Τα Εθνικά μας ονόματα (Μέρος Α’)

%cf%87%cf%89%cf%81%ce%af%cf%82-%cf%84%ce%af%cf%84%ce%bb%ce%bf

 

Τρία υπήρξαν τα κύρια Γενικά ονόματα του γένους των Ελλήνων: Πελασγοί (εκ του Πελασγού), Γραικοί (εκ του Γραικού), Έλληνες (εκ του Έλληνος) όνομα το οποίον καθιέρωσεν εκ νέου από το 1822 η Α~ Εθνική εν Επιδαύρω Συνέλευσις, ως επίσημον όνομα του Γένους.

Πελασγός: Υιός του Διός και της Νιόβης, αυτόχθων παππούς του  Θεσσαλού. (Νιόβη: Πρώτη θνητή γυνή η εσμίγη ο Ζευς). «Γα μάτερ, ω Πελασγία» (Ιφιγ. Α 1498).

Οι διάφορες ετυμολογίες του ονόματος κωδικοποιούν την αρχαιότητα και το φιλοαπόδημον του Πελασγικού φύλου:

α. εκ του πάλαι + γέγαα (παρακ. του ρ. γίγνομαι).

β. εκ του «Πέληον Άργος» (Πέληος = παλαιός, γέρων, εξ ου και το «Άργος Πελασγικόν»).

γ. εκ του «Πελαργός». Παρομοίωσις επιβεβαιώνουσα την διηπειρωτική μετακίνησιν των αρχεγόνων Ελλήνων.

δ. εκ του περάω = περνώ θάλασσαν, άρα μεταναστεύω.

ε. εκ του πλάζω = περιπλανώμαι, κυρίως δια θαλάσσης. («πολύπλαγκτος Οδυσσεύς»).

στ. εκ του πέλας (= πλησίον) + άγω (οδηγώ, μεταφέρω, ηγούμαι – δηλαδή εις τους πέλας, εις τους γείτονας λαούς (ή γειτονικά μέρη) μεταβαίνω. (Γνωστόν ρητόν: Όμοιος ομοίω αεί πελάζει).

Οι Αρκάδες Πελασγοί, εκ Πελοποννήσου ορμώμενοι, προσήγγισαν στις γειτονικές ακτές (εις Ιταλίαν και λοιπήν Μεσόγειον), πλέοντες το εγγύς πέλαγος, το οποίον τους ήγε εις τους πέλας.

Γραικός: Προκατακλυσμιαίος ήρως, υιός του Θεσσαλού και δισέγγονος του  Πελασγού, ακμάσας προ του κατακλυσμού του Δευκαλίωνος.

Ετυμολογείται εκ του γραίος, συνηρημένος τύπος του γεραιός (εκ του γη + ρέω, γη + έρα). «Γραίκες παρ’ Αλκμάνι, αι των Ελλήνων μητέρες» (Στέφανος Βυζάντιος). Ο Βιργίλιος εις την Αινειάδα ονομάζει τους Έλληνας «GRAI», δηλαδή οι Γραίοι, οι παλαιοί! Grains homo = Έλλην ανήρ. Η Ελλάς εκαλείτο και Γραικία (γραία – γαία, γη). «Γραίας γόνυ είναι τμήμα «γλώσσα» γης. Γραίος – Γραικός – Γραικός, ενέχει την σημασίαν του παλαιού αυτόχθονος.

Ο Κωνστ. Οικονόμου (Περί  γνησίας προφοράς… τ. Β~ σελ. 335) γράφει:

«Γραικός είναι άνθρωπος το μεν σώμα στερρός, κραταιός, το δε γένος γηραιός, ήτοι παλαιός, αρχαιόγονος, πρεσβυγενής και γεράσμιος, το δε Έλλην εκ του έλα, είλη, ήλιος, σέλα, σέλας, άπαντα σημαίνοντα το ταχυκίνητον και πολυέλικτον Φως».

Ο Αριστοτέλης εις τα Μετεωρολογικά (C32) ομιλεί δια την Δωδώνην της Ηπείρου, όπου «ώκουν οι Σελλοί και οι καλούμενοι τότε μεν Γραικοί, νυν δε Έλληνες». Το δε Πάριον μάρμαρον αναφέρει: «Έλληνες ωνομάσθησαν, το πρότερον Γραικοί καλούμενοι».

Έλλην: ο υιός του Δευκαλίωνος, εξ ου η μετονομασία των Πελασγών και των Γραικών εις Έλληνας. «Έλλην, γόνω μεν ην Διός, λόγω δε Δευκαλίωνος» (Δηλαδή, ελέγετο του Δευκαλίωνος, ενώ ήτο γόνος, υιός του Διός). Σχόλια εις Οδύσσειαν 10.2.

Ελλάς: η εκ του Έλληνος μετονομασθείσα χώρα «πρότερον Πελασγία καλουμένη» (Ηροδ. Β~ 56).

Ετυμολογικώς: α. Ελλάς, η φωτεινή («σελ-») καθέδρα («ελλά»). σελ – ελ- (Ελλοί ή Σελλοί, οι αρχαίοι κάτοικοι της Δωδώνης). β. Ελλάς ο φωτεινός («σελ») λίθος («λας»).

Η Ελλάς ποιητικώς ονομάζεται και Ελλανία ή Ελλανίς. «Από χθονός (γης) Ελλανίας» γράφει ο Ευριπίδης (Ελένη στ. 230). «μολόντα (ελθόντα) από Ελλανίδος,  γράφει και ο Σοφοκλής (Αίας 426). Επ’ ευκαιρία, Ελένη = η φωτεινή, η λαμπρή, η Ελληνίς!

(Στο επόμενο φύλλο: «Γραικοί», «Ελληνες» και «Γκιαούρ»)

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΟΣΚΟΛΟΣ

(ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΜΠΡΟΣ, Φ. 171)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s