Η Ημέρα της Γης

Ημέρα της Γης. Υπενθύμιση πως είμαστε περαστικοί από αυτό το προνομιακό κατάφυτο, γεμάτο νερό και ζωή θέρετρο του γυμνού γαλαξία και πως οι επόμενοι πρέπει να το βρουν τουλάχιστον όπως το βρήκαμε.

Καμπανάκι πως αυτός εδώ δεν είναι τόπος εξορίας και λύπης, αν αγαπάμε τον τόπο που μας δόθηκε, και τους ανθρώπους με τους οποίους τον μοιραζόμαστε.

Η αγάπη της Γης, της θηλυκής μήτρας του κόσμου, αυτής που φέρνει από τα βάθη της όλα τα ξόμπλια, τα στολίδια και τις ομορφιές που είναι γύρω μας, είναι η φωτογραφία της ταυτότητάς μας. Το σερνικό πάθος του «κατακυριεύσατε την γην» είναι αυτό που καρφώνει σιδερένιους ουρανοξύστες, τσιμεντένιες κολώνες και ανεμογεννήτριες, ζητώντας να της αρπάξει την ουσία της, κατακτητικά, βίαια, σαν μετροπόντικας που εκτρωματικά κομματιάζει τα σπλάχνα της, για τον εγωισμό και το κέρδος.

Η γη των μανάδων, έγινε γη των πατέρων. Μα μετά από λίγες χιλιάδες χρόνια,  οι πατέρες έπαψαν να την προστατεύουν και να την υπερασπίζονται, κι ετοιμάζονται να εποικίσουν τον γενέθλιο Άρη.

Κι όμως, η αγάπη της γης είναι φυσικό προνόμιο όλων των λαών της γης. Είναι ο ομφάλιος λώρος που συνδέει κάθε άνθρωπο με την γη του, καθώς αιωρείται ανάμεσα στον Πατέρα Ουρανό, στον συμπαντικό προορισμό του, και την Μητέρα Γη, την υλική του έκφανση.

Η φιλοπατρία, η αγάπη της γης των πατέρων, επιζεί ακόμη στους λαούς που έχουν κρατηθεί συνδεδεμένοι με τις ρίζες τους, με το κεφάλι στα σύννεφα και τα πόδια στο χώμα. Στους ανθρώπους που δεν αφέθηκαν να τους καταπιεί η δίνη της ερήμου, χαμένοι χωρίς δρόμο, χωρίς προορισμό, χωρίς σωματικό και πνευματικό ύδωρ.

Οι σύγχρονοι άνθρωποι μυρμηγκιάζουν ομοιόμορφοι και, πλέον, κυριολεκτικά απρόσωπα, στους δρόμους των μητροπόλεων της Κάλι Γιούγκα, από την Κίνα ως το Ρίο, αριθμοί σε στατιστικές «ειδικών» που δεν δίνουν δεκάρα για το κατ’ εικόνα και το καθ’ ομοίωση του ανθρώπινου προσώπου.

Υπάρχουν όμως και λαοί που επιμένουν να διατηρούν την ιδιοπροσωπία τους. Να τιμούν τους προγόνους τους, τους ήρωες και τους θεούς τους, τις δοξασίες και τις παραδόσεις τους. Είναι αυτοί που το υπερφίαλο κύμα του «κατακυριεύσατε την γη» λύγισε, αλλά δεν έσπασε.

Στις 8 Νοεμβρίου του 2020, ο David Choquehuanca Céspedes, 39ος Αντιπρόεδρος της Βολιβίας, απευθύνθηκε στο Βολιβιανό κοινοβούλιο στην πρωτεύουσα Λα Παζ, με αφορμή την εκλογή της νέας κυβερνήσεως στις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 2020.

Ο Αντιπρόεδρος και πρώην υπουργός εξωτερικών, γεννήθηκε σε ένα μικρό χωριό κοντά στην λίμνη Τιτικάκα το 1961. Σπούδασε Ιστορία και Ανθρωπολογία και έλαβε μεταπτυχιακό στα Δικαιώματα των Ιθαγενών Λαών.

Ακολουθεί η ομιλία του.

«Με την άδεια των θεών μας, των μεγαλύτερων αδερφών μας και της Παχαμάμας μας, των προγόνων μας, των αχαχίλων μας, με την άδεια του Πατούτζου μας, του ουράνιου τόξου μας, του ιερού φύλλου μας.

Με την άδεια των λαών μας, με την άδεια όλων όσοι είναι παρόντες και δεν είναι παρόντες σε αυτήν την αίθουσα.

Σήμερα, σε λίγα λεπτά, θέλω να μοιραστoύμε τις σκέψεις μας.

Είναι υποχρέωσή μας να τα βρούμε, είναι υποχρέωσή μας να συνομιλούμε, είναι προϋπόθεση του να ζούμε καλά.

Ως άνθρωποι αρχαίων πολιτισμών, του πολιτισμού της ζωής, εμμένουμε στις ρίζες μας που εκτείνονται από την αυγή των απομακρυσμένων εποχών.

Εμείς τα παιδιά έχουμε κληρονομήσει έναν αρχαίο πολιτισμό ο οποίος καταλαβαίνει ότι όλα είναι αλληλένδετα, ότι τίποτα δεν χωρίζεται και τίποτα δεν είναι εκτός. Γι’ αυτό, μας λένε ότι πρέπει να προχωρήσουμε μαζί. Και η ευημερία όλων είναι η ευημερία του εαυτού μας, ότι η βοήθεια στον άλλο είναι ένας λόγος για να μεγαλώνουμε και να είμαστε ευτυχισμένοι, ότι το να δώσουμε κάτι προς όφελος του άλλου μας κάνει να νιώθουμε ενισχυμένοι, ότι η ένωση και η αναγνώριση του εαυτού μας σε όλα, είναι το μονοπάτι του χθες, του σήμερα και του αύριο και πάντα, αυτού από το οποίο δεν έχουμε απομακρυνθεί ποτέ.

Οι κώδικες των αρχαίων πολιτισμών είναι η ουσία της ζωής μας. Δεν είναι μόνο η οργάνωση της κοινωνίας των ανθρώπων, είναι το σύστημα οργάνωσης της ζωής όλων των όντων, ό, τι υπάρχει, όλων όσων ρέουν με ισορροπία στον πλανήτη μας στην Μητέρα Γη.

Μέσα στους αιώνες, οι πολιτιστικοί κανόνες έσπασαν και πολλοί εξοντώθηκαν. Η αυθεντική σκέψη υποβλήθηκε συστηματικά στην αποικιακή σκέψη.

Αλλά δεν μπόρεσαν να μας απενεργοποιήσουν. ΕΙΜΑΣΤΕ ΖΩΝΤΑΝΟΙ. Είμαστε δυνατοί. Είμαστε σαν την πέτρα, είμαστε η φωτιά που δεν σβήστηκε ποτέ. Είμαστε Jaguar. Είμαστε Comanche. Είμαστε οι Μάγια. Είμαστε Γκουαράνι. Είμαστε οι Mapuche, Mojeño. Είμαστε οι Αϊμάρα. Είμαστε οι Quechua και όλοι οι λαοί της κουλτούρας της ζωής που ξυπνούν την ισότητα, την εξέγερση με σοφία.

Σήμερα η Βολιβία και ο κόσμος βιώνουν μια μετάβαση που επαναλαμβάνεται κάθε 2.000 χρόνια. Μέσα στο πλαίσιο της κυκλικότητας του χρόνου, πηγαίνουμε από τον μη-χρόνο στον χρόνο, δημιουργώντας την νέα αυγή στην ιστορία μας.

Ένας νέος ήλιος και μια νέα έκφραση στη γλώσσα της ζωής όπου η ενσυναίσθηση για τον άλλο ή το συλλογικό καλό αντικαθιστά τον εγωιστικό ατομικισμό.

Όταν οι Βολιβιανοί βλέπουμε ο ένας τον άλλο ως ίδιο,  γνωρίζουμε ότι όταν είμαστε ενωμένοι, αξίζουμε περισσότερο. Βρισκόμαστε σε μια εποχή που είμαστε ξανά στο Jiwasa, στο «δεν είμαι εγώ, είμαστε εμείς».

 Το Jiwasa είναι ο θάνατος του ανθρωποκεντρισμού και του θεοκεντρισμού.

Κανένα άτομο δεν έχει ιδιοκτήτη. Κανείς σε αυτόν τον κόσμο δεν πρέπει να αισθάνεται ιδιοκτήτης κανενός.

Στη Βολιβία το 2006, ξεκινήσαμε τη σκληρή δουλειά για να συνδέσουμε τις ατομικές και συλλογικές ρίζες μας, να επιστρέψουμε στο να είμαστε ο εαυτός μας, να επιστρέψουμε στο κέντρο μας, στην ισορροπία από την οποία προκύπτει η σοφία των πιο σημαντικών πολιτισμών του πλανήτη μας.

Βρισκόμαστε σε πλήρη διαδικασία ανάκτησης των γνώσεών μας – των κωδίκων του πολιτισμού της ζωής, των πολιτιστικών κανόνων μιας κοινωνίας που ζούσε σε στενή σχέση με τον κόσμο, με την φύση και με την ατομική και συλλογική ζωή. Βρισκόμαστε σε πλήρη διαδικασία κατασκευής του suma kamaña από το suma akalle μας, το να εγγυηθούμε το ατομικό αγαθό και το συλλογικό ή κοινοτικό αγαθό.

Βρισκόμαστε σε καιρούς ανάκτησης της ταυτότητάς μας, των πολιτιστικών μας ριζών. Έχουμε πολιτιστικές ρίζες. Έχουμε φιλοσοφία, ιστορία. Έχουμε τα πάντα, είμαστε άνθρωποι και έχουμε δικαιώματα.

Ένας από τους ακλόνητους κανόνες του πολιτισμού μας είναι η κληρονομική σοφία. Η εγγύηση της ισορροπίας σε όλο το χρόνο και το χώρο είναι να γνωρίζει κανείς πώς να διαχειρίζεται όλες τις συμπληρωματικές ενέργειες, την κοσμική ενέργεια που προέρχεται από τον ουρανό και την ενέργεια που αναδύεται κάτω από την επιφάνεια της γης.

Αυτές οι δύο τελλουρικές κοσμικές δυνάμεις αλληλοεπιδρούν, δημιουργώντας αυτό που αποκαλούμε ζωή ως ορατή (Pachamama) και πνευματική (Pachakama) ολότητα.

Κατανοώντας τη ζωή από την άποψη της ενέργειας (της δύναμης της ζωής), έχουμε τη δυνατότητα να τροποποιήσουμε την ιστορία, την ύλη και τη ζωή μας ως σύγκλιση της δύναμης chacha-warmi [άντρας-γυναίκας], όταν αναφερόμαστε στη συμπληρωματικότητα των αντιθέτων.

Ιστορικά, η επανάσταση νοείται ως πολιτική πράξη για την αλλαγή της κοινωνικής δομής και ως εκ τούτου για τη μεταμόρφωση της ζωής του ατόμου. Καμία από τις επαναστάσεις δεν κατάφερε να τροποποιήσει τη διατήρηση της εξουσίας προκειμένου να διατηρήσει τον έλεγχο του λαού.

Δεν κατέστη δυνατό να αλλάξει η φύση της εξουσίας, αλλά η εξουσία κατάφερε να διαστρεβλώσει το μυαλό των πολιτικών. Η εξουσία μπορεί να καταστρέψει και είναι πολύ δύσκολο να τροποποιηθεί η δύναμη της εξουσίας και οι θεσμοί της, αλλά είναι μια πρόκληση που θα αναλάβουμε μέσα από τη σοφία των λαών μας. Η επανάστασή μας είναι η επανάσταση των ιδεών. Είναι η επανάσταση της ισορροπίας, επειδή είμαστε πεπεισμένοι ότι για να μετασχηματίσουμε την κοινωνία, την κυβέρνηση, τη γραφειοκρατία, τους νόμους και το πολιτικό σύστημα, πρέπει να αλλάξουμε ως άτομα.

Πρόκειται να καλλιεργήσουμε αντιτιθέμενες συμπτώσεις για να βρούμε λύσεις μεταξύ της δεξιάς και της αριστεράς, μεταξύ της εξέγερσης των νέων και της σοφίας των παππούδων, μεταξύ των ορίων της επιστήμης και της αμετάβλητης φύσης, μεταξύ δημιουργικών μειονοτήτων και παραδοσιακών πλειοψηφιών, μεταξύ των ασθενών και των υγιών, μεταξύ των ηγεμόνων και των ηγεμονευομένων, μεταξύ της λατρείας της ηγεσίας και του δώρου της υπηρεσίας των άλλων.

Η αλήθεια μας είναι πολύ απλή – ο κόνδορας φεύγει μόνο όταν η δεξιά πτέρυγα του βρίσκεται σε τέλεια ισορροπία με την αριστερή πτέρυγα. Το καθήκον του εαυτού μας ως ισορροπημένων ατόμων διακόπηκε βίαια πριν από αιώνες. Δεν το έχουμε τελειώσει και η εποχή της ayllu, της κοινότητας, είναι ήδη μαζί μας.

Απαιτεί να είμαστε ελεύθεροι και ισορροπημένοι άνθρωποι για να οικοδομήσουμε αρμονικές σχέσεις με τους άλλους και με το περιβάλλον μας, είναι επείγον να είμαστε σε θέση να διατηρήσουμε την ισορροπία για τον εαυτό μας και για την κοινότητα.

Βρισκόμαστε στην εποχή των αδελφών των Apanaka Pachakuti, αδελφών της αλλαγής, όπου ο αγώνας μας δεν είναι μόνο για μας, αλλά και για αυτούς και όχι εναντίον τους. Ζητάμε την εντολή. Δεν επιδιώκουμε αντιπαράθεση. Επιδιώκουμε ειρήνη. Δεν είμαστε από την κουλτούρα του πολέμου ή της κυριαρχίας. Ο αγώνας μας είναι ενάντια σε κάθε είδους υποταγή και ενάντια στη μοναδική αποικιακή, πατριαρχική σκέψη, από όπου κι αν έρχεται.

Η ιδέα της συνάντησης μεταξύ πνεύματος και ύλης, ουρανού και γης, Pachamama και Pachakama, μας επιτρέπει να σκεφτόμαστε ότι μια νέα γυναίκα και ένας νέος άντρας θα είναι σε θέση να θεραπεύσουν την ανθρωπότητα, τον πλανήτη και την όμορφη ζωή που είναι μέσα του, και να επιστρέψουν την ομορφιά στη μητέρα μας γη.

Θα υπερασπιστούμε τους ιερούς θησαυρούς του πολιτισμού μας από κάθε παρέμβαση. Θα υπερασπιστούμε τους λαούς μας, τους φυσικούς μας πόρους, τις ελευθερίες και τα δικαιώματά μας.

Θα επιστρέψουμε στον ευγενή δρόμο της ολοκλήρωσης, τον δρόμο της αλήθειας, τον δρόμο της αδελφότητας, τον δρόμο της ενότητας, τον δρόμο του σεβασμού για τις αρχές μας, τις αδελφές μας, τον δρόμο του σεβασμού για τη φωτιά, τον δρόμο του σεβασμού για τη βροχή, το δρόμο του σεβασμού για τα βουνά μας, το δρόμο του σεβασμού για τα ποτάμια μας, το δρόμο του σεβασμού για τη μητέρα μας γη, το δρόμο του σεβασμού για την κυριαρχία των λαών μας.

Αδελφοί, εν κατακλείδι, εμείς οι Βολιβιανοί πρέπει να ξεπεράσουμε τη διαίρεση, το μίσος, τον ρατσισμό και τις διακρίσεις μεταξύ συμπατριωτών. Τώρα δεν θα υπάρχει πλέον δίωξη για την ελευθερία της έκφρασης, ούτε  δίωξη της πολιτικής.

Τώρα δεν θα υπάρχει πλέον κατάχρηση εξουσίας. Η εξουσία είναι για να βοηθάει. Η δύναμη πρέπει να κυκλοφορεί. Όπως και η οικονομία, η εξουσία πρέπει να αναδιανεμηθεί. Πρέπει να κυκλοφορεί. Πρέπει να ρέει, όπως το αίμα ρέει μέσα στο σώμα μας. Τώρα δεν υπάρχει πλέον ατιμωρησία, αδερφοί της δικαιοσύνης.

Ωστόσο, η δικαιοσύνη πρέπει να είναι πραγματικά ανεξάρτητη. Ας τερματίσουμε τη μισαλλοδοξία, τη δικαστικοποίηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της Μητέρας Γης μας.

Αυτό σημαίνει να ακούγεται το μήνυμα των λαών μας που προέρχεται από τα βάθη της καρδιάς τους. Σημαίνει να θεραπεύσουμε τις πληγές, να μας κοιτάζουμε με σεβασμό, να κάνουμε να ανακάμψει η πατρίδα, να ονειρευόμαστε μαζί, να χτίζουμε αδελφότητα, αρμονία, ένταξη, ελπίδα για να εγγυηθούμε την ειρήνη και την ευτυχία για τις νέες γενιές.

Μόνο τότε μπορούμε να επιτύχουμε να ζούμε καλά και να κυβερνούμε τους εαυτούς μας.

Τζαλάλα Βολιβία!»

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ