεις τους μπερδεύουν τους υποστηρικτές, η αποχή είναι το φυσικό επακόλουθο, εάν ο ψηφοφόρος δεν στραφεί σε λιγότερο ρηξικέλευθες Δεξιές εναλλακτικές.

Οπως έδειξε το χαστούκι στον Πρόεδρο Μακρόν, η σχέση πολίτη-πολιτικού εμπεριέχει στοιχεία πάθους, και, όπως σε μια ερωτική σχέση, κανείς δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένος. Ο αποστειρωμένος καθωσπρεπισμός ευνοεί τα αστικά κόμματα των οποίων οι ψηφοφόροι έχουν κάθε λόγο να μην θέλουν να αλλάξουν τα πράγματα. Αν είναι να ψηφίσεις ασφαλώς, ψηφίζεις το πρωτότυπο.

Οπως δείχνει η εμπειρία και από άλλα Ευρωπαϊκά κόμματα της Ακροδεξιάς, η “εκκαθάριση της φωλιάς” και η εξαφάνιση κάθε εναλλακτικής φωνής στον πέριξ χώρο, κλείνει τις δεξαμενές ψήφου αντί να τις ανοίγει. Στην πραγματικότητα, ακόμη και όσοι διαφωνούν με την Γαλλίδα πολιτικό ή ακόμη την αντιπαθούν γιατί δεν είναι “αρκετά Δεξιά, αρκετά επαναστάτρια, αρκετά Καθολική” στις εκλογές ψηφίζουν το κόμμα της. Οπως όμως αποδείχθηκε, αυτό δεν είναι αρκετό, και όχι για πάντα. Αν και με κάποιο τρόπο, με την κόρη, την ανηψιά ή τον περίγυρο, η κληρονομιά του Μενίρ θα εξακολουθήσει να υπάρχει ιστορικά, οι Περιφερειακές εκλογές έκαναν να ηχούν δυνατότερα τα ερωτήματα για το αν θα εξακολουθήσει να δρέπει πολιτικά οφέλη μετά από μια νέα ήττα το 2022.

Και στην Γαλλία όπως και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, η εποχή του θυμού και της λαϊκής αντίδρασης υποχωρεί. Το είδαμε και στην Ελλάδα και στην Ισπανία και στην Ιταλία, με τις διαμαρτυρίες, τις κατσαρόλες στις πλατείες και τα Κίτρινα Γιλέκα. Αυτό το κύμα της λαϊκής οργής πέρασε και χάθηκε. Η οικονομική κρίση δεν έφερε νέα Βαϊμάρη όπως τα Αριστερά και Δεξιά κόμματα, τα μεν για να μην απολέσουν εκλογική πελατεία από τα αριστερά, τα δε για να μην χάσουν εκλογική πελατεία από τα δεξιά, τρομοκρατούσαν προληπτικά τον λαό, όχι γιατί οι συνθήκες δεν ήσαν εκεί αλλά γιατί η αστική πλευρά έμαθε από τα λάθη της και έσπευσε να λάβει μέτρα ενώ η υποτιθέμενα επναστατική παρέμεινε εγκλωβισμένη σε μια φαντασιακή ιστορικότητα.

Μένει βέβαια ο δεύτερος γύρος των Περιφερειακών εκλογών. Τα αποτελέσματα της Κυριακής ίσως να ταρακουνήσουν τους ψηφοφόρους. Είναι αναγκαίο αλλά αμφίβολο αν θα ταρακουνήσουν και τους πολιτικούς που, μέσα από τοπικές συμμαχίες, θα εξακολουθήσουν να πολιτεύονται. Είτε οι εκλογές αυτές μπορούν να αλλάξουν κάτι στην καθημερινότητα των Γάλλων είτε όχι -και το πιο πιθανόν είναι πως όχι, η προτροπή της Μαρίν Λεπέν, παραφράζοντας την Μασαλιώτιδα “Στις κάλπες, πολίτες!” φαίνεται μάλλον να προμηνύει την ολοένα πιο έκδηλη συντηρητική αντεπανάσταση.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

Ο κόλπος, η λογική και η δύναμη του εφικτού

“Θεέ μου, χάρισέ μου την ηρεμία να δεχθώ τα πράγματα που δεν μπορώ να αλλάξω, το θάρρος να αλλάξω τα πράγματα που μπορώ, και την σοφία να γνωρίζω την διαφορά”.

Ενα συνέδριο-μαϊμού

Η καυτή διαμάχη για το συνέδριο που θα έδινε τάχα απαντήσεις στα ζητήματα της γονιμότητας και της υπογεννητικότητας έγινε αφορμή να καταδειχθεί για ακόμα μια φορά η επιφανειακή προσέγγιση-κοινώς πασάλειμμα- της πατριωτικής μεριάς. Κανένα συνέδριο δεν μπορεί να δώσει απαντήσεις στο δημογραφικό ζήτημα το οποίο, μαθήτρια ούσα το έβαζαν οι καθηγητές ως θέμα εκθέσεως στο Γυμνάσιο. Από τότε έχουν περάσει τρεις δεκαετίες, κι αυτό και μόνο δείχνει την υποκρισία των πολιτικών ανδρών και γυναικών Δεξιάς κι Αριστεράς και την προφανή πρόθεσή τους να επιτείνουν το πρόβλημα ως τον σημερινό μαζικό εποικισμό τον οποίο μάλιστα προβάλλουν ως λύση.

Εν προκειμένω, οι μεν κυβερνητικοί επιχείρησαν να ψαρέψουν στα θολά νερά του παραζαλισμένου “πατριωτικού χώρου” και της πλαδαρής “εθνικόφρονος βάσεως”, οι δε ανθέλληνες όλων των παρατάξεων βρήκαν την ευκαιρία να φιμώσουν κι αυτή την άσφαιρη πρωτοβουλία. Γιατί αυτά λένε οι σχολές όπου έχουν θητεύσει οι “προοδευτικοί” Αριστεράς και Δεξιάς, είτε βρίσκονται στον Περισσό είτε στο Τζορτζτάουν: Δεν αφήνουμε καμία κουβέντα να πέσει κάτω, καμία ευκαιρία ανεκμετάλλευτη, ακόμα κι αν (ή μήπως ιδίως αν) έχει να κάνει με τον κόλπο των γυναικών.

Οι “πατριώτες” που τάχα λυσσομανούν για το δημογραφικό και αντιμάχονται την “Μεγάλη Αντικατάσταση των Πληθυσμών”, θα περίμενε κανείς αναλόγως ηλικίας να έχουν σπείρει από ένα-δυο παιδιά τουλάχιστον ο καθένας, αν δεν είναι πολύτεκνοι. Είτε ως φυλετιστής Ελληνας είτε ως Μπουόν Κριστιάνο, αυτό λέει το καθήκον σου. Όχι, όμως. Γιατί, ποια είναι αυτή που πάει να γκαστρωθεί (μοναχή της, υποθέτουμε) και να σε τυλίξει εσένα το αχτύπητο κελεπούρι; Και γιατί να φορτωθεί το παραφουσκωμένο σιλικόνες εργαλείο βιοπορισμού σου καμιά δεκαριά κιλά σε κάθε εγκυμοσύνη; Οπως είπε η συχωρεμένη Μαρία Λεζίνσκα, η ζωή της γυναίκας είναι “πάντα να πλαγιάζει, πάντα να χοντραίνει και πάντα να γεννά”. Η Λεζίνσκα, κόρη του βασιλιά της Πολωνίας και βασίλισσα της Γαλλίας γέννησε 10 παιδιά. Ποια ήταν μπροστά στην Τάνια από το Αιγάλεω και τον Ακη από την Καλλιθέα που περιμένουν πώς και τι να ανοίξουν οι πλατφόρμες για να ξελιγωθούν στα κοκτέλια στην Μύκονο ή έστω στα Σεπόλια; Αλλα λες, και άλλα κάνεις.

Η ανάγκη για λογική σκέψη

Οπως λέει η προσευχή των ΑΑ την οποίαν παραθέσαμε στην αρχή, αν είναι να αλλάξουμε ό,τι περνά από το χέρι μας, χρειάζεται να έχουμε επίγνωση του τι αλλάζει και τι όχι. Αρέσει-δεν αρέσει, εγκρίνουμε-δεν εγκρίνουμε τις πολιτικές των διεθνών διευθυντηρίων και των πολιτικών μαριονετών τους, η Ελλάδα χάνεται, η Ευρώπη χάνεται, κι οι “πατριώτες” βγάζουν περιπαθείς Φιλιππικούς για την αναγκαιότητα της σωτηρίας του Εθνους -αν μπουν στην Βουλή, φυσικά, γιατί πιο πριν κωλύονται-, και το τι χρώμα ψαθάκι φορούσε ο τάδε ή ο δείνα διανοητής που δεν θα κάθονταν ούτε σαν σκόνη στο μποτάκι του στους αθηναϊκούς χωματόδρομους του 19ου αιώνα.

Δεν υπάρχει λοιπον λύση στην εποχή της αντιστροφής των πάντων, εδώ όπου διαστροφή δεν είναι να σκοτώνεις όσα παιδιά ξεφεύγουν από τα 42 διαφορετικά “μέτρα προστασίας” που έχεις πάρει, αλλά το πλέον φυσιολογικό: να ερωτεύεσαι και να γεννάς; Φυσικά και υπάρχει και μπορεί να την δώσει μόνο ο Παντοδύναμος με όχημα κάποιους ανθρώπους Του. Οι μεγάλοι σταυροί και τα κεριά, οι ξαφνικές ευσέβειες, οι κουβέντες πεταμένες σαν φλούδια από πασατέμπο, και οι αρμουμπολογίες των εφήμερων ανθρώπων εμετρήθησαν, εζυγίσθησαν και ευρέθηκαν λειψές.

Η δύναμη του εφικτού

Συχνά το χιμαιρικό έγινε πρόσχημα για να αποφύγει ο οκνηρός “πατριώτης” να καταπιαστεί με τα πρακτικά και να δώσει λύσεις εκεί όπου θα μπορούσε. Δείχνοντας με το δάχτυλο το μέλλον, στέρησε από το Έθνος το Παρόν. Κατηγορώντας για συμβιβασμό όσους κυνήγησαν το εφικτό, σπουδές, εργασία, οικογένεια, απέφυγαν να κοπιάσουν για το παράδειγμα που χρειάζεται ένας λαός για να ακολουθήσει την ηγεσία του. Και τώρα, τι; Στις εσχατιές του Φυσικού κόσμου απέναντι στον κόσμο των ψευδαισθήσεων, είναι ανάγκη να στραφούμε στο απαραίτητο δίπολο: Πίστη στην Φυσική Τάξη Πραγμάτων και στην θεϊκή προέλευση της Ζωής, και λογική που θα ξεχωρίζει τι μπορεί να αλλάξει και τι όχι. Η ισορροπία ανάμεσα στην αποδοχή των πραγμάτων και στην επιθυμία για αλλαγή είναι, εξ άλλου, καθοριστική για την ψυχική και πνευματική μας υγεία. Αλλά όχι μόνο για αυτό. Η αντίληψη και η αποδοχή της πραγματικότητας είναι προϋπόθεση κάθε προσπάθειας για βελτίωση.

Στον σημερινό παγκόσμιο ιστό των εντολοδόχων κυβερνητών, δεν μπορεί να αδειάσει ούτε η ΄Ελλάδα ούτε η Ευρωπη απο τους επήλυδες ειδικά τους δεύτερης και τρίτης γενιάς. Μπορεί όμως να αποκατασταθεί η αγάπη του τόπου και η συμπόνοια του Ελληνα για τον Ελληνα, που πλήγησαν συστηματικά μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με την επέλαση του νεοφιλελευθερισμού και την με κάθε αφορμή καλλιεργούμενη διχόνοια μεταξύ των Ελλήνων.

Η ενεργητική αγάπη της Πατρίδας

Στους πρώτους εννέα στίχους της Οδύσσειας χαράζεται με δυο λέξεις, η απερίγραπτη, η βαθιά αγάπη των Ελλήνων για την γη τους. Καμιά άλλη γλώσσα δεν μπορεί να εκφράσει την αγάπη του Ελληνα για το σπίτι του, την πατρίδα του, το βιος του. Το “νόστιμον ήμαρ” στο α9 της Οδύσειας μας θυμίζει πως το σπίτι του, δεν είναι για τον Ελληνα ένας προορισμός με λήζινγκ. Είναι “το πατρικό” του. Είναι ο φυσικός και μαζί πνευματικός χώρος όπου ζουν οι αναμνήσεις του, φυλάγονται οι ιστορίες των γονιών του, ξανανθίζουν οι μυρωδιές των γιασεμιών, κι αναπαράγονται οι γεύσεις από την χύτρα της μάνας πάνω στην φωτιά.

Αν λοιπόν θέλουμε να αλλάξουμε την Πατρίδα, πρέπει χώρια από το μίσος για ό,τι μας μισεί, να δείξουμε αγάπη για ό,τι πραγματικά, δηλαδή με πράξεις, αγαπάμε. “Ούτοι έφυν συνέχθειν, αλλά συμφιλείν”. Δεν γεννήθηκα για να μισώ, αλλά για ν’ αγαπώ, διδάσκει η εμβληματικότερη επαναστατική παραδοσιοκρατική φωνή της αρχαιότητας, η Αντιγόνη. Νωρίτερα, ο Έρως, κατά τον Παρμενίδη, είναι ο πρώτος θεός, και κατά τον Ησίοδο αυτός που συνέχει τον κόσμο. Απέναντι σε ό,τι επειχειρεί να διαλύσει αυτά που αγαπάμε, μπορούμε να σταθούμε μονάχα με την συνοχή.

Βέβαια, η αγάπη της γης και των ανθρώπων θέλει αμφισβήτηση όσων ο σύγχρονος κόσμος προωθεί προκειμένου να φθάσει ο κάθε σκώληκας στην κορυφή “έρποντας, γλύφοντας και με τα κέρατά του”. Το ψέμμα και η απάτη αποτελούν ανέκαθεν εργαλεία των αρχιτεκτόνων που κατά καιρούς επεχείρησαν τις Μεγάλες Επανεκκινήσεις της ανθρωπότητας, στην Γαλλική, στην Βιομηχανική και στην Μπολσεβίκικη Επανάσταση, στον Μάη του ’68 και στην πτώση του τείχους του Βερολίνου. Κι αν θελήσουμε να μιλήσουμε για την θρησκεία, η εξαπάτηση έβγαλε τον άνθρωπο από τον Παράδεισο, σταύρωσε τον Γιο του Θεού και επέφερε την καταστροφή της γενιάς του Λυκάωνα. Γιατί λοιπόν να μας κάνει εντύπωση το τωρινό ψεύδος κι η απάτη που έλαχε στην γενιά μας;

Οπως επιτυχώς περιγράφει το σκίτσο που συνοδεύει τούτο το κείμενο, η μπουγάδα που στεγνώνει στον αέρα και στον ήλιο είναι αποτέλεσμα της τελευταίας τεχνολογίας, συνδυασμού ηλιακής και αιολικής ενέργειας. Ψεύδη δήθεν αθώα και αβλαβή, οφθαλμοφανής εξαπάτηση των αφελών που αγοράζουν προοδευτισμό. Εμείς οι Έλληνες, ό,τι χρειαζόμαστε το έχουμε, όσο έχουμε δικά μας το αίμα και το χώμα μας.

Εμπρός στους ισχυρούς του κόσμου που σαν καπνός θα χαθούν μπροστά στο υπέρτερο θέλημα του Δημιουργού, ας ξαναθυμηθούμε την Σοφόκλειο στιχομυθία Κρέοντα-Αντιγόνης:

KΡΕΩΝ: Εσύ μόνη από όλους εδώ

τους Θηβαίους το βλέπεις αυτό;

ΑΝΤΙΓΟΝΗ: Το βλέπουν και αυτοί.

Μπροστά σου όμως

κλείνουν το στόμα τους.

ΚΡΕΩΝ: Εσύ δεν ντρέπεσαι

να σκέφτεσαι

διαφορετικά από αυτούς εδώ;

ΑΝΤΙΓΟΝΗ: Δεν είναι ντροπή

να σέβεσαι τους αδερφούς σου.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ

Το “Σύνδρομο της Σπηλιάς” και ένα συνέδριο για την τροφή

Κάθε χρόνο πραγματοποιείται στην Οξφόρδη ένα συνέδριο με αντικείμενο την τροφή των ανθρώπων. Φέτος το θέμα του συμποσίου είναι “Τροφή και Φαντασία”. Δεν πρόκειται βέβαια για διαγωνισμό μαγειρικής αλλά για μια συζήτηση που εξερευνά τις νέες (και συχνά παλιές) συνήθειες των ανθρώπων, όπως φέτος τον άνθρωπο -τροφοσυλλέκτη (μια σπαρακτική αναπαραγωγή της ανθρώπινης φαντασίωσης για επιστροφή στον αγνό κόσμο των Πρωτοπλάστων και την Χρυσή Εποχή των ανθρώπινων πολιτισμών), την φανταστική κουζίνα της μεσαιωνικής Ιαπωνίας, αλλά και την απελευθέρωση της δύναμης της φαντασίας μέσω της τροφής ώστε να δημιουργήσουμε το μέλλον που θέλουμε. Αν το καλοσκεφτείς, η πρώτη γυναίκα που παράχωσε τα κουκούτσια από τους καρπούς που έτρωγε αμέριμνη στην γη, εβαλε κυριολεκτικά τον σπόρο μιας μεγάλης ανθρώπινης επανάστασης.

Για να σας δώσω να καταλάβετε τον τρόπο προσέγγισης και το επίπεδο των προσκεκλημένων, μεταξύ των ομιλητών είναι η συγκλονιστική συγγραφέας Μάργκαρετ Ατγουντ, ενώ στην (εικονική) κουζίνα του Συμποσίου, ο σεφ Skye Gyngell φαντάζεται την Άνοιξη στην πράσινη καρδιά του Λονδίνου, η Junya Yamasaki περιστρέφει ένα ωκεάνιο χαϊκού από το Τόκιο μέσω της Ινδίας στο Λος Άντζελες και ο Vigilio Martinez κάνει τα μαγικά του στη Λίμα του Περού.

Αυτό που μου έκανε εντύπωση και στάθηκε αφορμή γι’ αυτό το κείμενο είναι η αφίσα του Συνεδρίου. Φιλοτεχνημένη από τον Jake Tilson, δείχνει ένα γεμάτο ψυγείο το οποίο με μια δεύτερη και τρίτη ματιά διαπιστώνουμε ότι έχει καταληφθεί από ετερόκλητα αντικείμενα. Η αφίσα αγγίζει μια περιοχή της ανθρώπινης συμπεριφοράς η οποία σχετίζεται με το φαγητό αλλά σχολιάζει την λαίμαργη συσσώρευση αντικειμένων, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων, που όλοι λίγο ως πολύ διαπιστώσαμε τον περασμένο χρόνο.

Ο εγκλεισμός με αφορμή την επιδημία και την υγειονομική κρίση ξύπνησε στους ανθρώπους πρωτόγονα ένστικτα επιβίωσης. Ο αμερικανός ψυχίατρος Αρθουρ Μπέργκμαν μιλά για “το σύνδρομο της σπηλιάς”. Το σύνδρομο επηρεάζει άτομα που είναι ανήσυχα για την μετά την πανδημία ζωή και απρόθυμα να εγκαταλείψουν την απομόνωση μετά από περισσότερο από ένα χρόνο ζωής με παραγγελίες για το καταφύγιό τους.

Η υλοποίηση στην καθημερινότητα σεναρίων ταινιών του Χόλυγουντ, προκάλεσε σοβαρές ψυχολογικές μετακινήσεις, ανατροπές και παλλινδρομήσεις. Δεν πρόκειται πλέον για το “σύμπλεγμα της Κατοχής” όπως ειρωνεύονταν τους γονείς μας κάποιοι δημοσιογράφοι. Αναγκασμένοι να μένουν σε αυτήν την χωρίς (ακόμη) σίδερα φυλακή, οι ΄κάποτε παντοδύναμοι μιλένιαλς άρχισαν να μαζεύουν τρόφιμα, ηλεκτρονικά γκάτζετς, αναμνηστικά από ταξίδια δεύτερο χέρι, προϊόντα που αγόρασαν από το διαδίκτυο και τα οποία μάλλον δεν θα τους ενδιέφεραν υπό φυσιολογικές συνθήκες, όταν ένα ποτό των 20 ευρώ άξιζε σαφώς περισσότερο από ένα μπατίκ μαξιλαράκι Δίκαιου Εμπορίου από την Μαδαγασκάρη, για τον βουλιαγμένο καναπέ.

Και δεν έιναι μόνο αυτό. Ο εγκλεισμός οδήγησε σε πωλήσεις 643 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα applications των “έξυπνων” τηλεφώνων μιας μόνο εταιρείας, και μόνο για το 2020, που αντιστοιχεί σε αύξηση 24%. Πωλήσεις συχνά άυλων ψηφιακών προϊόντων και υπηρεσιών αναισθητοποίησης των συναισθημάτων απέναντι στον από τηλεοράσεως βομβαρδισμό τρόμου. Αναρωτιέται κανείς εύλογα, σε ένα σύστημα που μετρά τα πάντα με αριθμούς, αφού ο εγκλεισμός αποφέρει τέτοια κέρδη, γιατί να μην συνεχιστεί και διευρυνθεί η κουλτούρα της απομόνωσης;

Η απομόνωση και ο κυβερνητικός και υπερκρατικός έλεγχος στις καθημερινές δραστηριότητες επέβαλλε μια σειρά από ψυχαναγκαστικές κινήσεις και νέες αγωνίες:

Φοράω μάσκα; Πήρα αναπληρωματική μήπως σπάσει το κορδόνι; Εχω αρκετό αντισηπτικό; Να πάω επίσκεψη ή μήπως είμαστε εκτός της κοινωνικής φούσκας; Εστειλα το σωστό νούμερο για να μου δώσει το απρόσωπο κέντρο άδεια να βγω από το σπίτι μου; Γύρισα έγκαιρα πριν την απαγόρευση κυκλοφορίας από τις δυνάμεις κατοχής;

Η επιτυχημένη συνταγή διαχωρσιμού των ανθρώπων, το “διαίρει και βασίλευε”, εφαρμόστηκε στην πρώτη περίοδο ως “Κράτησέ τους χωριστά ώστε να φοβούνται ένας-ένας” και στην δεύτερη περίοδο, “επέβαλλε τον διαχωρισμό των εκλεκτών” αυτών με τις σύριγγες έναντι όσων ισχυρίζονται πως “Δεν θα κάνω το εμβόλιο για να μην αλλοιωθεί το DNA μου” (Δημήτρης Γιαννακόπουλος, φαρμακοβιομήχανος ΒΙΑΝΕΞ).

Το Σύνδρομο της Στοκχόλμης, η απροθυμία του ομήρου να αποχωριστεί τον θύτη-εκβιαστή που έχει ερωτευθεί ως σωτήρα του από τον κακό έξω κόσμο, έρχεται τώρα στο προσκήνιο. Είναι το πάθος του ηρωινομανούς που αναζητά παθιασμένα την βελόνα, την πρώτη και την δεύτερη, αύριο την τρίτη και την τέταρτη, αλλά και οι κάποτε φυσιολογικές ανθρώπινες ανασφάλειες οι οποίες πλέον αποκτούν ισχυρό εκθέτη: “Θυμάμαι πώς να συναναστραφώ πάλι;” “Δυσκολευόμουν με τις σχέσεις πριν, πώς θα είναι τώρα;”, “Πώς θα με δουν οι φίλοι με τα κιλά της φυλακής, συγγνώμην κρεπάλης, λάθος κατάθλιψης;”

Σύμφωνα με την έρευνα της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας, το 49% των ερωτηθέντων ενηλίκων αναφέρουν ότι αισθάνονται ανήσυχοι για την επιστροφή τους στην κοινωνία – και το 48% των εμβολιασμένων ενηλίκων συμφωνούν. Η εθνική κατάθλιψη που προήλθε από την πολιτική των μνημονίων που ακολούθησε ο πολιτικός κόσμος της Ελλάδας, από τον ακροδεξιό ΛΑΟΣ ως τον κάποτε ακραίο ΣΥΡΙΖΑ, εντάθηκε από την πολιτική του φόβου που επέβαλλε και πάλι το πολιτικό φάσμα Αριστεράς-Δεξιάς.

Η ζημιά έγινε, είναι όμως αναστρέψιμη.

Δείπνα με στενούς φίλους σε βεράντες και ταράτσες, ποτάκια σε ανοιχτούς χώρους και μαριδούλα σε κεντράκια που κάποτε σνόμπαρες, ταξίδια στην επαρχία για επαφή με την πραγματική ζωή που δεν πλάστηκε από τσιμέντο αλλά από χώμα και νερό, αποχή από την σύγκριση και την κριτική και ενδυνάμωση της ταυτότητας ενός εκάστου απέναντι στην υστερία και την επιθετικότητα, κλείσιμο της τηλεόρασης και διάβασμα βιβλίων κάτω από την ομπρέλα, είναι μερικά βήματα στο διάλειμμα του καλοκαιριού και πριν ντόπιοι και παγκόσμιοι δήμιοι περάσουν στην εφαρμογή του επόμενου σεναρίου ψυχολογικού πολέμου.

Οσο για το ψυγείο των πανδημικών αποκτημάτων, θα μας θυμίζει πως η φαντασία είναι εκείνη που καθορίζει τις επιλογές μας και τα αποτελέσματά τους. Η φαντασία μεγενθύνει τους φόβους ή βρίσκει λύσεις στα προβλήματα. Η σωτηρία της ψυχής είναι πολύ μεγάλο πράγμα, τελικά.