Αγώνας για Εθνική Ανεξαρτησία- Δανεισμός για Εθνική υποδούλωση

ΔΑΝΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ

 

Κατά τα πρώτα χρόνια της Επαναστάσεως (1821-1822 ) ο επαναστατικός στρατός που λειτουργούσε σε εθελοντική βάση πέτυχε πάμπολλες νίκες κατά του εχθρού και απελευθέρωσε μεγάλες περιοχές με τη δύναμη των όπλων.

Την εποχή εκείνη ήταν που κατέφθασε στην Ελλάδα ο Φαναριώτης Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος με σκοπό να προετοιμάσει το έδαφος ώστε να προσκληθεί ως ηγεμόνας στην Ελλάδα ο θείος του Ιωάννης Καρατζάς ο οποίος είχε διατελέσει ηγεμόνας της Βλαχίας. Ο Μαυροκορδάτος ανήκε στη συντηρητική παράταξη των Φιλικών που  επιθυμούσε την αναβολή ( αν όχι τη  ματαίωση ) του Αγώνα . Στο πρόσωπό του οι αρχιτέκτονες της πολιτικής του διαίρει και βασίλευε εγγλέζοι βρήκαν τον καλύτερο σύμμαχο. Ο Μαυροκορδάτος διέβλεψε ότι με την μετατροπή του στρατού από εθελοντικό σε μισθοφορικό, την δύναμη και τον στρατό θα είχε με το μέρος του αυτός που θα κατείχε το δέλεαρ του χρήματος. Έτσι λοιπόν άρχισε να σπείρει το μικρόβιο της φιλαργυρίας στους αγωνιστές . Η πολιτική του άρχισε να πιάνει τόπο μεταξύ των ταλαιπωρημένων από τις κακουχίες του πολέμου αγωνιστών. Ολο και περισσότεροι αγωνιστές άρχισαν να ακολουθούν τις συμβουλές του, και να ζητούν μισθό.

Όταν τα ταμεία των κοτζαμπάσηδων και των καραβοκυραίων άρχισαν να στερεύουν, ο Μαυροκορδάτος, με την ιδιότητα του Αρχιγραμματέα  του Εκτελεστικού  Σώματος, παρότρυνε τον Πρόεδρο του Βουλευτικού, Ιωάννη Ορλάνδο, να φύγει στην Αγγλία  προς αναζήτηση δανείου.

Το πρώτο δάνειο

– Η Ελλάς σε υποθήκη

Στις αρχές του 1824, την εποχή που είχαν ανάψει οι πρώτες εμφύλιες διαμάχες, και στην Ελλάδα υπήρχαν δύο Εκτελεστικά Σώματα, δύο κυβερνήσεις δηλαδή, και δύο Βουλευτικά, ο Ορλάνδος μαζί με τον Ανδρέα Λουριώτη συνομολόγησαν επίσημα στις 21 Φεβρουαρίου 1824 με τον τραπεζικό οίκο Λόφναν, Ελλις και Σία, δάνειο οκτακοσίων χιλιάδων λιρών στερλινών με τιμή εκδόσεως 59 % και ετήσιο τόκο 5 % πάνω στην ονομαστική αξία. Το δάνειο είχε αναδρομική ισχύ από την 1η  του έτους και διορία 36 ετών για την απόσβεση. Υποθήκη για το δάνειο έβαλαν οι «πατέρες» του Έθνους,  ολόκληρη την εθνική περιουσία και όλα τα εθνικά κτήματα.  Με τα τοκογλυφικά τους τερτίπια ( προπληρωμή τόκων δύο ετών, προμήθειες, δαπάνες και τραπεζικά έξοδα ), οι τραπεζίτες του Λονδίνου απεφάσισαν ότι από τις 800 000 λίρες θα δινόντουσαν στην Ελλάδα οι 454.700.

Τα χρήματα του δανείου αποφασίστηκε ότι έπρεπε να αποσταλούν τμηματικά στην Ελλάδα με αγγλικά πλοία και ότι θα έπρεπε να κατατεθούν στις τράπεζες του Καίσαρα Λογοθέτη και του Σάμουελ Βαρφ στην Ζάκυνθο.

Για την ιστορία αυτού του δανεισμού έχει κατηγορηθεί η Ελλάδα ότι η «εγγλέζικη δωρεά» καταληστέφθηκε από τους Έλληνες.

Η αλήθεια είναι ότι  μπορεί ένα μέρος του δανείου, δηλαδή του μισού ποσού που με δόσεις και καθυστερημένα έφθασε στην Ελλάδα, να συνέβαλε στην εμφύλια διαμάχη, από την οποία, όπως αναφέρει ο  ιστορικός Ιωάννης Δεσποτόπουλος, «τελικά κερδισμένη βγήκε η αγγλική πολιτική που με το χρήμα του δανείου εδραίωσε την αγγλοκίνητη παράταξη και έτσι εξασφάλισε την επιρροή της στον Ελλαδικό χώρο».  Οι εγγλέζικες λίρες στάθηκαν για τους αγνούς αγωνιστές πιο επικίνδυνος και φοβερός εχθρός απ’ ό,τι οι στρατιές του Δράμαλη. Ο Ορλάνδος  έφθασε σε σημείο να γράφει από το Λονδίνο στην κυβέρνηση του Μαυροκορδάτου σχετικά με τον Κολοκοτρώνη: «Αν η διοίκησις  ενίκησε  τους σπαθάτους αυτούς, ως ακούομεν και δεν τους έκρινε να τους θανατώση, δια να παστρεύση την Ελλάδα από τέτοιες βρώμες, αλλά τους εσυγχώρησε, ως άλλοτε, τότε όλη η Ευρώπη θέλει στοχασθή, ότι η Ελληνική Διοίκησις, δεν είναι διοίκησις, αλλά σκιά και ούτε δύναται να στερεωθή ποτέ».

Το δεύτερο δάνειο

Στις αρχές του 1825 η κυβέρνηση Κουντουριώτη, Κωλέτη κ.λ.π. ζήτησε την χορήγηση δευτέρου δανείου από τον τραπεζικό οίκο των αδελφών Ρικάρντο.  Οι ίδιοι απεσταλμένοι του πρώτου δανεισμού συμφώνησαν έναν ειδεχθέστερο δανεισμό με συμφωνία που υπέγραψαν στις 7 Φεβρουαρίου 1825.

Το αρχικό ποσό ανερχόταν σε 2.000.000 λίρες στερλίνες  το οποίο διαιρέθηκε σε 200.000 «ομολογίες» 100 λιρών εκάστη, που εκδόθηκαν προς 55 και ½ πάνω στην ονομαστική τους αξία, αποφέροντας καθαρό κέρδος 1.100.000 λιρών ( φυσικά όχι στον Ελληνικό Λαό … ). Αφού κρατήθηκαν οι τόκοι των δύο πρώτων χρόνων, τα έξοδα, οι προμήθειες, τοκοχρεολύσια ενός έτους, κ.λ.π.,ύψους 284.000 λιρών, το ποσόν που τελικά εκκαθαρίστηκε και έπρεπε να δοθεί στην ελληνική πλευρά ήταν 816.000 λίρες . Οι τραπεζίτες σε συνεργασία με το Φιλελληνικό Κομιτάτο και τους έλληνες αντιπροσώπους, κράτησαν για τον εαυτό τους την διαχείριση των χρημάτων, με αποτέλεσμα τα χρήματα αυτά να μη γίνουν πολεμοφόδια, σε μια κρίσιμη μάλιστα για την επανάσταση στιγμή, αφού ο Ιμπραήμ με τα στρατεύματά του απειλούσε να καταπνίξει την Επανάσταση. Έτσι  λοιπόν,  παραγγέλθηκαν με τις ανάλογες προμήθειες (μίζες), ατμοκίνητα πλοία σε αγγλικά ναυπηγεία, φρεγάτες στις Η.Π.Α. , κ.λ.π. Τελικά μόλις το 1/10 από το αρχικό ποσόν διεσώθη από τα αρπακτικά νύχια των τοκογλύφων τραπεζιτών και των δήθεν φιλελλήνων.

Η υπόθεση του δευτέρου δανείου πήρε τις διαστάσεις κραυγαλέου σκανδάλου που απασχόλησε και αυτόν ακόμα τον αγγλικό τύπο, όχι μόνον επειδή από τα 2.000.000 λίρες οι Έλληνες εδικαιούντο τελικά μόλις 816.000, αλλά και γιατί και από αυτό το ποσόν, το μισό και παραπάνω παίχτηκε στο χρηματιστήριο του Λονδίνου και μόλις 392.000 λίρες δόθηκαν για τις παραγγελίες που προαναφέραμε.

Αλλά και η τύχη των παραγγελιών δεν ήταν καλύτερη.

Σε ό,τι αφορά την παραγγελία ελαφρών και βαρέων όπλων, αυτά ήρθαν πολύ λιγότερα και αργοπορημένα στην Ελλάδα. Από τα έξι ατμόπλοια που παραγγέλθηκαν σε αγγλικά ναυπηγεία που πελάτης τους ήταν και ο Ιμπραήμ, έφθασαν μόνο τα τρία, από τα οποία μόνο το  «Καρτερία» έκανε αισθητή την παρουσία του στον Αγώνα.

Από τις δύο φρεγάτες που παραγγέλθηκαν στην Αμερική, έφθασε στην Ελλάδα μόνον η μία, αφού η άλλη πουλήθηκε για εξαγορά της πρώτης, και αυτή δεν θα ερχόταν καν αν δεν παρενέβαινε προσωπικά ο Πρόεδρος Ανταμς ενάντια στην γκανγκστερική συμφωνία  των δανειστών και του  αμερικανικού εμπορικού οίκου που είχε αναλάβει την κατασκευή.

Το αίσχος αυτό των δανείων αναφέρεται από πολλούς ιστορικούς με τον χαρακτηρισμό «τα δάνεια της Ανεξαρτησίας». Όμως, κάθε άλλο παρά αυτό ήταν. Κατ’ ουσίαν ήταν δάνεια που οδήγησαν στην οικονομική εξάρτηση και πολιτική υποδούλωση του νέου Ελληνικού Κράτους στους τραπεζίτες και μεγαλοκεφαλαιούχους. Η νέα Ελλάς ηξαρτάτο πολιτικά και μέσω αυτών των δανείων στην αγγλική πολιτική για πάνω από 120 χρόνια, αφού ήταν χρεωμένη μέχρι το 1947 και κατ’ ουσίαν πολύ περισσότερο, αφού αυτός ο δανεισμός με τους ληστρικούς όρους οδήγησε την Ελλάδα σε έναν φαύλο κύκλο δανεισμών.

Θα ήταν εύκολο (και δίκαιο) να αναθεματίσουμε τους  κάθε λογής πιστούς του Μαμωνά για αυτήν την καταλήστευση του Ελληνικού Λαού, αλλά θα ήταν άδικο να μην αναφέρουμε ότι αυτοί στηρίχθηκαν στους τότε και κατά καιρούς προδότες  της Εθνικής Ιδέας.

Ενάντια σε όλα αυτά  αγωνιζόμαστε για να μην ζήσουμε χρόνια χειρότερα  και από αυτά της τουρκοκρατίας. Ενάντια στη λογική του μη εφικτού, αφού η ίδια η Ιστορία (και αυτή του 1821) μας διδάσκει ότι λίγοι και αποφασισμένοι με την Πίστη και την Δύναμη της θέλησής τους μπορούν να υπερνικήσουν και τον ισχυρότερο αντίπαλο και να αλλάξουν τον ρου της Ιστορίας.

ΧΡΗΣΤΟΣ Η. ΠΑΠΠΑΣ

(δημοσιεύθηκε στο φ.295 της Εθνικής Εφημερίδος ΕΜΠΡΟΣ)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.