Παραδοσιακά Μονοπάτια: Μακεδονία, γη των Ελλήνων

μδ

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80, έκανα την τελευταία μου παράσταση με την ομάδα χορού του Λυκείου των Ελληνίδων. Φορώντας την ενδυμασία του Γηδά, μοναδικής αυστηρότητας και κομψότητας, χορέψαμε χορούς από το Ρουμλούκι. Η λέξη επιβλήθηκε κατά την Οθωμανική κατάκτηση, τον 14ο-15ο αιώνα, σημαίνει όμως «τόπος των Ρωμηών», αναγνωρίζοντας το ανόθευτο του ελληνικού πληθυσμού που κατοικούσε τον χώρο.
Ρωμηότοπος, λοιπόν, η Μακεδονία μας, ακόμη και τουρκοκρατούμενη, όπως άλλωστε κατ’ αντιστοιχίαν και η Ρούμελη και η Ανατολική Ρωμυλία. Ο παλιός Γηδάς, από το «Γη Οδός» ή Γιδάς, από την Βυζαντινή οικογένεια των Γίδων, είναι η σημερινή Αλεξάνδρεια
Ημαθίας.
Η Παράδοση λέει πως ο Μέγας Αλέξανδρος θαύμασε τις γυναίκες του Γηδά για το θάρρος και τον ηρωισμό που επέδειξαν σε μια μάχη κατά την οποία δείλιασαν οι άνδρες, και οι γυναίκες πολέμησαν γενναία, με αποτέλεσμα να ηττηθεί ο εχθρός, ώστε διέταξε τους άνδρες να βγάλουν τις περικεφαλαίες και να τις φορέσουν οι γυναίκες.
Από αυτές και ο περίτεχνος κεφαλόδεσμος της παραδοσιακής μας ενδυμασίας.
Ο Κεφαλόδεσμος, το τύλιγμα της κεφαλής είναι μια συνήθεια του ανθρώπου από τα αρχαία χρόνια. Το κεφάλι είναι το κυρίαρχο μέρος του ανθρώπινου σώματος, ως έδρα της Σκέψεως.
Η εξαιρετικά ιδιαίτερη τεχνοτροπία του καλλωπιζόμενου ανθρώπινου κεφαλιού, ανδρικού και γυναικείου, είναι αναπόσπαστο κομμάτι των ελληνικών παραδοσιακών
ενδυμασιών. Η ποικιλία κεφαλόδεσμων σε συνδυασμό με το χτένισμα των μαλλιών και με τα διακοσμητικά στολίδια – ιδιαίτερα στην γυναικεία ενδυμασία, αποτέλεσε έναν κώδικα που προσδιόριζε την καταγωγή του ατόμου, την θέση του στην οικογένεια και στην κοινωνία, σε κάθε περίσταση της ζωής του.
Σκέφτομαι πως εν τέλει η μοίρα είναι οι επιλογές μας.
Τα προβλήματα, όσο κι αν τα σπρώχνεις κάτω από το χαλί, νομίζοντας πως επειδή δεν τα βλέπεις, θα εξαφανιστούν, -ακόμα χειρότερα πιστεύοντας πως δεν υπάρχουν-, έχουν τον τρόπο τους να βγαίνουν στην επιφάνεια και να απαιτούν να λάβεις θέση. Σε μια εποχή κατά την οποία η Μουσική, η Ενδυμασία, η Γλώσσα, ισοπεδώνονται από τον οδοστρωτήρα του Διεθνισμού, της Παγκοσμιοποίησης και πλέον της επελαύνουσας Νέας Τάξης Πραγμάτων, η επιμονή μας στην διατήρηση, την ανάδειξη και την αναβίωση της
Ταυτότητάς μας είναι μια σημαντική πράξη αντίστασης.

11

(δημοσιεύθηκε στο φ.235 της Εθνικής Εφημερίδος ΕΜΠΡΟΣ)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.